Sahabbai · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 3668

An rawaito daga Aisha. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Sahabbai
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ

Sahih (ingantacce)
  1. 1Isma'il ibn Abdullahya ruwaito wa al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Sulayman ibn Bilalسُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
  3. 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  5. 5Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَاتَ وَأَبُو بَكْرٍ بِالسُّنْحِ ـ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي بِالْعَالِيَةِ ـ فَقَامَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتْ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ مَا كَانَ يَقَعُ فِي نَفْسِي إِلاَّ ذَاكَ وَلَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ فَلَيَقْطَعَنَّ أَيْدِيَ رِجَالٍ وَأَرْجُلَهُمْ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَّلَهُ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي طِبْتَ حَيًّا وَمَيِّتًا، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يُذِيقُكَ اللَّهُ الْمَوْتَتَيْنِ أَبَدًا‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ أَيُّهَا الْحَالِفُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ جَلَسَ عُمَرُ‏.‏ فَحَمِدَ اللَّهَ أَبُو بَكْرٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ أَلاَ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ‏.‏ وَقَالَ ‏{‏إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ‏}‏ وَقَالَ ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ‏}‏ قَالَ فَنَشَجَ النَّاسُ يَبْكُونَ ـ قَالَ ـ وَاجْتَمَعَتِ الأَنْصَارُ إِلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَقَالُوا مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، فَذَهَبَ إِلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ، فَذَهَبَ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ فَأَسْكَتَهُ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ بِذَلِكَ إِلاَّ أَنِّي قَدْ هَيَّأْتُ كَلاَمًا قَدْ أَعْجَبَنِي خَشِيتُ أَنْ لاَ يَبْلُغَهُ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَتَكَلَّمَ أَبْلَغَ النَّاسِ فَقَالَ فِي كَلاَمِهِ نَحْنُ الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ‏.‏ فَقَالَ حُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ لاَ وَاللَّهِ لاَ نَفْعَلُ، مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لاَ، وَلَكِنَّا الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ دَارًا، وَأَعْرَبُهُمْ أَحْسَابًا فَبَايِعُوا عُمَرَ أَوْ أَبَا عُبَيْدَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بَلْ نُبَايِعُكَ أَنْتَ، فَأَنْتَ سَيِّدُنَا وَخَيْرُنَا وَأَحَبُّنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَخَذَ عُمَرُ بِيَدِهِ فَبَايَعَهُ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ، فَقَالَ قَائِلٌ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ قَتَلَهُ اللَّهُ‏.‏

Fassara

Ismail bin Abdullah ya ba mu labari, Sulaiman bin Bilal ya ba mu labari, daga Hisham bin Urwah, daga Urwah bin Az-Zubair, daga Aisha - Allah ya yarda da ita - matar Annabi ﷺ, cewa Manzon Allah ﷺ ya rasu yayin da Abu Bakr yake As-Sunh - Ismail ya ce wato Al-Aliyah. Sai Umar ya tsaya yana cewa: 'Wallahi! Manzon Allah ﷺ bai mutu ba!' Aisha ta ce: Kuma Umar ya sake cewa, 'Wallahi! Babu abin da ya zo min a rai sai wannan, kuma tabbas Allah zai tayar da shi sannan zai yanke hannaye da kafafun wasu mutane.' Sai Abu Bakr ya zo, ya buɗe fuskarsa, ya sumbace shi yana cewa: 'Na sadaukar da mahaifina da mahaifiyata gare ka; ka yi kyau a rayuwa da kuma a mutuwa. Da Randa wadda raina ke a hannunsa, Allah ba zai ɗanɗana ka mutuwa sau biyu ba har abada.' Sannan ya fita waje ya ce: 'Ya mai rantsuwa! Ka yi anniya.' Lokacin da Abu Bakr ya yi magana, Umar ya zauna. Abu Bakr ya yi hamdala ga Allah ya yabe shi, sannan ya ce: 'Lura! Duk wanda yake bauta wa Muhammad ﷺ, to Muhammad ya mutu. Amma duk wanda yake bauta wa Allah, to Allah Rayayye ne ba ya mutuwa.' Ya karanta ayar: {Tabbas kai mai mutuwa ne, su ma masu mutuwa ne} (39:30). Ya kuma karanta: {Muhammad ba wai sai Manzo ba; lallai Manzanni sun gabace shi. Shin idan ya mutu ko aka kashe shi, za ku juya bisa diddiginku? Wanda ya juya bisa diddiginsa, ba zai cutar da Allah komai ba, kuma Allah zai saka wa masu godiya} (3:144). Mutane suka yi kuka da babbar murya. Ansar sun taru wajen Sa'ad bin Ubadah a cikin Sakifah na Banu Sa'idah suna cewa: 'Daga gare mu akwai Shugaba, daga gare ku ma akwai Shugaba.' Abu Bakr, Umar bin Al-Khattab da Abu Ubaidah bin Al-Jarrah suka je wurinsu. Umar ya so ya yi magana amma Abu Bakr ya dakatar da shi. Daga baya Umar ya riƙa cewa: 'Wallahi, ina son in faɗi wata magana da ta burge ni, na ji tsoron Abu Bakr ba zai iya faɗar ta yadda ya kamata ba.' Sai Abu Bakr ya yi magana cikin fasaha mai girma, ya ce a cikin jawabin sa: 'Mu ne Shugabanni, ku kuma Ministoci.' Hubab bin Al-Mundhir ya ce: 'A'a, Wallahi ba za mu yarda ba; dole ne a sami Shugaba daga gare mu da Shugaba daga gare ku.' Abu Bakr ya ce: 'A'a, mu ne za mu zama Shugabanni, ku kuma Ministoci, domin su (Quraysh) su ne masu asali mafi daraja a cikin Larabawa da kuma mafi kyawun zuriya. Don haka ku zaɓi Umar ko Abu Ubaidah bin Al-Jarrah ya zama Shugaban ku.' Umar ya ce: 'A'a, za mu yi maka bay'ah kai, domin kai ne sayyidinmu, mafi kyau a cikimmu, kuma wanda ya fi kowa soyuwa ga Manzon Allah ﷺ.' Sai Umar ya riƙe hannunsa ya yi masa bay'ah, mutane ma suka yi masa bay'ah. Wani ya ce: 'Kun kashe Sa'ad bin Ubadah.' Umar ya ce: 'Allah ya kashe shi.'

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Abu Bakr ya tara al’umma wuri guda bayan rasuwar Annabi ﷺ.

Asali da dalili

Hadisin ya bayyana abubuwan da suka faru nan da nan bayan rasuwar Annabi ﷺ: Abu Bakr ya tunatar da al’umma ayoyin Alƙur’ani game da mutuwa, sannan Ansar da Muhajirun suka tattauna kan shugabanci.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Ansar

Mutanen Madina da suka taimaki Annabi ﷺ da Musulman da suka zo daga Makka.

Saqifa

Wurin taro mai rufi na ƙabilar Banu Sa’ida a Madina.

Alƙawarin mubaya’a

Alƙawarin goyon baya da biyayya ga shugaba a cikin abin da yake na adalci.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman gargajiya sun jaddada cewa Abu Bakr ya taimaka wa al’umma ta fuskanci rasuwar Annabi ﷺ ta hanyar tunatar da su ayoyin Alƙur’ani, kuma ya tabbatar da cewa ana bauta wa Allah Shi kaɗai. Riwayar ta kuma nuna muhimmancin shawara da hana rarrabuwa yayin zaɓen shugabanci. Bayanin da ya yi game da abubuwan da suka faru rahoton tarihi ne, ba wata doka guda ɗaya da ke tsara dukkan tsarin mulki na baya ba.

Darussa na yau
  1. Idan ka ji labari mai tayar da hankali, ka nemi jagora a cikin Alƙur’ani kuma ka yi magana cikin kulawa da bayyana gaskiya.
  2. A manyan shawarwarin al’umma, ku ɗauki lokaci don yin shawara da hana rarrabuwa.
  3. Ka girmama masu ra’ayoyi dabam-dabam, kuma ka mai da hankali kan abin da ke haɗa al’umma.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.