کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3183

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ أَبُو زَيْدٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَاصِلٍ الأَحْدَبِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَىُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ وَأَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مِنْ أَجْلِ أَنْ يَأْكُلَ مَعَكَ أَوْ مِنْ طَعَامِكَ وَأَنْ تَزْنِيَ بِحَلِيلَةِ جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَتَلاَ هَذِهِ الآيَةَ ‏:‏ ‏(‏والَّذِينَ لاَ يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلاَ يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَلاَ يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا * يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ وَالأَعْمَشِ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ عَنْ وَاصِلٍ لأَنَّهُ زَادَ فِي إِسْنَادِهِ رَجُلاً ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ وَاصِلٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ وَهَكَذَا رَوَى شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَمْرَو بْنَ شُرَحْبِيلَ ‏.‏

ترجمه

عبد بن حمید به ما حدیث کرد، سعید بن ربیع ابوزید به ما حدیث کرد، شعبه از واصل احدب، از ابی وائل، از عبدالله روایت کرد که گفت: از رسول خدا ﷺ پرسیدم:

«کدام گناه بزرگ‌تر است؟» فرمودند: «اینکه برای الله همتایی قرار دهی در حالی که او تو را آفریده است، و اینکه فرزندت را از ترس آنکه با تو غذا بخورد یا از خوراک تو استفاده کند بکُشی، و اینکه با همسایه‌ات زنا کنی.» راوی گفت: سپس این آیه را تلاوت کردند: «و کسانی که معبود دیگری را همراه با الله نمی‌خوانند، و جانی را که الله حرام کرده است جز به حق نمی‌کشند، و زنا نمی‌کنند؛ و هر کس چنین کند کیفر گناهش را خواهد دید. عذاب او در روز قیامت دوچندان می‌شود و در آن خوار و ذلیل جاودانه خواهد ماند.» (الفرقان: ۶۸-۶۹). ابوعیسی می‌گوید: حدیث سفیان از منصور و اعمش صحیح‌تر از حدیث شعبه از واصل است، زیرا در سند آن یک نفر افزوده شده است. محمد بن مثَنّی به ما حدیث کرد، محمد بن جعفر از شعبه، از واصل، از ابی وائل، از عبدالله، از پیامبر ﷺ مانند همین مضمون روایت کرد. او گفت: شعبه نیز همین‌گونه از واصل، از ابی وائل، از عبدالله روایت کرده و در آن نام عمرو بن شرحبیل را ذکر نکرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

بزرگ‌ترین گناهان، حق خداوند، جان انسان و حرمت همسایه را نقض می‌کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
برای خدا همتایی قرار دادن

برای خدا در عبادت یا در آنچه تنها به او اختصاص دارد شریک قرار دادن؛ این کار شرک نام دارد.

کشتن فرزند از ترس شریک شدن در روزی

کشتن فرزند از روی فقر یا ترس از هزینه‌های او. متن هم گرفتن جان را نکوهش می‌کند و هم انگیزهٔ خودخواهانهٔ آن را.

همسر همسایه‌ات

همسر همسایهٔ نزدیک. زنا با او هم پیمان زناشویی را می‌شکند و هم حق همسایه به اعتماد و امنیت را پایمال می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که گناهان یادشده به‌شدت حقوق خداوند و بندگان را پایمال می‌کنند. شرک در صدر آمده است، زیرا حق یگانهٔ خداوند به عبادت را نقض می‌کند؛ کشتن فرزند، هم کشتن ناحق و هم بی‌اعتمادی به روزی‌رسانی خداوند را در بر دارد؛ و زنا با همسر همسایه، خیانت به حقی نزدیک را بر گناه جنسی می‌افزاید. اشاره به سورهٔ فرقان، آیات ۶۸ تا ۶۹، شرک، قتل ناحق و زنا را در کنار هم می‌آورد. به‌گفتهٔ عالمان، هشدار دربارهٔ دوچندان شدن عذاب به معنای انکار توبه و آمرزش خداوند نیست؛ توبهٔ خالصانه و شرایط آن همچنان اهمیت دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. با اختصاص عبادت به خداوند و دوری از شرک، از ایمان خود پاسداری کن.
  2. از هر جانی محافظت کن و به خانواده‌های نیازمند یاری برسان، نه اینکه بار زندگی‌شان را سنگین‌تر کنی.
  3. پیوندهای زناشویی و اعتماد همسایگانت را محترم بشمار، حتی وقتی هیچ‌کس رفتارت را نمی‌بیند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.