Gabatarwa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 3667

An rawaito daga Aisha. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Gabatarwa
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ

Sahih (ingantacce)
  1. 1Isma'il ibn Abdullahya ruwaito wa al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Sulayman ibn Bilalسُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
  3. 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  5. 5Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَاتَ وَأَبُو بَكْرٍ بِالسُّنْحِ ـ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي بِالْعَالِيَةِ ـ فَقَامَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتْ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ مَا كَانَ يَقَعُ فِي نَفْسِي إِلاَّ ذَاكَ وَلَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ فَلَيَقْطَعَنَّ أَيْدِيَ رِجَالٍ وَأَرْجُلَهُمْ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَّلَهُ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي طِبْتَ حَيًّا وَمَيِّتًا، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يُذِيقُكَ اللَّهُ الْمَوْتَتَيْنِ أَبَدًا‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ أَيُّهَا الْحَالِفُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ جَلَسَ عُمَرُ‏.‏ فَحَمِدَ اللَّهَ أَبُو بَكْرٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ أَلاَ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ‏.‏ وَقَالَ ‏{‏إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ‏}‏ وَقَالَ ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ‏}‏ قَالَ فَنَشَجَ النَّاسُ يَبْكُونَ ـ قَالَ ـ وَاجْتَمَعَتِ الأَنْصَارُ إِلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَقَالُوا مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، فَذَهَبَ إِلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ، فَذَهَبَ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ فَأَسْكَتَهُ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ بِذَلِكَ إِلاَّ أَنِّي قَدْ هَيَّأْتُ كَلاَمًا قَدْ أَعْجَبَنِي خَشِيتُ أَنْ لاَ يَبْلُغَهُ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَتَكَلَّمَ أَبْلَغَ النَّاسِ فَقَالَ فِي كَلاَمِهِ نَحْنُ الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ‏.‏ فَقَالَ حُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ لاَ وَاللَّهِ لاَ نَفْعَلُ، مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لاَ، وَلَكِنَّا الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ دَارًا، وَأَعْرَبُهُمْ أَحْسَابًا فَبَايِعُوا عُمَرَ أَوْ أَبَا عُبَيْدَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بَلْ نُبَايِعُكَ أَنْتَ، فَأَنْتَ سَيِّدُنَا وَخَيْرُنَا وَأَحَبُّنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَخَذَ عُمَرُ بِيَدِهِ فَبَايَعَهُ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ، فَقَالَ قَائِلٌ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ قَتَلَهُ اللَّهُ‏.‏

Fassara

Ismail bin Abdullah ya ba mu labari, Sulaiman bin Bilal ya ba mu labari, daga Hisham bin Urwah, daga Urwah bin Az-Zubair, daga Aisha - Allah ya yarda da ita - matar Annabi ﷺ, cewa Manzon Allah ﷺ ya rasu yayin da Abu Bakr yake As-Sunh - Ismail ya ce wato Al-Aliyah. Sai Umar ya tsaya yana cewa: 'Rabbina Allah! Manzon Allah ﷺ bai mutu ba!' Aisha ta ce: Kuma Umar ya ce: 'Rabbina Allah! Babu abin da ya zo min rai sai wannan kadai, kuma tabbas Allah zai tashe shi sannan zai yanke hannaye da kafafun wasu mutane.' Sai Abu Bakr ya zo, ya buɗe fuskar Manzon Allah ﷺ, ya sumbace shi yana cewa: 'Ina sadaukar da mahaifina da mahaifiyata gare ka; kana da kyau a rayuwa da kuma a mutuwa. Ta wanda raina yake hannunsa, Allah ba zai ɗanɗana ka mutuwa sau biyu ba.' Sannan ya fita waje ya ce: 'Ya mai rantsawa da gaggawa, yi tawali'u!' Lokacin da Abu Bakr ya yi magana, Umar ya zauna. Abu Bakr ya yabi Allah ya gode masa, sannan ya ce: 'Ku sani! Duk wanda ya kasance yana bauta wa Muhammad, to Muhammad ya mutu, amma duk wanda yake bauta wa Allah, to Allah Rayayye ne ba ya mutuwa.' Ya karanta ayar: {Lallai kai maƙiyi ne kuma su ma maƙiya ne}. Ya kuma karanta: {Muhammad ba wai illa Manzo ne; lallai Manzanni sun gabace shi. To idan ya mutu ko aka kashe shi, shin za ku juya bisa diddiginku? Kuma wanda ya juya kan diddiginsa ba zai cutar da Allah komai ba, kuma Allah zai saka wa masu godiya}. Mutane suka yi kuka da babbar murya. Ansar sun taru wajen Sa'ad bin Ubadah a cikin Sakifah ta Banu Sa'idah suna cewa: 'Daga gare mu Amir, daga gare ku kuma Amir.' Abu Bakr, Umar bin Al-Khattab da Abu Ubaidah bin Al-Jarrah suka je wurinsu. Umar ya so ya yi magana amma Abu Bakr ya dakatar da shi. Daga baya Umar ya kasance yana cewa: 'Rabbina Allah, ban yi nufin hakan ba face na shirya magana da ta burge ni, ina tsoron Abu Bakr bazai iya bayyana ta sosai ba.' Sai Abu Bakr ya yi magana da fasaha fiye da kowa, ya ce a cikin jawabin sa: 'Mu ne sarakuna, ku kuma ministoci.' Hubab bin Al-Mundhir ya ce: 'A'a, Rabbina Allah ba za mu yarda ba; dole a sami Amir daga gare mu da Amir daga gare ku.' Abu Bakr ya ce: 'A'a, mu ne za mu zama sarakuna ku kuma ministoci, domin su (Quraysh) su ne masu dangantaka mafi daraja da asali mafi kyau a cikin Larabawa. Don haka ku zaɓi Umar ko Abu Ubaidah.' Umar ya ce: 'A'a, muna bay'ahar ka ne, domin kai ne sayyidinmu, mafi alheri a cikimmu, kuma mafi so a wurin Manzon Allah ﷺ.' Sai Umar ya riƙe hannunsa ya yi masa bay'ah, mutane suka yi masa bay'ah. Wani ya ce: 'Kun kashe Sa'ad bin Ubadah.' Umar ya ce: 'Allah ya kashe shi.'

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Abu Bakr ya taimaka wa al’umma ta fahimci rasuwar Annabi ﷺ kuma ta kasance ɗaya.

Asali da dalili

Hadisin ya bayyana abubuwan da suka faru nan da nan bayan rasuwar Annabi ﷺ: karatun Abu Bakr ya sa waɗanda suke wurin suka fahimci rasuwarsa, sannan Ansar suka taru a Saqifa ta Banu Sa'ida domin tattauna shugabanci.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Ansar

Mutanen Madina da suka taimaki Annabi ﷺ da Musulman da suka yi hijira daga Makka.

Saqifa

Wurin taro mai rufi da Ansar suka yi taro a cikinsa.

Alkawarin biyayya

Alkawari mai ƙarfi na amincewa da zaɓaɓɓen shugaba da kuma goyon bayansa.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko suna jaddada cewa Abu Bakr ya tunatar da al’umma ta hanyar Alƙur’ani game da rayuwar Allah ta har abada da kuma mutuwar manzanni a matsayinsu na mutane. Wannan lamari yana kuma nuna cewa an tsara shugabanci bayan Annabi ﷺ ta hanyar shawara da alkawarin biyayya. Malamai suna ɗaukar darussa daga ciki game da muhimmancin natsuwa, shawara, da hana rarrabuwa a lokacin rikici; wannan nassi shi kaɗai ba cikakken bayani ba ne kan dukkan ƙa’idojin naɗa shugaba.

Darussa na yau
  1. Idan ruɗani ya taso, koma ga Alƙur’ani da ingantaccen ilimi kafin ka yaɗa hukunci.
  2. A lokacin rikici, ka ba da lokaci don sauraron masu basira, kuma ka yi magana cikin natsuwa.
  3. Ka yi aiki don warware saɓani ta shawara da haɗin kai, ba tare da yin watsi da gaskiya ko haƙƙin wasu ba.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.