کتاب تلاوت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 2935

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تلاوت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَعْمَشِ، عَنْ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ ظَهَرَتِ الرُّومُ عَلَى فَارِسَ فَأَعْجَبَ ذَلِكَ الْمُؤْمِنِينَ فَنَزَلَتْ ‏(‏ الم * غُلِبَتِ الرُّومُ ‏)‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏(‏يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ ‏)‏ قَالَ فَفْرَحَ الْمُؤْمِنُونَ بِظُهُورِ الرُّومِ عَلَى فَارِسَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَيُقْرَأُ غَلَبَتْ وَغُلِبَتْ يَقُولُ كَانَتْ غُلِبَتْ ثُمَّ غَلَبَتْ هَكَذَا قَرَأَ نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ غَلَبَتْ ‏.‏

ترجمه

نصر بن علی جَهْضَمی به ما حدیث کرد و گفت: مُعْتَمِر بن سلیمان از پدرش، او از سلیمان اَعْمَش، او از عَطِیّه، و او از ابوسعید برایمان حدیث کرد که گفت:

«در روز جنگ بدر، رومیان بر فارس پیروز شدند و این امر مؤمنان را شادمان ساخت؛ آنگاه این آیات نازل شد: (الم * غُلِبَتِ الرُّومُ) تا سخن خداوند که: (يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ).» او گفت: «بدین‌سان مؤمنان از پیروزی رومیان بر فارس شاد شدند.» ابوعیسی می‌گوید: «این حدیث از این جهت حَسَن غریب است.» و هم «غَلَبَت» (پیروز شدند) و هم «غُلِبَت» (شکست خوردند) خوانده شده است؛ یعنی ابتدا شکست خوردند و سپس پیروز گشتند. نصر بن علی نیز همین‌گونه «غَلَبَت» خوانده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مؤمنان هنگامی که رومیان بر ایرانیان پیروز شدند، شادمان گشتند.

پیشینه و سبب بیان

بر پایهٔ روایت، پیروزی رومیان بر ایرانیان و نبرد بدر هم‌زمان رخ دادند. مؤمنان از پیروزی رومیان شادمان شدند و سپس آیاتی از سورهٔ روم دربارهٔ شکست و پیروزی بعدی رومیان نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
رومیان

بیزانسیان؛ امپراتوری مسیحی‌ای که در قرآن از آن با عنوان رومیان یاد شده است.

ایرانیان

امپراتوری ایران که در جنگ یادشده با بیزانسیان روبه‌رو بود.

غَلَبَت و غُلِبَت

دو قرائت عربی به معنای «پیروز شدند» و «شکست خوردند». آیات بیان می‌کنند که رومیان ابتدا شکست خوردند و سپس پیروز شدند.

برداشت‌های عالمان

ترمذی توضیح می‌دهد که قرائت عربی هر دو معنا را ممکن می‌سازد: «رومیان پیروز شدند» و «رومیان شکست خوردند»؛ زیرا بافت آیات شکست پیشین آنان را به پیروزی بعدی‌شان پیوند می‌دهد. ازاین‌رو، مفسران کلاسیک این آیات را پیش‌گوییِ دگرگونی اوضاع می‌دانند و یادآور می‌شوند که مؤمنان از پیروزی رومیان شادمان شدند. این روایت آن شادی را توصیف می‌کند، اما حکم شرعیِ جداگانه‌ای مقرر نمی‌سازد.

درس‌هایی برای امروز
  1. آیات قرآن را در بافت خود بخوانید و توجه کنید که رویدادهای پیشین و نتایج بعدی چگونه در کنار هم آمده‌اند.
  2. خبرهای خوش و پیروزی‌های دادگرانه را بپذیرید، بی‌آنکه چیزی فراتر از گفتهٔ منابع از آن‌ها نتیجه بگیرید.
  3. شادی خود را به‌گونه‌ای ابراز کنید که نفرت یا ستم نسبت به ملت‌های دیگر را برنینگیزد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.