Gabatarwa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 3159

Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Gabatarwa
صحيح البخاري

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ، وَزِيَادُ بْنُ جُبَيْرٍ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ، قَالَ بَعَثَ عُمَرُ النَّاسَ فِي أَفْنَاءِ الأَمْصَارِ يُقَاتِلُونَ الْمُشْرِكِينَ، فَأَسْلَمَ الْهُرْمُزَانُ فَقَالَ إِنِّي مُسْتَشِيرُكَ فِي مَغَازِيَّ هَذِهِ‏.‏ قَالَ نَعَمْ، مَثَلُهَا وَمَثَلُ مَنْ فِيهَا مِنَ النَّاسِ مِنْ عَدُوِّ الْمُسْلِمِينَ مَثَلُ طَائِرٍ لَهُ رَأْسٌ وَلَهُ جَنَاحَانِ وَلَهُ رِجْلاَنِ، فَإِنْ كُسِرَ أَحَدُ الْجَنَاحَيْنِ نَهَضَتِ الرِّجْلاَنِ بِجَنَاحٍ وَالرَّأْسُ، فَإِنْ كُسِرَ الْجَنَاحُ الآخَرُ نَهَضَتِ الرِّجْلاَنِ وَالرَّأْسُ، وَإِنْ شُدِخَ الرَّأْسُ ذَهَبَتِ الرِّجْلاَنِ وَالْجَنَاحَانِ وَالرَّأْسُ، فَالرَّأْسُ كِسْرَى، وَالْجَنَاحُ قَيْصَرُ، وَالْجَنَاحُ الآخَرُ فَارِسُ، فَمُرِ الْمُسْلِمِينَ فَلْيَنْفِرُوا إِلَى كِسْرَى‏.‏ وَقَالَ بَكْرٌ وَزِيَادٌ جَمِيعًا عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ قَالَ فَنَدَبَنَا عُمَرُ وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْنَا النُّعْمَانَ بْنَ مُقَرِّنٍ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِأَرْضِ الْعَدُوِّ، وَخَرَجَ عَلَيْنَا عَامِلُ كِسْرَى فِي أَرْبَعِينَ أَلْفًا، فَقَامَ تُرْجُمَانٌ فَقَالَ لِيُكَلِّمْنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ‏.‏ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَلْ عَمَّا شِئْتَ‏.‏ قَالَ مَا أَنْتُمْ قَالَ نَحْنُ أُنَاسٌ مِنَ الْعَرَبِ كُنَّا فِي شَقَاءٍ شَدِيدٍ وَبَلاَءٍ شَدِيدٍ، نَمَصُّ الْجِلْدَ وَالنَّوَى مِنَ الْجُوعِ، وَنَلْبَسُ الْوَبَرَ وَالشَّعَرَ، وَنَعْبُدُ الشَّجَرَ وَالْحَجَرَ، فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ، إِذْ بَعَثَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَرَبُّ الأَرَضِينَ تَعَالَى ذِكْرُهُ وَجَلَّتْ عَظَمَتُهُ إِلَيْنَا نَبِيًّا مِنْ أَنْفُسِنَا، نَعْرِفُ أَبَاهُ وَأُمَّهُ، فَأَمَرَنَا نَبِيُّنَا رَسُولُ رَبِّنَا صلى الله عليه وسلم أَنْ نَقَاتِلَكُمْ حَتَّى تَعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ أَوْ تُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ، وَأَخْبَرَنَا نَبِيُّنَا صلى الله عليه وسلم عَنْ رِسَالَةِ رَبِّنَا أَنَّهُ مَنْ قُتِلَ مِنَّا صَارَ إِلَى الْجَنَّةِ فِي نَعِيمٍ لَمْ يَرَ مِثْلَهَا قَطُّ، وَمَنْ بَقِيَ مِنَّا مَلَكَ رِقَابَكُمْ‏.‏ فَقَالَ النُّعْمَانُ رُبَّمَا أَشْهَدَكَ اللَّهُ مِثْلَهَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يُنَدِّمْكَ وَلَمْ يُخْزِكَ، وَلَكِنِّي شَهِدْتُ الْقِتَالَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا لَمْ يُقَاتِلْ فِي أَوَّلِ النَّهَارِ انْتَظَرَ حَتَّى تَهُبَّ الأَرْوَاحُ وَتَحْضُرَ الصَّلَوَاتُ‏.‏

Fassara

Lokacin da Al-Hurmuzan ya karɓi Musulunci, Umar ya ce masa:

"Ina son in yi maka shawara game da waɗannan ƙasashen da nake son kai wa hari." Al-Hurmuzan ya ce: "Ee, misalin waɗannan ƙasashe da mutanen cikinsu waɗanda suke maƙiya ga Musulmai, yana kama da tsuntsu mai kai, fuka-fukai biyu da ƙafafu biyu; idan ɗaya daga cikin fuka-fukansa ya karye, zai tashi da ƙafafunsa biyu, da fuka-fuki ɗaya da kai; kuma idan ɗayan fuka-fukin ya karye, zai tashi da ƙafafu biyu da kai, amma idan kansa ya lalace, to ƙafafu biyu, fuka-fukai biyu da kai duk za su zama marasa amfani. Kai yana wakiltar Kisra, fuka-fuki ɗaya yana wakiltar Kaisari, ɗayan fuka-fukin kuma yana wakiltar Farisa. Saboda haka, ka umurci Musulmai su nufi Kisra." Sai Umar ya tura mu, ya naɗa An-Nu'man bin Muqrin a matsayin kwamandan mu. Lokacin da muka isa ƙasar maƙiya, wakilin Kisra ya fito da sojoji dubu arba'in, sai mafassara ya tsaya ya ce: "Bari wani daga cikinku ya yi min magana!" Al-Mughira ya amsa: "Ka tambayi abin da kake so." Ɗayan ya tambaya: "Ku waye ne?" Al-Mughira ya amsa: "Mu wasu mutane ne daga cikin Larabawa; mun kasance cikin wahala mai tsanani da balaa mai girma: mun kasance muna tsotsar fatar dabbobi da kwarangwal ɗabinu saboda yunwa; muna sanya tufafi da aka yi da gashin raƙumi da gashin akuya, kuma muna bauta wa itatuwa da duwatsu. Yayin da muke cikin wannan hali, Ubangijin Sammai da Ƙasashe, Mai ɗaukakar Ambato Sa da Girma, Ya aiko mana da Manzo daga cikin kanmu wanda mun san mahaifinsa da mahaifiyarsa. Annabinmu, Manzon Ubangijinmu ﷺ, ya umurce mu mu yi muku yaƙi har ku bauta wa Allah Shi Kaɗai ko ku biya Jizya (haraji); kuma Annabinmu ﷺ ya sanar da mu sakon Ubangijinmu cewa: 'Duk wanda aka kashe daga cikinku (wato ya yi shahada), zai shiga Aljanna don rayuwa mai jin daɗi wadda bai taɓa ganin irinta ba, kuma duk wanda ya rage rai daga cikinku, zai zama ubangijinku.'" (Sai An-Nu'man ya ce wa Al-Mughira:) "Wataƙila Allah zai nuna maka irin wannan yaƙin kana tare da Annabi ﷺ, da bai zarge ka ba ko wulakanta ka ba. Amma na shaida yaƙe-yaƙe tare da Rasûlullah ﷺ, kuma dabi'arsa ita ce idan bai yi yaƙi da safiya ba, sai ya jira har iska ta kadu kuma lokacin Salla ya yi (wato bayan azahar)."

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Umar ya nemi shawarar Hormozan kuma ya bi dabarar yaƙi ta taka-tsantsan ta Annabi ﷺ.

Asali da dalili

A lokacin halifancin Umar, Hormozan ya musulunta kuma ya ba da shawara kan yaƙe-yaƙen soja. Daga baya, rundunar da an-Nu'man ibn Muqarrin ya jagoranta ta nufi rundunar Farisa.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Kisra

Lakabin sarkin Farisa.

Jizya

Harajin da, a mahallin tarihi, wasu talakawan da ba Musulmi ba suke biya.

Fars

Farisa, wadda aka ambata a nan a matsayin ɗaya daga cikin ƙasashen da Hormozan ya kwatanta.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman addini sun fahimci daga wannan riwaya cewa shugaba zai iya neman shawara daga wanda yake da ilimin da ya dace, ko da kuwa mutumin ya musulunta kwanan nan. Misalin tsuntsu yana nuna muhimmancin dabaru na fahimtar alaƙar da ke tsakanin ƙasashe masu iko. Riwayar ta kuma ambaci yadda Annabi ﷺ ya kan zaɓi lokacin yaƙi: idan ba a yi yaƙi da sassafe ba, ana jira iska da shigar lokutan salla. Wannan jagora ce da ta shafi wani takamaiman yanayi, ba kira na gaba ɗaya zuwa yaƙi ba.

Darussa na yau
  1. A nemi shawarar mutanen da suka san halin da ake ciki wajen yanke muhimman shawarwari, sannan a auna hujjojinsu da kyau.
  2. A haɗa shugabanci da tsarawa, haƙuri da kula da lokutan salla.
  3. A nazarci bayanan tarihi game da yaƙi bisa mahallinsu, kuma kada a yi amfani da su wajen ba da hujjar tashin hankalin kai.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.