کتاب جنایز · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 1071

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب جنایز
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurairah

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِذَا قُبِرَ الْمَيِّتُ - أَوْ قَالَ أَحَدُكُمْ أَتَاهُ مَلَكَانِ أَسْوَدَانِ أَزْرَقَانِ يُقَالُ لأَحَدِهِمَا الْمُنْكَرُ وَالآخَرُ النَّكِيرُ فَيَقُولاَنِ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي هَذَا الرَّجُلِ فَيَقُولُ مَا كَانَ يَقُولُ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ‏.‏ فَيَقُولاَنِ قَدْ كُنَّا نَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُولُ هَذَا ‏.‏ ثُمَّ يُفْسَحُ لَهُ فِي قَبْرِهِ سَبْعُونَ ذِرَاعًا فِي سَبْعِينَ ثُمَّ يُنَوَّرُ لَهُ فِيهِ ثُمَّ يُقَالُ لَهُ نَمْ ‏.‏ فَيَقُولُ أَرْجِعُ إِلَى أَهْلِي فَأُخْبِرُهُمْ فَيَقُولاَنِ نَمْ كَنَوْمَةِ الْعَرُوسِ الَّذِي لاَ يُوقِظُهُ إِلاَّ أَحَبُّ أَهْلِهِ إِلَيْهِ ‏.‏ حَتَّى يَبْعَثَهُ اللَّهُ مِنْ مَضْجَعِهِ ذَلِكَ ‏.‏ وَإِنْ كَانَ مُنَافِقًا قَالَ سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ فَقُلْتُ مِثْلَهُ لاَ أَدْرِي ‏.‏ فَيَقُولاَنِ قَدْ كُنَّا نَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُولُ ذَلِكَ ‏.‏ فَيُقَالُ لِلأَرْضِ الْتَئِمِي عَلَيْهِ ‏.‏ فَتَلْتَئِمُ عَلَيْهِ ‏.‏ فَتَخْتَلِفُ فِيهَا أَضْلاَعُهُ فَلاَ يَزَالُ فِيهَا مُعَذَّبًا حَتَّى يَبْعَثَهُ اللَّهُ مِنْ مَضْجَعِهِ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَنَسٍ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ كُلُّهُمْ رَوَوْا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي عَذَابِ الْقَبْرِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏

ترجمه

ابو سلمه یحیی بن خلف برای ما حدیث کرد، بشر بن مفضل از عبدالرحمن بن اسحاق، او از سعید بن ابی سعید مقبری، و او از ابوهریره روایت کرد که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«چون مرده به خاک سپرده شود — یا فرمودند: چون یکی از شما به خاک سپرده شود — دو فرشته سیاه و آبی‌چشم نزد او می‌آیند. یکی از آن دو مُنکَر و دیگری نَکیر نام دارد. می‌پرسند: 'درباره این مرد چه می‌گفتی؟' پس همان چیزی را می‌گوید که در زندگی می‌گفت: 'او بنده خدا و پیامبر اوست. شهادت می‌دهم که هیچ معبودی جز الله نیست و محمد بنده و پیامبر اوست.' آنگاه آن دو فرشته می‌گویند: 'می‌دانستیم که همین را خواهی گفت.' سپس قبرش به اندازه هفتاد ذرع در هفتاد ذرع گشاده می‌شود و برایش روشن می‌گردد. سپس به او گفته می‌شود: 'بخواب.' او می‌گوید: 'آیا می‌توانم نزد خانواده‌ام بازگردم و به آنان خبر دهم؟' می‌گویند: 'مانند خواب عروس بخواب که جز محبوب‌ترین کسانش او را بیدار نمی‌کند،' تا اینکه الله او را از آن آرامگاهش برانگیزد. اما اگر منافق باشد، می‌گوید: 'شنیدم مردم چیزی می‌گفتند، من هم مانند آنان گفتم؛ نمی‌دانم.' آن دو فرشته می‌گویند: 'می‌دانستیم که همین را خواهی گفت.' سپس به زمین گفته می‌شود: 'او را بفشار!' پس زمین او را چنان فشار می‌دهد که دنده‌هایش در هم فرو می‌روند و پیوسته در عذاب است تا اینکه الله او را از آن آرامگاهش برانگیزد.» در این باب از علی، زید بن ثابت، ابن عباس، براء بن عازب، ابی ایوب، انس، جابر، عایشه و ابی سعید نیز روایاتی نقل شده است؛ همگی از پیامبر ﷺ درباره عذاب قبر روایت کرده‌اند. ابوعیسی گفت: حدیث ابوهریره، حدیثی حسن غریب است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

گواهی صادقانهٔ ایمان در قبر آرامش می‌آورد و در غیر این صورت، عذاب در پی خواهد بود.

توضیح واژه‌های دشوار
منکر و نکیر

نام دو فرشته‌ای که بنا بر روایت، در قبر از متوفی پرسش می‌کنند.

منافق

کسی که در برابر مردم اظهار ایمان می‌کند، اما در باطن به‌راستی به آن باور ندارد.

پرسش در قبر

پرسش از ایمان متوفی پس از دفن او.

برداشت‌های عالمان

عالمان بر پایهٔ این روایت و روایات دیگر، پرسش و آزمون قبر را از امور غیبی می‌دانند که در آموزه‌های اعتقادی اسلام پذیرفته شده‌اند. این بخش تأکید می‌کند که گواهی درست ایمان صرفاً تکرار واژه‌ها نیست؛ پایداری بر آن، نعمتی از سوی الله است. مذاهب فقهی این آموزهٔ اعتقادی را اختلافی عملی میان مکاتب فقهی نمی‌دانند؛ این حدیث دلیلی برای داوری دربارهٔ سرانجام نهایی اشخاص معین نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. با عبادت خالصانهٔ الله و به‌کاربستن گواهی ایمان در کردار روزانه، ایمان خود را تقویت کن.
  2. گواهی ایمان را با فهم آن بیاموز و به خود یادآوری کن که ایمان بیش از تکرار واژه‌هاست.
  3. از الله برای خود و مسلمانان درگذشته پایداری و رحمت بخواه.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.