Sahih al-Bukhari, hadisi na 1286
An rawaito daga Aisha. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Aisha
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا. ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي. فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ. فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ. وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ {وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى}. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى. قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا.
Abdullah bin Ubaidillah bin Abi Mulaika ya ce: Ɗaya daga cikin 'ya'yan Uthman ta rasu a Makka, muka je don halartar jana'izar ta. Ibn Umar da Ibn Abbas suma sun kasance a wurin, kuma na zauna a tsakaninsu (ko ya ce: na zauna gefen ɗayansu, sai wani ya zo ya zauna gefena). Abdullah bin Umar ya ce wa Amr bin Uthman:
"Shin ba za ka hana su kuka ba? Tunda Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Lallai matattu ana azabtar da su saboda kukan iyalansu.'" Ibn Abbas ya ce: "Umar ya taɓa faɗin hakan." Sannan ya ci gaba da labari: "Na yi tafiya tare da Umar daga Makka har mun kai Al-Baida', sai ya ga wasu matafiya a ƙarƙashin inuwar bishiyar Samura. Ya ce mini: 'Je ka duba ko wanene waɗannan matafiyan.' Na je na ga Suhaib, na gaya wa Umar, sai ya ce: 'Ka kiransa ya zo.' Na koma wajen Suhaib na ce masa: 'Tashi ka bi Amirul-Muuminin.' Daga baya, lokacin da aka soka Umar, Suhaib ya shigo yana kuka yana cewa: 'Yan'uwa! Abokina!' Umar ya ce masa: 'Ya Suhaib! Shin kana bakana alhali Manzon Allah ﷺ ya ce: Lallai ana azabtar da matattu saboda wasu kukan iyalansu?'" Ibn Abbas ya ƙara: "Lokacin da Umar ya mutu, na ambaci wannan wa Aisha, sai ta ce: 'Allah Ya ji masa ra'ayi. Wallahi, Manzon Allah ﷺ bai ce ana azabtar da mai imani saboda kukan iyalansa ba. Sai dai Manzon Allah ﷺ ya ce: Lallai Allah Yana ƙara wa kafiri azabi saboda kukan iyalansa.' Ta kuma ce: 'Alkur'ani ya isar da ku: {Kuma mai ɗaukar nauyi ba zai ɗauki nauyin wani ba}." Ibn Abbas ya ce a wannan lokacin: "Allah ne kawai Ke sa mutum yi dariya ko kuka." Ibn Abi Mulaika ya ce: "Wallahi, Ibn Umar bai faɗi komai ba bayan hakan."
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Hawayen baƙin ciki ya halatta; rubutun ya bambanta halin mumini da kafiri.
Riwayar ta ambaci rasuwar ’yar Usman a Makka da kuma tattaunawar da aka yi yayin jana’izarta. Haka kuma Ibn Abbas ya ba da labarin tsawatarwar Umar ga Suhaib sa’ad da yake makoki saboda shi.
Wurin da Umar da Ibn Abbas suka haɗu da matafiya yayin tafiyarsu.
Itace da matafiya suka huta a ƙarƙashinta.
Ƙa’idar Alƙur’ani: kowane mutum yana da alhakin ayyukansa.
Malamai suna la’akari da bayanin A’isha wajen fahimtar wannan riwaya: baƙin ciki na yau da kullum da hawaye ba sa sa mumini ya zama mai laifin ayyukan wani. Makokin da aka haramta, kamar kururuwa da ƙin yarda da ƙaddarar Allah, wani abu ne daban kuma malamai sun yi tir da shi. Haka ma mazhabobi suna bambanta tsakanin hawaye shiru da baƙin ciki, da waɗannan al’adun makoki da aka haramta; cikakken bayani kan hukuncinsu ya bambanta.
- Ka ta’azantar da mai baƙin ciki, kada ka yi Allah-wadai da hawayen da aka saba yi.
- Ka guji kururuwa ko kalaman da ke ƙin yarda da ƙaddarar Allah.
- Ka karanta riwayoyi a hankali, kuma ka haɗa bayanan Sahabbai ƙwararru wajen fahimtarsu.
Wannan riwaya ma tana magana kan kalamai game da kukan ’yan gidan mamaci, kuma tana taimaka wa nazarin batun a dunkule.
Sahih al-Bukhari · #1285 (Sahih)Tana bayyana cewa baƙin ciki da hawaye suna faruwa idan an rasa wani, kuma tana ba da mahallin bambance makoki na dabi’a da halin makoki da aka haramta.
Sahih al-Bukhari · #1287 (Sahih)Wannan riwaya tana ci gaba da tattaunawa kan makoki da bayanin kalamai game da kuka.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.