کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3115

روایت‌شده توسط Abu al-Yasar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu al-Yasar

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي الْيَسَرِ، قَالَ أَتَتْنِي امْرَأَةٌ تَبْتَاعُ تَمْرًا فَقُلْتُ إِنَّ فِي الْبَيْتِ تَمْرًا أَطْيَبَ مِنْهُ ‏.‏ فَدَخَلَتْ مَعِي فِي الْبَيْتِ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَقَبَّلْتُهَا فَأَتَيْتُ أَبَا بَكْرٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلاَ تُخْبِرْ أَحَدًا ‏.‏ فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ عُمَرَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلاَ تُخْبِرْ أَحَدًا ‏.‏ فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ ‏"‏ أَخَلَفْتَ غَازِيًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فِي أَهْلِهِ بِمِثْلِ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى تَمَنَّى أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ أَسْلَمَ إِلاَّ تِلْكَ السَّاعَةَ حَتَّى ظَنَّ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏.‏ قَالَ وَأَطْرَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَوِيلاً حَتَّى أَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ ‏:‏ ‏(‏أَقِمِ الصَّلاَةَ طَرَفَىِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ ‏)‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏:‏ ‏(‏ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو الْيَسَرِ فَأَتَيْتُهُ فَقَرَأَهَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَصْحَابُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِهَذَا خَاصَّةً أَمْ لِلنَّاسِ عَامَّةً قَالَ ‏"‏ بَلْ لِلنَّاسِ عَامَّةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَقَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ ضَعَّفَهُ وَكِيعٌ وَغَيْرُهُ وَأَبُو الْيَسَرِ هُوَ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ هَذَا الْحَدِيثَ مِثْلَ رِوَايَةِ قَيْسِ بْنِ الرَّبِيعِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الأَسْقَعِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن عبدالرحمن به ما حدیث کرد، یزید بن هارون به ما خبر داد، قیس بن ربیع به ما خبر داد، از عثمان بن عبدالله بن موهب، از موسی بن طلحه، از ابوالیسر که گفت:

«زنی نزد من آمد تا خرما بخرد، پس به او گفتم: در خانه خرمایی بهتر از این هست. او همراه من وارد خانه شد، آنگاه به سوی او میل کردم و او را بوسیدم. سپس نزد ابوبکر رفتم و ماجرا را با او در میان گذاشتم؛ او گفت: بر خودت پرده افکن، توبه کن و به کسی اطلاع نده. اما صبر نکردم و نزد عمر رفتم و موضوع را با او مطرح کردم؛ او نیز گفت: بر خودت پرده افکن، توبه کن و به کسی اطلاع نده. باز هم صبر نکردم و نزد رسول الله ﷺ رفتم و ماجرا را با ایشان در میان گذاشتم. پس فرمودند: آیا با خانوادهٔ کسی که در راه خدا به جهاد رفته چنین خیانتی می‌کنی؟ چنانکه (ابوالیسر) آرزو کرد کاش تا آن لحظه اسلام نیاورده بود و پنداشت که از اهل دوزخ است. او گفت: رسول الله ﷺ مدتی طولانی سر به زیر انداختند تا اینکه خداوند به ایشان وحی فرستاد: (و نماز را در دو طرف روز و پاره‌ای از شب برپا دار...) تا سخن خداوند که: (...مایهٔ یادآوری برای یادکنندگان است). ابوالیسر گفت: سپس نزد ایشان آمدم و رسول الله ﷺ آن آیه را برایم خواندند. یکی از یارانشان پرسید: ای رسول خدا! آیا این حکم مخصوص اوست یا برای همهٔ مردم عمومی است؟ فرمودند: بلکه برای همهٔ مردم عمومی است. ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن صحیح غریب است. وکیع و دیگران قیس بن ربیع را ضعیف شمرده‌اند. ابوالیسر همان کعب بن عمرو است. او گفت: شریک نیز این حدیث را از عثمان بن عبدالله مانند روایت قیس بن ربیع نقل کرده است. و در این باب از ابوامامه، واثلة بن اسقع و انس بن مالک نیز روایت شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

توبهٔ صادقانه و نماز به محو گناهان کمک می‌کنند.

پیشینه و سبب بیان

ابوالیسَر نقل کرد که زنی برای خرید خرما نزد او آمد و او با او رفتاری نامناسب داشت و وی را بوسید. پس از پشیمانی او، خداوند آیه‌ای دربارهٔ برپا داشتن نماز و زدوده شدن بدی‌ها نازل کرد (قرآن، ۱۱:۱۱۴).

توضیح واژه‌های دشوار
آنچه را انجام داده‌ای پنهان نگه دار

گناهی را که خدا پوشانده، بی‌دلیل آشکار نکن؛ اما از آن دست بکش و صادقانه توبه کن.

دو سوی روز

اشاره‌ای در قرآن، ۱۱:۱۱۴، به اوقات نماز در آغاز و پایان روز.

یادآوری برای اهل ذکر

اندرزی که به کسانی که خدا را یاد می‌کنند کمک می‌کند درنگ کنند و کار نیک انجام دهند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از قرآن، ۱۱:۱۱۴، چنین برداشت کرده‌اند که کارهای نیکِ صادقانه، از جمله نماز، می‌توانند گناهان را محو کنند. این مجوزی برای ادامهٔ آگاهانهٔ گناه نیست: توبه مستلزم آن است که شخص گناه را ترک کند، پشیمان باشد و تصمیم بگیرد به آن بازنگردد. توصیه به آشکار نکردن بی‌دلیل گناه شخصی‌ای که پوشیده مانده، شامل مواردی نمی‌شود که در آنها جبران بی‌عدالتی، حفاظت از دیگران یا رسیدگی قانونی لازم است. روایت به اوقات نماز اشاره می‌کند، اما به‌تنهایی همهٔ جزئیات فقهی آن را تعیین نمی‌کند؛ مذاهب فقهی این احکام را بر پایهٔ مجموعهٔ گسترده‌تر شواهد قرآن و سنت استوار می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. فوراً رفتار نادرست را متوقف کن، صادقانه توبه کن و قاطعانه تصمیم بگیر آن را تکرار نکنی.
  2. نمازهایت را برپا دار و پس از لغزش کارهای نیک انجام بده، بی‌آنکه آنها را بهانه‌ای برای گناهان تازه قرار دهی.
  3. حد و مرز دیگران را رعایت کن و اگر رفتارت به کسی آسیب رسانده است، برای کمک یا جبران اقدام کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.