Sahih al-Bukhari, ஹதீஸ் 3401
Ubayy ibn Ka'b அறிவித்தார். எங்களின் மொழிபெயர்ப்பு மற்றும் விளக்கத்துடன் அரபி உரை.
Ubayy ibn Ka'b அறிவித்தார்
Sahih al-Bukhari முழுவதுமாக நம்பகமானதாகக் கருதப்படுகிறது.
அறிவிக்கப்பட்ட செய்தி
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ لَيْسَ هُوَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ، إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ. فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " أَنَّ مُوسَى قَامَ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا. فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ. فَقَالَ لَهُ بَلَى، لِي عَبْدٌ بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ. قَالَ أَىْ رَبِّ وَمَنْ لِي بِهِ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ أَىْ رَبِّ وَكَيْفَ لِي بِهِ ـ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا، فَتَجْعَلُهُ فِي مِكْتَلٍ، حَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَهْوَ ثَمَّ ـ وَرُبَّمَا قَالَ فَهْوَ ثَمَّهْ ـ وَأَخَذَ حُوتًا، فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ، ثُمَّ انْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ، حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ، وَضَعَا رُءُوسَهُمَا فَرَقَدَ مُوسَى، وَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فَخَرَجَ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ، فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا، فَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنِ الْحُوتِ جِرْيَةَ الْمَاءِ، فَصَارَ مِثْلَ الطَّاقِ، فَقَالَ هَكَذَا مِثْلُ الطَّاقِ. فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا، حَتَّى إِذَا كَانَ مِنَ الْغَدِ قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا. وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ حَيْثُ أَمَرَهُ اللَّهُ. قَالَ لَهُ فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ، وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا، فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَلَهُمَا عَجَبًا. قَالَ لَهُ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، رَجَعَا يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ، فَسَلَّمَ مُوسَى، فَرَدَّ عَلَيْهِ. فَقَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ. قَالَ أَنَا مُوسَى. قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ، أَتَيْتُكَ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا. قَالَ يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ، عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لاَ تَعْلَمُهُ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ. قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ قَالَ {إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا * وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا} إِلَى قَوْلِهِ {إِمْرًا} فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ، فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ، كَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمْ، فَعَرَفُوا الْخَضِرَ، فَحَمَلُوهُ بِغَيْرِ نَوْلٍ، فَلَمَّا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ جَاءَ عُصْفُورٌ، فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَنَقَرَ فِي الْبَحْرِ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ، قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى، مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ بِمِنْقَارِهِ مِنَ الْبَحْرِ. إِذْ أَخَذَ الْفَأْسَ فَنَزَعَ لَوْحًا، قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى إِلاَّ وَقَدْ قَلَعَ لَوْحًا بِالْقَدُّومِ. فَقَالَ لَهُ مُوسَى مَا صَنَعْتَ قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا، لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا. قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا. قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا، فَكَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا. فَلَمَّا خَرَجَا مِنَ الْبَحْرِ مَرُّوا بِغُلاَمٍ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَلَعَهُ بِيَدِهِ هَكَذَا ـ وَأَوْمَأَ سُفْيَانُ بِأَطْرَافِ أَصَابِعِهِ كَأَنَّهُ يَقْطِفُ شَيْئًا ـ فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا. قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا. قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي، قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا. فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ مَائِلاً ـ أَوْمَأَ بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ سُفْيَانُ كَأَنَّهُ يَمْسَحُ شَيْئًا إِلَى فَوْقُ، فَلَمْ أَسْمَعْ سُفْيَانَ يَذْكُرُ مَائِلاً إِلاَّ مَرَّةً ـ قَالَ قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُطْعِمُونَا وَلَمْ يُضَيِّفُونَا عَمَدْتَ إِلَى حَائِطِهِمْ لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا. قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ، سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا". قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى كَانَ صَبَرَ، فَقَصَّ اللَّهُ عَلَيْنَا مِنْ خَبَرِهِمَا ". قَالَ سُفْيَانُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى، لَوْ كَانَ صَبَرَ يُقَصُّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ". وَقَرَأَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا، وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ. ثُمَّ قَالَ لِي سُفْيَانُ سَمِعْتُهُ مِنْهُ مَرَّتَيْنِ وَحَفِظْتُهُ مِنْهُ. قِيلَ لِسُفْيَانَ حَفِظْتَهُ قَبْلَ أَنْ تَسْمَعَهُ مِنْ عَمْرٍو، أَوْ تَحَفَّظْتَهُ مِنْ إِنْسَانٍ فَقَالَ مِمَّنْ أَتَحَفَّظُهُ وَرَوَاهُ أَحَدٌ عَنْ عَمْرٍو غَيْرِي سَمِعْتُهُ مِنْهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا وَحَفِظْتُهُ مِنْهُ.
ஸஈத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அறிவிக்கிறார்: நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம்,
"நவ்ஃப் அல்-பகாலீ என்பவர் கூறுகிறார்: கிழிரின் தோழரான மூஸா (அலை), பனூ இஸ்ராயீலின் மூஸா (அலை) அல்ல; அவர் வேறொரு மூஸா" என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய் சொல்கிறார்! உபை பின் கஅப் (ரழி) அவர்கள் நபி ﷺ அவர்களிடமிருந்து எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்: 'மூஸா (அலை) ஒருமுறை பனூ இஸ்ராயீலிடையே நின்று உரை நிகழ்த்தினார்கள். அப்போது மக்களில் மிகவும் அறிவுடையவர் யார்?' என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் 'நானே' என்று பதிலளித்தார்கள். அனைத்து அறிவும் அல்லாஹ்விடமே உள்ளது எனக் குறிப்பிடாததால் அல்லாஹ் அவர்களைக் கண்டித்தான். பின்னர் அவனிடம், 'ஆம், இரு கடல்கள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் என்னுடைய ஓர் அடியான் இருக்கிறான்; அவர் உம்மை விட அதிக அறிவுடையவர்' என்று கூறினான். மூஸா (அலை), 'என் இறைவனே! அவரை நான் எவ்வாறு சந்திப்பது?' என்று கேட்டார்கள். அல்லாஹ், 'ஒரு மீனை எடுத்து ஒரு கூடையில் வைத்துக்கொள்; எங்கே அந்த மீனை நீ இழக்கிறாயோ, அங்கேயே அவரைக் காண்பாய்' என்று கூறினான். மூஸா (அலை) ஒரு மீனை எடுத்து கூடையில் வைத்து, தங்கள் இளைஞர் யூஷஃ பின் நூனுடன் புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் பாறை ஒன்றை வந்தடைந்து தங்கள் தலைகளை வைத்து ஓய்வெடுத்தனர். மூஸா (அலை) தூங்கிவிட்டார்கள். மீன் கூடையிலிருந்து வெளியேறி கடலில் விழுந்தது. அது கடலுக்குள் ஒரு சுரங்கம் போன்ற பாதையை ஏற்படுத்திக்கொண்டது. அல்லாஹ் மீனின் மீது நீரோட்டத்தை நிறுத்தினான்; அது ஒரு வளைவு போன்றதாக மாறியது.' (நபி ﷺ தங்கள் கைகளால் அந்த வளைவைச் சுட்டிக்காட்டினார்கள்). 'அவர்கள் இரவின் மீதி நேரத்தையும், மறுநாளும் பயணித்தனர். மறுநாள் மூஸா (அலை) தங்கள் இளைஞரிடம், 'எங்கள் காலை உணவைக் கொண்டுவா; இந்தப் பயணத்தில் நாம் மிகவும் சோர்வடைந்துவிட்டோம்' என்றார்கள். அல்லாஹ் தங்களைத் தேடச் சொன்ன இடத்தைக் கடக்கும் வரை மூஸா (அலை) சோர்வை உணரவில்லை. இளைஞர் அவர்களிடம், 'நாம் அந்தப் பாறையிடம் ஓய்வெடுத்தபோது நான் மீனை மறந்துவிட்டேன் என்பதை நீங்கள் அறிவீர்களா? ஷைத்தானே அதை நினைவுபடுத்தாமல் செய்துவிட்டான். அது கடலில் ஆச்சரியமான வழியில் சென்றுவிட்டது' என்றார். மீனுக்கு ஒரு பாதையும், அவர்களுக்கு ஒரு ஆச்சரியமும் ஏற்பட்டது. மூஸா (அலை), 'அதுவே நாம் தேடியதாகும்' என்று கூறி, இருவரும் தங்கள் கால்தடங்களைப் பின்தொடர்ந்து பாறையை வந்தடைந்தனர். அங்கே ஒரு மனிதர் ஆடையால் மூடப்பட்ட நிலையில் இருந்தார். மூஸா (அலை) ஸலாம் கூறினார்கள்; அவரும் பதிலளித்தார். 'உங்கள் நாட்டில் ஸலாம் எப்படி?' என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), 'நான் மூஸா' என்றார்கள். 'பனூ இஸ்ராயீலின் மூஸாவா?' என்று கேட்டார். 'ஆம், அல்லாஹ் உங்களுக்குக் கற்றுக்கொடுத்த ஞானத்திலிருந்து எனக்கும் கற்றுக்கொடுக்க வேண்டும் என்பதற்காகவே வந்துள்ளேன்' என்றார்கள். அவர், 'மூஸாவே! அல்லாஹ்வின் அறிவிலிருந்து எனக்குக் கற்றுக்கொடுக்கப்பட்ட ஒரு பகுதி என்னிடம் உள்ளது; அதை நீங்கள் அறியமாட்டீர்கள். மேலும், அல்லாஹ்வின் அறிவிலிருந்து உங்களுக்குக் கற்றுக்கொடுக்கப்பட்ட ஒரு பகுதி உங்களிடம் உள்ளது; அதை நான் அறியமாட்டேன்' என்றார். மூஸா (அலை), 'நான் உங்களைப் பின்பற்றலாமா?' என்று கேட்டார்கள். அவர், '{நிச்சயமாக என்னுடன் நீங்கள் பொறுமையாக இருக்க முடியாது. * நீங்கள் அறியாத விஷயங்களில் நீங்கள் எவ்வாறு பொறுமையாக இருப்பீர்கள்?}' என்று கூறினார். (மூஸா கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ் நாடினால், நான் பொறுமையாகவே இருப்பேன்; எதிலும் உங்களுக்கு மாறு செய்யமாட்டேன்'). இருவரும் கடற்கரையில் நடந்து சென்றனர். ஒரு படகு அவர்கள் அருகில் வந்தது. தங்களை ஏற்றிக்கொள்ளுமாறு கேட்டனர். அவர்கள் கிழிரை அடையாளம் கண்டுகொண்டு கட்டணமின்றி ஏற்றிக்கொண்டனர். படகில் ஏறியபோது ஒரு குருவி வந்து படகின் ஓரத்தில் அமர்ந்து, கடலில் ஒருமுறையோ இருமுறையோ தன் அலகால் கொத்தியது. கிழிர் மூஸாவிடம், 'மூஸாவே! இந்தக் குருவி தன் அலகால் கடலிலிருந்து எவ்வளவு தண்ணீரைக் குறைத்ததோ, அவ்வளவே அல்லாஹ்வின் அறிவிலிருந்து என்னுடைய மற்றும் உன்னுடைய அறிவு குறைந்துள்ளது' என்றார். திடீரென்று கிழிர் ஒரு கோடாரியை எடுத்து ஒரு பலகையைப் பிடுங்கினார். மூஸா கவனிக்கும் முன்பே அவர் பலகையைப் பிடுங்கிவிட்டார். மூஸா அவரிடம், 'நீங்கள் என்ன செய்தீர்கள்? கட்டணமின்றி நம்மை ஏற்றிக்கொண்ட மக்களின் படகில் துளையிட்டு, அதன் பயணிகளை மூழ்கடிக்க நினைக்கிறீர்களா? நிச்சயமாக நீங்கள் ஒரு பெரிய தவறைச் செய்துவிட்டீர்கள்' என்றார்கள். அவர், 'என்னுடன் உங்களால் பொறுமையாக இருக்க முடியாது என்று நான் சொல்லவில்லையா?' என்று கேட்டார். மூஸா, 'நான் மறந்ததற்காக என்னைக் குற்றம் பிடிக்காதீர்கள்; என் விஷயத்தில் கடினமாக நடந்துகொள்ளாதீர்கள்' என்றார்கள். இதுவே மூஸாவின் முதல் மறதியாகும். அவர்கள் கடலை விட்டு வெளியேறியபோது, சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருந்த ஒரு சிறுவனைக் கண்டனர். கிழிர் அந்தச் சிறுவனின் தலையைப் பிடித்து, இப்படிப் பிடுங்கினார் (சுஃப்யான் தங்கள் விரல் நுனிகளால் ஏதோ பறிப்பது போல் சைகை செய்தார்). மூஸா அவரிடம், 'எந்த உயிரையும் கொல்லாத ஒரு அப்பாவி உயிரைக் கொன்றுவிட்டீர்களா? நிச்சயமாக நீங்கள் ஒரு மிகப்பெரிய குற்றத்தைச் செய்துவிட்டீர்கள்' என்றார்கள். அவர், 'என்னுடன் உங்களால் பொறுமையாக இருக்க முடியாது என்று நான் சொல்லவில்லையா?' என்று கேட்டார். மூஸா, 'இதற்குப் பிறகு நான் உங்களிடம் எதையாவது கேட்டால், என்னைத் துணையாக வைத்துக்கொள்ளாதீர்கள்; என்னிடமிருந்து நீங்கள் போதுமான காரணத்தைப் பெற்றுவிட்டீர்கள்' என்றார்கள். இருவரும் சென்று ஒரு கிராமத்தினரை வந்தடைந்தனர். அவர்களிடம் உணவு கேட்டனர்; ஆனால் அவர்கள் விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அங்கே சாய்ந்து விழும் தருவாயில் இருந்த ஒரு சுவரைக் கண்டனர் (கிழிர் தங்கள் கைகளால் மேலே தடவி அதைச் சீராக்கினார் - சுஃப்யான் சைகை செய்தார்). மூஸா, 'நாம் வந்த இந்த மக்கள் நமக்கு உணவும் தரவில்லை, விருந்தும் அளிக்கவில்லை. ஆனால் நீங்கள் அவர்களின் சுவரைச் சீராக்கிவிட்டீர்கள். நீங்கள் நினைத்திருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே' என்றார்கள். கிழிர், 'இதுவே உங்களுக்கும் எனக்கும் இடையிலான பிரிவு. நீங்கள் பொறுமையாக இருக்க முடியாத விஷயங்களின் விளக்கத்தை நான் உங்களுக்குத் தெரிவிக்கிறேன்' என்றார்." நபி ﷺ கூறினார்கள்: "மூஸா பொறுமையாக இருந்திருக்க வேண்டும் என்று நாங்கள் விரும்பினோம்; அப்படியிருந்தால் அல்லாஹ் அவர்களின் செய்தியிலிருந்து மேலும் நமக்கு அறிவித்திருப்பான்." சுஃப்யான் கூறுகிறார்கள்: நபி ﷺ கூறினார்கள், "அல்லாஹ் மூஸாவுக்கு ரஹ்மத் செய்வானாக! அவர் பொறுமையாக இருந்திருந்தால், அவர்களின் விஷயத்திலிருந்து மேலும் நமக்கு அறிவிக்கப்பட்டிருக்கும்." இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் {அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு அரசன் இருந்தான்; அவன் ஒவ்வொரு நல்ல படகையும் பலவந்தமாகப் பறித்துக்கொள்வான்} மற்றும் {அந்தச் சிறுவன் காஃபிராக இருந்தான்; அவனது பெற்றோர் முஃமின்களாக இருந்தனர்} என்ற வசனங்களை ஓதினார்கள். பின்னர் சுஃப்யான் என்னிடம், "நான் இதை அவரிடமிருந்து இரண்டு முறை கேட்டேன்; அவரிடமிருந்து மனனம் செய்தேன்" என்றார்கள். சுஃப்யானிடம், "அம்ருவிடமிருந்து கேட்பதற்கு முன் மனனம் செய்தீர்களா, அல்லது வேறு யாரிடமிருந்தாவது மனனம் செய்தீர்களா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர், "நான் யாரிடமிருந்து மனனம் செய்வேன்? அம்ருவிடமிருந்து என்னைத் தவிர வேறு யாராவது அறிவித்தார்களா? நான் அவரிடமிருந்து இரண்டு அல்லது மூன்று முறை கேட்டேன்; அவரிடமிருந்தே மனனம் செய்தேன்" என்றார்கள்.
மொழிபெயர்ப்பும் விளக்கமும் Khutba World வழங்கியது; அரபியிலிருந்து மொழிபெயர்க்கப்பட்டது.
அறிவு வரம்புடையது என்றும், அதைத் தேடப் பொறுமை தேவை என்றும் மூசா கற்றுத் தருகிறார்.
மூசா சந்தித்த அல்லாஹ்வின் அடியார்; மூசாவிடம் இல்லாத அறிவு அவரிடம் இருந்தது.
அந்த அடியாரைத் தேடுமாறு அல்லாஹ் மூசாவுக்கு வழிகாட்டிய இடம்.
அறிவு அனைத்தும் இறுதியில் அல்லாஹ்விடமிருந்தே வருகிறது என்றும், மனித அறிவு வரம்புடையது என்றும் ஒப்புக்கொள்வது.
இந்தக் கதையிலிருந்து அறிவுத் துறைகள் வேறுபடலாம் என்று முன்னைய அறிஞர்கள் முடிவு செய்தனர்: மூசாவிடம் அல்-கித்ரிடம் இல்லாத அறிவு இருந்தது; அதேபோல் அல்-கித்ரிடமும் மூசாவிடம் இல்லாத அறிவு இருந்தது. கற்றலில் பணிவையும் பொறுமையையும் இந்தக் கதை எவ்வாறு ஊக்குவிக்கிறது என்பதை இப்னு ஹஜர் Fath al-Bari நூலில் விளக்குகிறார். மூசா தமக்குத் தெரிந்த விதிகளின்படி வெளிப்படையான செயல்களைச் சரியாக மதிப்பிட்டார் என்றும், மறைந்த காரணங்கள் பின்னரே அவருக்கு விளக்கப்பட்டன என்றும் அறிஞர்கள் வலியுறுத்துகின்றனர். விதிகளை மீறுவதற்கான பொதுவான அனுமதி இந்தக் கதை அல்ல: அல்-கித்ர் அறிவின் அடிப்படையிலும் அல்லாஹ்வின் கட்டளையின் பேரிலும் செயல்பட்டார்.
- உங்கள் அறிவைப் பற்றிப் பேசும்போது, “அல்லாஹ்வே மிக அறிந்தவன்” என்று கூறி, இன்னும் அறியாதவற்றை நேர்மையாக ஒப்புக்கொள்ளுங்கள்.
- ஒரு நிலைமையை மதிப்பிடுவதற்கு முன், விளக்கம் கேட்க ஓர் அறிஞரை அணுகி, கற்றுக்கொள்ள உங்களுக்கு அவகாசம் கொடுங்கள்.
- ஒரு நிகழ்வின் பின்னுள்ள ஞானம் இன்னும் தெரியாவிட்டால் பொறுமையாக இருங்கள்; அதேவேளை அநீதியையோ தீங்கு விளைவிக்கும் நடத்தையையோ நியாயப்படுத்தாதீர்கள்.
தினமும் ஒரு ஹதீஸ், உங்கள் மொழியில்
செயலியில் தினமும் விளக்கத்துடன் ஒரு ஹதீஸைப் பெறுவீர்கள்; உங்கள் தொலைபேசியில் விட்ஜெட்டாகவும் கிடைக்கும். இலவசமாகப் பயன்படுத்தலாம்.