Sahih al-Bukhari, hadisi na 2333
An rawaito daga Abdullah ibn Umar. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Ibrahim ibn al‑Mundhirya ruwaito wa al‑Bukhariإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ
- 2Abu Damraأَبُو ضَمْرَةَ
- 3Musa ibn Uqbaمُوسَى بْنُ عُقْبَةَ
- 4Nafi'نَافِعٍ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 6Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَمَا ثَلاَثَةُ نَفَرٍ يَمْشُونَ أَخَذَهُمُ الْمَطَرُ، فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ فِي جَبَلٍ، فَانْحَطَّتْ عَلَى فَمِ غَارِهِمْ صَخْرَةٌ مِنَ الْجَبَلِ فَانْطَبَقَتْ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْظُرُوا أَعْمَالاً عَمِلْتُمُوهَا صَالِحَةً لِلَّهِ فَادْعُوا اللَّهَ بِهَا لَعَلَّهُ يُفَرِّجُهَا عَنْكُمْ. قَالَ أَحَدُهُمُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَ لِي وَالِدَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، وَلِي صِبْيَةٌ صِغَارٌ كُنْتُ أَرْعَى عَلَيْهِمْ، فَإِذَا رُحْتُ عَلَيْهِمْ حَلَبْتُ، فَبَدَأْتُ بِوَالِدَىَّ أَسْقِيهِمَا قَبْلَ بَنِيَّ، وَإِنِّي اسْتَأْخَرْتُ ذَاتَ يَوْمٍ فَلَمْ آتِ حَتَّى أَمْسَيْتُ، فَوَجَدْتُهُمَا نَامَا، فَحَلَبْتُ كَمَا كُنْتُ أَحْلُبُ، فَقُمْتُ عِنْدَ رُءُوسِهِمَا، أَكْرَهُ أَنْ أُوقِظَهُمَا، وَأَكْرَهُ أَنْ أَسْقِيَ الصِّبْيَةَ، وَالصِّبْيَةُ يَتَضَاغَوْنَ عِنْدَ قَدَمَىَّ، حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُهُ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا فَرْجَةً نَرَى مِنْهَا السَّمَاءَ. فَفَرَجَ اللَّهُ فَرَأَوُا السَّمَاءَ. وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنَّهَا كَانَتْ لِي بِنْتُ عَمٍّ أَحْبَبْتُهَا كَأَشَدِّ مَا يُحِبُّ الرِّجَالُ النِّسَاءَ، فَطَلَبْتُ مِنْهَا فَأَبَتْ حَتَّى أَتَيْتُهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ، فَبَغَيْتُ حَتَّى جَمَعْتُهَا، فَلَمَّا وَقَعْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتْ يَا عَبْدَ اللَّهِ اتَّقِ اللَّهَ، وَلاَ تَفْتَحِ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ، فَقُمْتُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُهُ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا فَرْجَةً. فَفَرَجَ. وَقَالَ الثَّالِثُ اللَّهُمَّ إِنِّي اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقِ أَرُزٍّ، فَلَمَّا قَضَى عَمَلَهُ قَالَ أَعْطِنِي حَقِّي. فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ، فَرَغِبَ عَنْهُ، فَلَمْ أَزَلْ أَزْرَعُهُ حَتَّى جَمَعْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرَاعِيهَا فَجَاءَنِي فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ. فَقُلْتُ اذْهَبْ إِلَى ذَلِكَ الْبَقَرِ وَرُعَاتِهَا فَخُذْ. فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَسْتَهْزِئْ بِي. فَقُلْتُ إِنِّي لاَ أَسْتَهْزِئُ بِكَ فَخُذْ. فَأَخَذَهُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ مَا بَقِيَ، فَفَرَجَ اللَّهُ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ ابْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ فَسَعَيْتُ.
Abdullah bin Umar ya ruwaito: Manzon Allah (ﷺ) ya ce,
"Yayin da mutane uku suke tafiya, sai ruwan sama ya kama su, don haka suka nemi mafaka a cikin wani kogo da ke cikin dutse. Sai wani babban dutse ya gangaro daga kan dutsen ya rufe bakin kogonsu. Sai suka ce wa juna, 'Ku yi tunanin ayyukan alheri da kuka yi wa Allah zalla, ku kuma yi kira gare Shi ta hanyar waɗannan ayyukan don Ya cire wannan dutsen daga gare ku.' Ɗaya daga cikinsu ya ce, 'Ya Allah! Ina da iyayye tsaffi da ƙananan yara, kuma ina kiwo musu. Idan na dawo gare su da yamma, ina son nono in fara bai wa iyayena kafin yanana. Wata rana na yi jinkiri na dawo dare, na same su sun barci. Na son nono kamar yadda na saba, na tsaya a kan kansu. Na ƙi in farka su, kuma na ƙi in sha yaran nono kafin su, duk da cewa yaran suna kuka a ƙafafuna saboda yunwa har wayewar gari. Ya Allah! Idan ka san na yi hakan ne don neman Fuskar Ka, to buɗe mana ƙofofi mu gan sararin samaniya.' Sai Allah ya buɗe suka gan sararin samaniya. Na biyu ya ce, 'Ya Allah! Ina da 'yar uwata da nake mata ƙauna mai tsanani kamar yadda maza ke son mata. Na nemi ta yi jima'i da ni amma ta ƙi sai in zo mata da dinari ɗari. Na yi kokari har na tara kuɗin. Lokacin da na zauna tsakanin ƙafafunta, ta ce, "Ya bayin Allah! Ji tsoron Allah, kuma kar ka buɗe hatimi sai da hakkinsa (aure)." Nan take na tashi. Ya Allah! Idan ka san na yi hakan ne don neman Fuskar Ka, to cire dutsen daga gare mu.' Sai dutsen ya kara buɗewa. Sannan na uku ya ce, 'Ya Allah! Na ɗauki ma'aikaci da faraq ɗin shinkafa, lokacin da ya gama aikinsa ya nema albarkarsa, na nuna masa amma ya ƙi karɓa. Sai na ci gaba da noma shinkafar har na tara shanu da makiyayinsu (daga amfanin gona). Bayan ɗan lokaci ya zo ya ce mini, "Ji tsoron Allah (ka ba ni hakina)." Na ce, "Je ka ɗauki waɗancan shanu da makiyayinsu." Ya ce, "Ji tsoron Allah! Kar ka yi min ba'a." Na ce, "Ba na yi maka ba'a ba, ɗauka." Sai ya ɗauka. Ya Allah! Idan ka san na yi hakan ne don neman Fuskar Ka, to cire abin da ya rage na dutsen.' Sai Allah ya cire dutsen."
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Ayyukan alheri na gaskiya na iya zama hanyar roƙon Allah Ya yaye wahala.
Manufar ita ce neman yardar Allah, ba neman yabo ko wata riba daga mutane ba.
Babban adadin kuɗi a cikin tsabar zinariya.
Wani ƙayyadadden adadin shinkafa; faraq ma'aunin ɗaukar ƙara ne.
Malaman farko, ciki har da Imam an-Nawawi, sun fahimci daga wannan hadisi cewa mutum na iya roƙon Allah ta hanyar ambaton kyawawan ayyukan da ya aikata da gaskiya. Maza ukun sun dogara da ayyukan da suka yi don neman yardar Allah kaɗai: kula da iyaye, ƙin yin jima'i haram, da riƙe albashin wani da aminci sannan su biya shi. Misalinsu yana kuma nuna cewa ikhlasi, kamun kai da kuma ba da haƙƙoƙi suna daga cikin muhimman nau'o'in ibada. Ruwayar ba ta ambaci wani saɓani tsakanin mazhabobin fikihu huɗu game da wani hukunci na musamman ba.
- Ka kula da iyayenka cikin haƙuri da kulawa, ko da hakan yana buƙatar ƙoƙari.
- Ka ƙi haramtacciyar dangantaka saboda girmama Allah, kuma ka mutunta iyakokin wasu.
- Ka biya ma'aikata cikakken haƙƙinsu, kuma ka yi mu'amala da dukiyarsu cikin amana.
Wannan ruwayar tana jaddada cewa ana auna ayyuka ne bisa niyya; mazan sun roƙi taimako ta ayyukan da suka yi da gaskiya saboda Allah.
Sahih al-Bukhari · #2334 (Sahih)Wannan ruwayar daga wannan sashe na littafin tana da alaƙa da kula da dukiya da haƙƙin samun riba cikin tsanaki.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.