Sahih al-Bukhari, hadisi na 3950
An rawaito daga Abdullah ibn Masud. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Sa'd ibn Mu'adh
- 1Ahmad ibn Uthmanya ruwaito wa al‑Bukhariأَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ
- 2Shurayh ibn Maslamaشُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 3Ibrahim ibn Yusufإِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ
- 4Mahaifinsa, Yusufأَبِيهِ
- 5Abu Ishaqأَبِي إِسْحَاقَ
- 6Amr ibn Maymunعَمْرُو بْنُ مَيْمُونٍ
- 7Abdullah ibn Mas'ud Haddathعَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ حَدَّثَ
- 8Sa'd ibn Mu'adhسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مَيْمُونٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَ عَنْ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ، أَنَّهُ قَالَ كَانَ صَدِيقًا لأُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ، وَكَانَ أُمَيَّةُ إِذَا مَرَّ بِالْمَدِينَةِ نَزَلَ عَلَى سَعْدٍ، وَكَانَ سَعْدٌ إِذَا مَرَّ بِمَكَّةَ نَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ، فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ انْطَلَقَ سَعْدٌ مُعْتَمِرًا، فَنَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ بِمَكَّةَ، فَقَالَ لأُمَيَّةَ انْظُرْ لِي سَاعَةَ خَلْوَةٍ لَعَلِّي أَنْ أَطُوفَ بِالْبَيْتِ. فَخَرَجَ بِهِ قَرِيبًا مِنْ نِصْفِ النَّهَارِ فَلَقِيَهُمَا أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ يَا أَبَا صَفْوَانَ، مَنْ هَذَا مَعَكَ فَقَالَ هَذَا سَعْدٌ. فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ أَلاَ أَرَاكَ تَطُوفُ بِمَكَّةَ آمِنًا، وَقَدْ أَوَيْتُمُ الصُّبَاةَ، وَزَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ تَنْصُرُونَهُمْ وَتُعِينُونَهُمْ، أَمَا وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنَّكَ مَعَ أَبِي صَفْوَانَ مَا رَجَعْتَ إِلَى أَهْلِكَ سَالِمًا. فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ وَرَفَعَ صَوْتَهُ عَلَيْهِ أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ مَنَعْتَنِي هَذَا لأَمْنَعَنَّكَ مَا هُوَ أَشَدُّ عَلَيْكَ مِنْهُ طَرِيقَكَ عَلَى الْمَدِينَةِ. فَقَالَ لَهُ أُمَيَّةُ لاَ تَرْفَعْ صَوْتَكَ يَا سَعْدُ عَلَى أَبِي الْحَكَمِ سَيِّدِ أَهْلِ الْوَادِي. فَقَالَ سَعْدٌ دَعْنَا عَنْكَ يَا أُمَيَّةُ، فَوَاللَّهِ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ إِنَّهُمْ قَاتِلُوكَ. قَالَ بِمَكَّةَ قَالَ لاَ أَدْرِي. فَفَزِعَ لِذَلِكَ أُمَيَّةُ فَزَعًا شَدِيدًا، فَلَمَّا رَجَعَ أُمَيَّةُ إِلَى أَهْلِهِ قَالَ يَا أُمَّ صَفْوَانَ، أَلَمْ تَرَىْ مَا قَالَ لِي سَعْدٌ قَالَتْ وَمَا قَالَ لَكَ قَالَ زَعَمَ أَنَّ مُحَمَّدًا أَخْبَرَهُمْ أَنَّهُمْ قَاتِلِيَّ، فَقُلْتُ لَهُ بِمَكَّةَ قَالَ لاَ أَدْرِي. فَقَالَ أُمَيَّةُ وَاللَّهِ لاَ أَخْرُجُ مِنْ مَكَّةَ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمَ بَدْرٍ اسْتَنْفَرَ أَبُو جَهْلٍ النَّاسَ قَالَ أَدْرِكُوا عِيرَكُمْ. فَكَرِهَ أُمَيَّةُ أَنْ يَخْرُجَ، فَأَتَاهُ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ يَا أَبَا صَفْوَانَ، إِنَّكَ مَتَى مَا يَرَاكَ النَّاسُ قَدْ تَخَلَّفْتَ وَأَنْتَ سَيِّدُ أَهْلِ الْوَادِي تَخَلَّفُوا مَعَكَ، فَلَمْ يَزَلْ بِهِ أَبُو جَهْلٍ حَتَّى قَالَ أَمَّا إِذْ غَلَبْتَنِي، فَوَاللَّهِ لأَشْتَرِيَنَّ أَجْوَدَ بَعِيرٍ بِمَكَّةَ ثُمَّ قَالَ أُمَيَّةُ يَا أُمَّ صَفْوَانَ جَهِّزِينِي. فَقَالَتْ لَهُ يَا أَبَا صَفْوَانَ وَقَدْ نَسِيتَ مَا قَالَ لَكَ أَخُوكَ الْيَثْرِبِيُّ قَالَ لاَ، مَا أُرِيدُ أَنْ أَجُوزَ مَعَهُمْ إِلاَّ قَرِيبًا. فَلَمَّا خَرَجَ أُمَيَّةُ أَخَذَ لاَ يَنْزِلُ مَنْزِلاً إِلاَّ عَقَلَ بَعِيرَهُ، فَلَمْ يَزَلْ بِذَلِكَ حَتَّى قَتَلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِبَدْرٍ.
Ahmad bn Usman ya ba mu labari, Shuraih bn Maslama ya ba mu labari, Ibrahim bn Yusuf ya ba mu labari, daga wajen mahaifinsa, daga wajen Abu Ishaq, ya ce: Amr bn Maimun ya ba ni labari cewa ya ji Abdullah bn Mas'ud - Allah Ya yarda da shi - yana ba da labari daga wajen Sa'd bn Mu'adh, cewa ya ce: Ya kasance abokin Umayya bn Khalaf na kusa, kuma duk lokacin da Umayya ya wuce ta Madina yana sauka a wurin Sa'd, kuma duk lokacin da Sa'd ya wuce ta Makka yana sauka a wurin Umayya. To, lokacin da Manzon Allah ﷺ ya zo Madina, Sa'd ya tafi aikin Umra kuma ya sauka a gidan Umayya a Makka. Sai ya ce wa Umayya:
"Nemo mini lokacin da babu jama'a don in iya zagaya Gidan (Ka'ba)." Sai ya fito tare da shi kusa da tsakar rana, sai Abu Jahal ya sadu da su ya ce: "Ya Abu Safwan! Wanene wannan da ke tare da kai?" Ya ce: "Wannan Sa'd ne." Sai Abu Jahal ya ce wa Sa'd: "Shin ban gan ka kana zagaya Makka cikin aminci ba, alhali kun bai wa mutanen da suka canza addininsu (Musulmai) mafaka, kuma kuna ikirarin cewa za ku taimake su ku kare su? Wallahi, da ba cewa kana tare da Abu Safwan ba ne, da ba za ka iya komawa ga iyalinka lafiya ba." Sai Sa'd ya ɗaga muryarsa a kansa ya ce: "Wallahi, idan ka hana ni wannan (zagayen Ka'ba), zan hana ka abin da ya fi wannan wahala a gare ka, wato hanyarka ta wucewa ta Madina." Sai Umayya ya ce masa: "Kar ka ɗaga muryarka a gaban Abul-Hakam, sarkin mutanen Kwarin." Sa'd ya ce: "Bar mana wannan ya Umayya! Wallahi, na ji Manzon Allah ﷺ yana cewa: 'Za su kashe ka.'" Ya ce: "A Makka?" Ya ce: "Ban sani ba." Sai Umayya ya firgita matuka saboda wannan labarin. Lokacin da Umayya ya koma ga iyalinsa, ya ce: "Ya Umm Safwan! Shin ba ka gan abin da Sa'd ya faɗa mini ba?" Ta ce: "Me ya faɗa maka?" Ya ce: "Ya yi ikirarin cewa Muhammad ya sanar da su cewa za su kashe ni. Na ce masa: 'A Makka?' Ya ce: 'Ban sani ba.'" Sai Umayya ya ce: "Wallahi, ba zan sake fita daga Makka ba." Amma lokacin da ranar Badr ta yi, Abu Jahal ya kira jama'a zuwa yaƙi yana cewa: "Ku bi tafiyarku!" Umayya ya ƙi fita, sai Abu Jahal ya zo wurinsa ya ce: "Ya Abu Safwan! Idan jama'a suka gan ka ka rage baya alhali kai ne sarkin mutanen Kwarin, su ma za su rage baya tare da kai." Abu Jahal ya ci gaba da matsa masa har sai ya ce: "Tunda ka tilasta mini canza ra'ayina, Wallahi, zan sayi mafi kyawun raƙumi a Makka." Sannan Umayya ya ce: "Ya Umm Safwan, shirya mini kayan tafiya." Ta ce masa: "Ya Abu Safwan! Shin ka manta abin da ɗan'uwan ka dan Yathrib ya faɗa maka?" Ya ce: "A'a, amma ba na son in yi tafiya tare da su sai ɗan gajeren zango." Lokacin da Umayya ya fita, bai sauka wani wuri ba sai ya ɗaura raƙuminsa. Ya ci gaba da hakan har sai Allah Azza wa Jalla Ya kashe shi a Badr.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Gargadin Sa‘d game da Umayya ta tabbata, kuma tana nuna cikar ilimin annabci.
Ruwayar ta bayyana yadda Sa‘d ibn Mu‘adh ya gargaɗi Umayya ibn Khalaf, a lokacin da ya ziyarci Makka, cewa Musulmi za su kashe shi. Daga baya Umayya ya tafi yaƙin Badar duk da tsoronsa, kuma aka kashe shi a can.
Ibada ce ta zagaya Ka‘aba.
Ziyarar ibada zuwa Makka da za a iya yi a wajen lokacin aikin Hajji.
Tsohon sunan Madina.
Malamai suna ganin wannan labari a matsayin alamar gaskiyar Annabi ﷺ: Sa‘d ya ba da labarin abin da ya ji daga gare shi, kuma abin ya faru a Badar. Labarin ya kuma nuna cewa zaɓin mutane da matsin lamba na al’umma suna gudana tare da ƙaddarar Allah; Umayya ya san gargaɗin, amma duk da haka aka rinjaye shi ya tafi. Wannan hadisin bayani ne na tarihi, ba umarni ne kai tsaye game da tafiya ko shiga yaƙi ba.
- Ka yi la’akari da gargaɗin mutanen da ake amincewa da su, kada burin kai ko matsin lambar ƙungiya ya rinjayi hukuncinka.
- Ka yi magana da ƙarfin hali a kan zalunci, amma ka zaɓi kalmomi da halayen da suka dace da yanayin.
- Ka yarda da ƙaddarar Allah ba tare da musanta alhakinka na zaɓe da sakamakonsa ba.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.