کتاب دعا · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3446

روایت‌شده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب دعا
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ali ibn Abi Talib

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ، قَالَ شَهِدْتُ عَلِيًّا أُتِيَ بِدَابَّةٍ لِيَرْكَبَهَا فَلَمَّا وَضَعَ رِجْلَهُ فِي الرِّكَابِ قَالَ بِسْمِ اللَّهِ ثَلاَثًا فَلَمَّا اسْتَوَى عَلَى ظَهْرِهَا قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ ثُمَّ قَالَ ‏:‏ ‏(‏ سبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ * وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ ‏)‏ ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ ثَلاَثًا وَاللَّهُ أَكْبَرُ ثَلاَثًا سُبْحَانَكَ إِنِّي قَدْ ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ ‏.‏ ثُمَّ ضَحِكَ ‏.‏ فَقُلْتُ مِنْ أَىِّ شَيْءٍ ضَحِكْتَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَنَعَ كَمَا صَنَعْتُ ثُمَّ ضَحِكَ فَقُلْتُ مِنْ أَىِّ شَيْءٍ ضَحِكْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ إِنَّ رَبَّكَ لَيَعْجَبُ مِنْ عَبْدِهِ إِذَا قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي إِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ غَيْرُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رضى الله عنهما ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، ابوالاحوص برای ما حدیث کرد، از ابواسحاق، از علی بن ربیعه که گفت: شاهد بودم که برای علی (رضی الله عنه) مرکبی آوردند تا سوار شود. چون پایش را در رکاب نهاد، سه بار

«بسم الله» گفت. سپس چون بر پشت آن مستقر شد، فرمود: «الحمد لله»، آنگاه خواند: (سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ * وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ). سپس سه بار «الحمد لله» و سه بار «الله اکبر» گفت و دعا کرد: «سُبْحَانَكَ إِنِّي قَدْ ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ». پس از آن خندید. گفتم: ای امیرالمؤمنین! به چه چیزی خندیدید؟ فرمود: دیدم رسول خدا ﷺ همان کاری را کردند که من کردم، سپس ایشان ﷺ خندیدند. پرسیدم: ای رسول خدا! به چه چیزی خندیدید؟ فرمودند: «همانا پروردگارت از بنده‌اش شگفت‌زده و خشنود می‌شود هنگامی که بگوید: پروردگارا! گناهانم را بیامرز، همانا جز تو کسی گناهان را نمی‌آمرزد.» راوی گوید: در این باب از ابن عمر (رضی الله عنهما) نیز حدیث وارد شده است. او گفت: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مسافر هنگام سوار شدن، الله را می‌ستاید، او را یاد می‌کند و آمرزش می‌خواهد.

توضیح واژه‌های دشوار
سَخَّرَ لَنَا

آن را برای ما رام و در خدمت ما قرار داد: الله به انسان امکان سوار شدن بر مرکب را عطا کرد.

مُقْرِنِينَ

توانایی مهار کردن یا کنترل آن را داریم.

لَمُنْقَلِبُونَ

قطعاً به سوی پروردگارمان بازمی‌گردیم.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که هنگام سوار شدن بر مرکب، نام الله را بر زبان آورند، او را بستایند و آیاتی را دربارهٔ مرکبی که در خدمت انسان قرار گرفته است تلاوت کنند. درخواست آمرزش در دعا، وابستگی مسافر به الله و بازگشتش به سوی او را یادآور می‌شود. متن به تکرار ستایش و تکبیر سه بار اشاره دارد؛ عالمان آن را دعایی مستحب می‌دانند، نه واجب.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام سوار شدن بر وسیلهٔ نقلیه بسم‌الله بگو و الله را برای آسانی و امکاناتی که عطا کرده است بستای.
  2. در سفر برای یاد الله و طلب آمرزش وقت بگذار.
  3. به خود یادآوری کن که سرانجام به سوی الله بازمی‌گردی و بگذار این اندیشه رفتار تو را هدایت کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.