کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 299

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ ‏"‏ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ ثَوْبَانَ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى خَالِدٌ الْحَذَّاءُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ نَحْوَ حَدِيثِ عَاصِمٍ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ بَعْدَ التَّسْلِيمِ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ ‏"‏ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ‏"‏ سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ وَسَلاَمٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

هناد بن سری به ما حدیث کرد، مروان بن معاویه فزاری و ابومعاویه از عاصم احول با همین سند مانند آن را روایت کردند و گفت:

«تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَام». او گفت: در این باب از ثوبان، ابن عمر، ابن عباس، ابوسعید، ابوهُریره و مغیره بن شعبه نیز روایاتی وارد شده است. ابوعیسی می‌گوید: حدیث عایشه حدیثی حسن و صحیح است. خالد حذّاء نیز این حدیث را از حدیث عایشه از عبدالله بن حارث همانند حدیث عاصم روایت کرده است. و از پیامبر ﷺ روایت شده است که پس از سلام فرمودن می‌گفت: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ». و همچنین از ایشان روایت شده است که می‌فرمود: «سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ، وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ».

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ذکر خداوند پس از نماز، از دعاهای نقل‌شده از پیامبر است.

توضیح واژه‌های دشوار
تسلیم

سلام پایانی که نماز عبادی با آن پایان می‌یابد.

تبارکت یا ذاالجلال والإکرام

«ای دارنده شکوه و بزرگواری، مبارک و پربرکتی»: ستایشی از خداوند.

ذکر

یاد کردن خداوند از راه ستایش، تسبیح و دعا به درگاه او.

برداشت‌های عالمان

این روایت تأیید می‌کند که پیامبر ﷺ پس از تسلیم، خداوند را با ستایش و دعا یاد می‌کرد. ترمذی چندین طریق روایت را نقل کرده و حدیث عایشه را حسن صحیح دانسته است. علما از این روایت برداشت کرده‌اند که پس از نماز واجب می‌توان از صورت‌های گوناگون ذکر که به‌طور معتبر نقل شده‌اند استفاده کرد؛ عبارت‌های یادشده نه تنها صورت واجب ذکر هستند و نه تنها صورت مجاز آن.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از تسلیم، آگاهانه زمانی را به یاد خدا و ستایش او اختصاص دهید.
  2. دعاهای نقل‌شده را همراه با معنایشان بیاموزید تا با توجه و حضور قلب آنها را بر زبان آورید.
  3. میان صورت‌های ذکر که به‌طور معتبر نقل شده‌اند تنوع ایجاد کنید و هیچ‌یک را برای همگان واجب ندانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.