Sahih al-Bukhari, hadisi na 2750
An rawaito daga Hakim ibn Hizam. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Hakim ibn Hizam
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ لِي " يَا حَكِيمُ، إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ". قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا. فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا لِيُعْطِيَهُ الْعَطَاءَ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ. فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ رَحِمَهُ اللَّهُ.
Muhammad bin Yusuf ya ba mu labari, Al-Awza'i ya ba mu labari, daga Az-Zuhri, daga Sa'id bin Al-Musayyib da Urwah bin Az-Zubair, cewa Hakim bin Hizam — raḍiya Allāhu ʿanhu — ya ce: Na roƙi Manzon Allah ﷺ sai ya ba ni, sannan na sake roƙarsa sai ya ba ni, daga nan ya ce mini:
"Ya Hakim! Lallai wannan dukiya tana da ja-da-kore kuma tana da daɗi; duk wanda ya ɗauke ta da karimcin rai, an albarkace shi a cikinta, amma duk wanda ya ɗauke ta da son rai (kwaɗayi), ba a albarkace shi a cikinta, kuma yana zama kamar wanda ke ci amma ba ya ƙoshi. Hannun sama (mai bayarwa) ya fi hannun ƙasa (mai karɓa) alheri." Hakim ya ce: Sai na ce, "Ya Manzon Allah ﷺ! Ina rantsuwa da Wanda ya aike ka da Gaskiya, ba zan taɓa roƙon kowa komai bayan ka har sai na rasu." Daga baya Abu Bakr ya riƙa kiran Hakim don ya ba shi kyauta amma ya ƙi karɓar komai daga gare shi. Sannan Umar ya kira shi don ya ba shi amma ya ƙi karɓa. Sai Umar ya ce: "Ya jama'ar Musulmi! Ina masa bayyana haƙƙinsa da Allah ya ware masa daga wannan ganima, amma yana ƙin karɓa." Saboda haka, Hakim bai sake roƙon kowa komai bayan Annabi ﷺ ba har sai ya rasu — raḥimahullāh.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Dukiya mai albarka na buƙatar gamsuwa; bayarwa ya fi karɓa da kwaɗayi.
Misali ne na dukiya da za ta iya jan hankali da sa mutum ya kwaɗaita.
Karɓar dukiya ba tare da kwaɗayi ba, tare da gamsuwa a zuciya.
Hannun da yake bayarwa; hannu na ƙasa shi ne hannun da yake karɓa.
Malaman farko sun fahimci daga wannan hadisi cewa dukiya ba laifi ba ce a kanta, amma kwaɗayi na iya kawar da albarkarta. Hadisin yana yabon kame kai da dogaro da kai, ba tare da ayyana halal ɗin rabon dukiyar jama'a a matsayin haram ba: Umar ya ambaci cewa rabon Hakim haƙƙinsa ne. An fifita bayarwa a kan karɓa ta fuskar falala, amma wannan ba yana nufin ana zargin duk wanda ya karɓi taimakon da ya cancanta bisa halal ba.
- Karɓi taimako ko dukiya ba tare da kwaɗayi ba, kuma ka gode wa abin da ka samu.
- Ka horar da kanka ka bayar gwargwadon ƙarfinka, ko da kaɗan ne.
- Ka nemi taimako ne kawai idan kana buƙatarsa, kuma kada ka ƙi rabon da ya halatta gare ka saboda girman kai.
Wannan ruwaya daga babi ɗaya tana jaddada haƙuri da kamewa wajen neman ko karɓar dukiya.
Sahih al-Bukhari · #2749 (Sahih)Wannan ruwaya sahih kuma tana magana game da yadda ake mu'amala da dukiya, tana kuma ƙara haske ga ƙarfafawar gamsuwa.
Sahih al-Bukhari · #2751 (Sahih)Wannan ruwaya ta dace da fifikon bayarwa da ƙarfafawar kada a yi kwadayin dukiya.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.