Janaza · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 1386

An rawaito daga Samurah ibn Jundub. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Janaza
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ

Sahih (ingantacce)
  1. 1Musa ibn Isma'ilya ruwaito wa al‑Bukhariمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
  2. 2Jarir ibn Hazimجَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ
  3. 3Abu Rajaأَبُو رَجَاءٍ
  4. 4Samura ibn Jundabسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ
  5. 5Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا، فَيَقُولُ مَا شَاءَ اللَّهُ، فَسَأَلَنَا يَوْمًا، فَقَالَ ‏"‏ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدِي، فَأَخْرَجَانِي إِلَى الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ ـ قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ مُوسَى إِنَّهُ ـ يُدْخِلُ ذَلِكَ الْكَلُّوبَ فِي شِدْقِهِ، حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ، ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ، وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا، فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ‏.‏ قُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ، فَيَشْدَخُ بِهِ رَأْسَهُ، فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ، فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ، فَلاَ يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ، وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا هُوَ، فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ، أَعْلاَهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلُهُ وَاسِعٌ، يَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارًا، فَإِذَا اقْتَرَبَ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا، فَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا، وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ، فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسَطِ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ، فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ، فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ، فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ، فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ، فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ‏.‏ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ، فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ، وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ، وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنَ الشَّجَرَةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا، فَصَعِدَا بِي فِي الشَّجَرَةِ، وَأَدْخَلاَنِي دَارًا لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا، فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ، وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ، ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فَصَعِدَا بِي الشَّجَرَةَ فَأَدْخَلاَنِي دَارًا هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ، فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ‏.‏ قُلْتُ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ، فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ‏.‏ قَالاَ نَعَمْ، أَمَّا الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ، فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الآفَاقَ، فَيُصْنَعُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ، فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ، وَلَمْ يَعْمَلْ فِيهِ بِالنَّهَارِ، يُفْعَلُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمُ الزُّنَاةُ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُو الرِّبَا‏.‏ وَالشَّيْخُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلاَدُ النَّاسِ، وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ‏.‏ وَالدَّارُ الأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ، وَأَنَا جِبْرِيلُ، وَهَذَا مِيكَائِيلُ، فَارْفَعْ رَأْسَكَ، فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ‏.‏ قَالاَ ذَاكَ مَنْزِلُكَ‏.‏ قُلْتُ دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي‏.‏ قَالاَ إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمْرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ، فَلَوِ اسْتَكْمَلْتَ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ ‏"‏‏.‏

Fassara

Musa bn Isma'ila ya ba mu labari, Jarir bn Hazim ya ba mu labari, Abu Raja' ya ba mu labari daga Samura bn Jundab, ya ce: Annabi ﷺ idan ya gama salla, sai ya juya mana da fuskarsa ya ce:

"Wanne a cikinku ne ya ga mafarki a dare?" Sai idan wani ya ga mafarki sai ya bayyana shi, kuma Annabi ﷺ yana cewa: "Ma sha'a Allah." Wata rana kuma ya tambaye mu: "Shin akwai wanda ya ga mafarki a cikinku?" Muka ce: "A'a." Sai ya ce: "Amma ni na ga mafarki a dare, wasu mutane biyu sun zo mini suka rike hannuna suka fitar da ni zuwa ga Kasa Mai Tsarki. Ga wani mutum a zaune, kuma wani a tsaye da karfen kugiya a hannunsa, yana zuba wannan kugin a cikin kusurwar bakinsa har ya kai ga bayan gwiwarsa, sannan ya yi haka da dayan kusurwar bakinsa; yayin da yake yi, farkon kusurwar tana komawa yadda take, sai ya sake maimaita aikin. Na ce: 'Menene wannan?' Suka ce mini: 'Ci gaba.' Suka ci gaba har mun zo ga wani mutum a kwance a bayansa, wani kuma a tsaye a kan kansa da dutse ko karamin dutse, yana dukan kansa da shi har ya farfashe. Idan ya buge shi, dutsen yana mirginawa nesa, sai ya je ya dauko shi, kafin ya dawo, kansa ya riga ya warke ya koma yadda yake, sai ya sake bugun shi. Na ce: 'Wanene wannan?' Suka ce: 'Ci gaba.' Suka ci gaba har mun zo ga wani rami kamar tanda, bakinsa kunkuntar ne kuma kasan sa fadi, ana tada wuta a karkashinsa. Idan wutar ta yi sama, mutanen suna dagawa har kusan su fita, idan kuma wutar ta mutu, suna komawa ciki, kuma a ciki akwai maza da mata tsirara. Na ce: 'Wanene wadannan?' Suka ce: 'Ci gaba.' Suka ci gaba har mun zo ga wani kogi na jini, a cikinsa akwai wani mutum a tsaye a tsakiyar kogin, wani kuma a gefen kogin a tsaye da duwatsu a gabansa. Duk lokacin da mutumin cikin kogin ya so ya fita, dayan sai ya jefa masa dutse a baki ya mayar da shi inda yake; duk lokacin da ya so ya fita, sai a jefa masa dutse a baki ya koma yadda yake. Na ce: 'Menene wannan?' Suka ce: 'Ci gaba.' Suka ci gaba har mun zo ga wani lambu mai kore, a cikinsa akwai babban bishiya, a gindinta kuma akwai wani dattijo da yara, kuma akwai wani mutum kusa da bishiyar yana tada wuta a gabansa. Suka hau da ni bishiyar suka shigar da ni wani gida wanda ban taba ganin wanda ya fi shi kyau ba, a cikinsa akwai dattijai da samartaka, mata da yara. Suka fitar da ni daga ciki suka sake hau da ni bishiyar suka shigar da ni wani gida wanda ya fi na farkon kyau da daraja, a cikinsa akwai dattijai da samartaka. Na ce musu: 'Kun yawo da ni dare nan, don haka ku fada mini game da abin da na gani.' Suka ce: 'Ee. Amma wanda ka ga ana yaga kusurwar bakinsa, shi makaryaci ne wanda yake fadin karya, sai a dauki karyar tasa ta zagaya duniya, shi ma ana yi masa haka har zuwa Ranar Kiyama. Wanda kuma ka ga ana farfasha kansa, shi mutum ne da Allah ya koyar da shi Alkur'ani, amma yana barci da dare (bai karanta shi ba), kuma bai yi aiki da shi da rana ba; ana yi masa haka har zuwa Ranar Kiyama. Wadanda ka gani a cikin ramin su ne masu zina. Wadanda ka gani a cikin kogin jini su ne masu cin riba. Dattijon da ke gindin bishiyar shi ne Ibrahim – alayhis salam – kuma yaran da ke kewaye da shi su ne 'ya'yan mutane. Wanda ke tada wutar shi ne Malik, mai kula da wutar Jahannama. Gidan farko da ka shiga shi ne gidan talakawan mu'minai, gidan na biyu kuma shi ne gidan shuhadai. Ni Jibril ne, wannan kuma Mika'il ne. Daga kananka.' Na daga kana, ga wani abu kamar gajimare a samana. Suka ce: 'Wancan shi ne matsayinka.' Na ce: 'Barin in shiga matsayina.' Suka ce: 'Har yanzu kana da ragowar ajali da ba ka cika ba, idan ka cika shi, sai ka shiga matsayinka.'

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Mafarkin yana nuna sakamakon ƙarya, sakaci da Alƙur’ani, zina da riba.

Bayani kan kalmomi masu wuya
riba

Riba ko ƙarin da aka haramta a wasu ma’amalolin kuɗi.

zina

Saduwa a wajen ingantaccen aure.

shahidai

Muminai waɗanda, bisa ga tushen Musulunci, suke da matsayin shahidi.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko sun jaddada cewa mafarkin yana ƙunshe da gargaɗi bayyanannu: yaɗa ƙarya, yin sakaci da ilimin Alƙur’ani, rashin aiki da shi, zina da amfani da riba manyan al’amura ne. Ambaton barin karatun dare ya kamata a fahimce shi tare da rashin aiki da Alƙur’ani; darasin ba wai kowane mai barci yana yin zunubi ba ne. Waɗannan al’amura suna cikin gaibu kamar yadda wahayi ya bayyana su, kuma bai kamata a fassara ainihin yanayinsu bisa ra’ayin mutum kawai ba. Malamai sun kuma fahimci cewa mafarkin Annabi ﷺ na iya kasancewa da ma’ana ta gaskiya, kuma koyarwa ta hanyar misalai masu jan hankali na iya zurfafa fahimta.

Darussa na yau
  1. Ka tantance labarai kafin ka yaɗa su, kuma kada ka baza ikirarin da ba a tabbatar ba.
  2. Ka ware lokaci kullum don Alƙur’ani, sannan ka yi ƙoƙarin amfani da darussansa a zaɓinka.
  3. Ka guji riba da alaƙar jima’i a wajen aure; idan kana da tambayoyi, nemi jagorar addini daga amintattun masana.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.