کتاب تجارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 1302

روایت‌شده توسط Zayd ibn Thabit. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تجارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
  3. 3أَيُّوبَ
  4. 4نَافِعٍ
  5. 5ابْنِ عُمَرَ
  6. 6زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْخَصَ فِي بَيْعِ الْعَرَايَا بِخَرْصِهَا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ وَقَالُوا إِنَّ الْعَرَايَا مُسْتَثْنَاةٌ مِنْ جُمْلَةِ نَهْىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ نَهَى عَنِ الْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةِ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَحَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَالُوا لَهُ أَنْ يَشْتَرِيَ مَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ ‏.‏ وَمَعْنَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَرَادَ التَّوْسِعَةَ عَلَيْهِمْ فِي هَذَا لأَنَّهُمْ شَكَوْا إِلَيْهِ وَقَالُوا لاَ نَجِدُ مَا نَشْتَرِي مِنَ الثَّمَرِ إِلاَّ بِالتَّمْرِ فَرَخَّصَ لَهُمْ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ أَنْ يَشْتَرُوهَا فَيَأْكُلُوهَا رُطَبًا ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، حماد بن زید برای ما حدیث کرد، از ایوب، از نافع، از ابن عمر، از زید بن ثابت که رسول الله ﷺ در فروش عرایا بر اساس تخمین، رخصت و اجازه دادند. ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. و حدیث ابوهُریره نیز حسن صحیح است. برخی از اهل علم بر اساس آن عمل کرده‌اند، از جمله شافعی، احمد و اسحاق. آنان گفته‌اند که عرایا از عموم نهی پیامبر ﷺ مستثنی است، آنگاه که ایشان از مُحاقَله و مُزابَنه نهی فرمودند. آنان به حدیث زید بن ثابت و حدیث ابوهُریره استدلال کردند و گفتند که خرید کمتر از پنج وَسْق جایز است. نزد برخی از اهل علم، معنای این امر آن است که پیامبر ﷺ خواستند در این زمینه بر آنان گشایش دهند، زیرا آنان به ایشان شکایت کردند و گفتند:

«ما چیزی جز خرمای خشک نداریم که با آن میوه بخریم.» پس ایشان به آنان اجازه دادند که کمتر از پنج وسق را بخرند تا به صورت رُطَب (خرمای تازه) بخورند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ اجازه داد خرمای تازهٔ عَرایا بر پایهٔ تخمین فروخته شود.

پیشینه و سبب بیان

برخی شکایت کردند که برای خرید خرمای تازه فقط می‌توانند خرمای خشک بپردازند. ازاین‌رو پیامبر ﷺ به آنان اجازه داد خرمای عَرایا را به مقدار کمتر از پنج وَسَق، بر پایهٔ تخمین بخرند تا بتوانند خرمای تازه بخورند.

توضیح واژه‌های دشوار
عَرایا

نوع ویژه‌ای از فروش خرمای روی درخت در برابر مقدار تخمینی خرمای خشک.

وَسَق

واحد سنتی اندازه‌گیری محصولات کشاورزی؛ در اینجا پنج وسق حد بالای ذکرشده است.

مُزابَنه

معامله‌ای که در آن میوهٔ روی درخت با مقدار تخمینی میوهٔ خشک مبادله می‌شود.

برداشت‌های عالمان

شافعی، احمد و اسحاق فروش عَرایا را استثنایی محدود بر ممنوعیت مُحاقَله و مُزابَنه می‌دانستند. از نظر آنان، این اجازه برای کمتر از پنج وسق است. توضیح ترمذی این تسهیل را به خواست مردم برای خوردن میوهٔ تازه پیوند می‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در توافق‌های تجاری ویژه، مقدار، قیمت و شرایط را از پیش روشن کنید.
  2. در استثناهای مربوط به ممنوعیت‌های تجاری، حدودی را رعایت کنید که عالمان از روایات برداشت کرده‌اند.
  3. در احکام معاملات، برای نیازهای واقعی راه‌حلی منصفانه بیابید و حقوق هر دو طرف را نادیده نگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.