Sahih al-Bukhari, hadisi na 3059
An rawaito daga Umar ibn al-Khattab. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Mahaifinsa, Aslam
- 1Isma'ilya ruwaito wa al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Mahaifinsa, Aslamأَبِيهِ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ اسْتَعْمَلَ مَوْلًى لَهُ يُدْعَى هُنَيًّا عَلَى الْحِمَى فَقَالَ يَا هُنَىُّ، اضْمُمْ جَنَاحَكَ عَنِ الْمُسْلِمِينَ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ مُسْتَجَابَةٌ، وَأَدْخِلْ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ، وَإِيَّاىَ وَنَعَمَ ابْنِ عَوْفٍ، وَنَعَمَ ابْنِ عَفَّانَ، فَإِنَّهُمَا إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَرْجِعَا إِلَى نَخْلٍ وَزَرْعٍ، وَإِنَّ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَأْتِنِي بِبَنِيهِ فَيَقُولُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. أَفَتَارِكُهُمْ أَنَا لاَ أَبَا لَكَ فَالْمَاءُ وَالْكَلأُ أَيْسَرُ عَلَىَّ مِنَ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ، وَايْمُ اللَّهِ، إِنَّهُمْ لَيَرَوْنَ أَنِّي قَدْ ظَلَمْتُهُمْ، إِنَّهَا لَبِلاَدُهُمْ فَقَاتَلُوا عَلَيْهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَأَسْلَمُوا عَلَيْهَا فِي الإِسْلاَمِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلاَ الْمَالُ الَّذِي أَحْمِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا حَمَيْتُ عَلَيْهِمْ مِنْ بِلاَدِهِمْ شِبْرًا.
Isma'ila ya ba mu labari, ya ce: Maliki ya ba ni labari, daga Zaid bin Aslam, daga mahaifinsa, cewa Umar bin Al-Khattab — Allah ya yarda da shi — ya nada wani bawa da ya 'yanta mai suna Hunai don kula da Hima (wurin kiwo da aka keɓe). Ya ce masa:
"Ya Hunai, sauƙaƙa wa Musulmai, kuma ka tsoraci addu'ar wanda aka zalunta, domin addu'ar wanda aka zalunta ana karɓa. Ka bar mai raƙuma kaɗan da mai tumaki kaɗan su shiga, amma ka guji dabbobin Ibn Auf da Ibn Affan. Domin idan dabbobinsu suka halaka, suna da dabino da gona da za su koma gare su. Amma mai raƙuma kaɗan da mai tumaki kaɗan, idan dabbobinsa suka halaka, zai zo mini da 'ya'yansa yana cewa: 'Ya Amirin Muminai!' Shin zan bar su? A'a! Ruwa da ciyawa sun fi zinariya da azurfa sauƙi a gare ni. Na yi rantsuwa da Allah, suna tunanin na zalunce su. Wannan ƙasarsu ce; sun yi yaƙi a kai a zamanin Jahiliyya kuma sun shiga Musulunci suna da ita. Da wanda rankena yake hannunsa, da ba don dabbobin da nake amfani da su wajen Jihadi a hanyar Allah ba, da ban keɓe ko tsabar ƙasa ɗaya daga ƙasarsu a matsayin Hima ba."
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Umar ya kare makiyaya masu rauni kuma ya kayyade yadda ake amfani da wurin kiwo na jama’a.
Wurin kiwo da aka ware inda aka yarda wasu dabbobi su yi kiwo.
Addu’ar neman taimako daga wanda aka yi wa zalunci; Umar ya yi gargaɗin cewa Allah yana amsa ta.
Makiyayin da yake da ɗan abin mallaka, wanda idan dabbobinsa suka salwanta ba shi da wasu hanyoyin samun abin dogaro da yawa.
Malamai sun fahimci daga wannan riwayar cewa shugabanni su gudanar da dukiyar jama’a cikin adalci, kuma su kula ta musamman da mutanen da ba su da dukiya mai yawa. Umar ya ba ƙananan makiyaya izinin amfani da wurin kiwo, kuma ya bayyana cewa kare dabbobin da aka tanada don yaƙi ba zai zama hujjar hana mutane filayensu bisa son rai ba. Riwayar ta kuma jaddada cewa bai kamata a fifita masu wasu hanyoyin samun kuɗi a kan iyalai masu rauni ba tare da dalili ba.
- A lokacin yanke shawara game da dukiyar jama’a, a ba mutanen da ba su da tanadi mai yawa kulawa ta musamman.
- Auna dokoki da keɓancewa bisa tasirinsu ga iyalai masu rauni, ba bisa arziki ko tasirin waɗanda abin ya shafa ba.
- A binciki koke-koken zalunci a hankali, a kuma gyara cutarwar kafin ta ƙara tsananta.
Wannan sahihiyar riwayar tana magana ne kan nauyi da sakamakon shugabanci, wanda ya dace da yadda Umar ya gudanar da wurin kiwo cikin kulawa.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Wannan sahihiyar riwayar tana jaddada kare rayukan mutane, kuma hakan ya dace da hana zalunci da cutarwa.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.