Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 4003

An rawaito daga Ali ibn Abi Talib. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Ali ibn Abi Talib

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ،‏.‏ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، أَنَّ حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ ـ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيًّا قَالَ كَانَتْ لِي شَارِفٌ مِنْ نَصِيبِي مِنَ الْمَغْنَمِ يَوْمَ بَدْرٍ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَعْطَانِي مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِنَ الْخُمُسِ يَوْمَئِذٍ، فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَبْتَنِيَ بِفَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ بِنْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَاعَدْتُ رَجُلاً صَوَّاغًا فِي بَنِي قَيْنُقَاعَ أَنْ يَرْتَحِلَ مَعِي فَنَأْتِيَ بِإِذْخِرٍ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَبِيعَهُ مِنَ الصَّوَّاغِينَ فَنَسْتَعِينَ بِهِ فِي وَلِيمَةِ عُرْسِي، فَبَيْنَا أَنَا أَجْمَعُ لِشَارِفَىَّ مِنَ الأَقْتَابِ وَالْغَرَائِرِ وَالْحِبَالِ، وَشَارِفَاىَ مُنَاخَانِ إِلَى جَنْبِ حُجْرَةِ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ، حَتَّى جَمَعْتُ مَا جَمَعْتُ فَإِذَا أَنَا بِشَارِفَىَّ قَدْ أُجِبَّتْ أَسْنِمَتُهَا، وَبُقِرَتْ خَوَاصِرُهُمَا، وَأُخِذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا، فَلَمْ أَمْلِكْ عَيْنَىَّ حِينَ رَأَيْتُ الْمَنْظَرَ، قُلْتُ مَنْ فَعَلَ هَذَا قَالُوا فَعَلَهُ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، وَهْوَ فِي هَذَا الْبَيْتِ، فِي شَرْبٍ مِنَ الأَنْصَارِ، عِنْدَهُ قَيْنَةٌ وَأَصْحَابُهُ فَقَالَتْ فِي غِنَائِهَا أَلاَ يَا حَمْزَ لِلشُّرُفِ النِّوَاءِ، فَوَثَبَ حَمْزَةُ إِلَى السَّيْفِ، فَأَجَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا، وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا، وَأَخَذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا قَالَ عَلِيٌّ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ، وَعَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي لَقِيتُ فَقَالَ ‏ "‏ مَا لَكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ، عَدَا حَمْزَةُ عَلَى نَاقَتَىَّ، فَأَجَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا، وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَهَا هُوَ ذَا فِي بَيْتٍ مَعَهُ شَرْبٌ، فَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِرِدَائِهِ، فَارْتَدَى ثُمَّ انْطَلَقَ يَمْشِي، وَاتَّبَعْتُهُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ، حَتَّى جَاءَ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ حَمْزَةُ، فَاسْتَأْذَنَ عَلَيْهِ فَأُذِنَ لَهُ، فَطَفِقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَلُومُ حَمْزَةَ فِيمَا فَعَلَ، فَإِذَا حَمْزَةُ ثَمِلٌ مُحْمَرَّةٌ عَيْنَاهُ، فَنَظَرَ حَمْزَةُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ، فَنَظَرَ إِلَى رُكْبَتِهِ، ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ، فَنَظَرَ إِلَى وَجْهِهِ، ثُمَّ قَالَ حَمْزَةُ وَهَلْ أَنْتُمْ إِلاَّ عَبِيدٌ لأَبِي فَعَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ثَمِلٌ، فَنَكَصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَقِبَيْهِ الْقَهْقَرَى، فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ‏.‏

Fassara

Abdan ya ba mu labari, Abdullah ya sanar da mu, Yunus ya sanar da mu. Ahmad bin Salih ya ba mu labari, Anbasa ya ba mu labari, Yunus ya ba mu labari, daga Az-Zuhri, Ali bin Husain ya sanar da mu, cewa Husain bin Ali — alaihimu as-salam — ya sanar da shi cewa Ali ya ce: Ina da raƙumiya ɗaya wacce na samu a rabona daga ganinimar yaƙin Badr, kuma Annabi ﷺ ya bani wata raƙumiyar daga cikin Khums wadda Allah ya yi masa alfarma da ita a wannan rana. Sa’ad da na so in yi bikin aurena da Fatima — alaiha as-salam — ’yar Annabi ﷺ, na yi alkawari da maƙerin zinariya daga Banu Qainuqa cewa zai tafi tare da ni don mu kawo ciyawar Idhkhir, domin in sayar da ita ga maƙeratan zinariya don in yi amfani da kuɗinta wajen walimar aurena. Yayin da nake tara igiyoyi da buhunan sirdi na raƙumanina biyu waɗanda suke kwance a gefen gidan ɗaya daga cikin Ansar, bayan na tara abubuwan da na buƙata, sai na ga an yanke toshoshin raƙumanina biyu, an fasa cikiyarsu, kuma an cire sassan hantarsu. Da na ga wannan yanayin, idanuna sun kasa tsayawa daga hawaye. Na ce:

"Wane ne ya yi hakan?" Suka ce: "Hamza bin Abdul Muttalib ne ya yi hakan. Yana cikin wannan gidan tare da wasu masu shan giya daga Ansar, mace mai waƙa da abokansa." Matar tace a cikin waƙarta: "Kai Hamza, kai hari kan raƙuman kitse!" Sai Hamza ya tsalle zuwa takobinsa, ya yanke toshoshinsu, ya fasa cikiyarsu, ya kuma cire sassan hantarsu. Ali ya ce: Sai na tafi har na shiga wurin Annabi ﷺ, kuma Zaid bin Haritha yana tare da shi. Annabi ﷺ ya gane halin da na cika, ya ce: "Me ke da shi?" Na ce: "Ya Rasulin Allah, ban taɓa ganin irin wannan rana ba kamar yau! Hamza ya kai hari kan raƙumanina biyu, ya yanke toshoshinsu ya fasa cikiyarsu, kuma ga shi nan a cikin gida tare da masu shan giya." Annabi ﷺ ya nemi mayafinsa, ya lulluɓe shi, sai ya tafi yana tafiya, ni da Zaid bin Haritha muka biye shi, har muka zo gidan da Hamza yake ciki. Ya nemi izinin shiga, aka ba shi izini. Annabi ﷺ ya fara zargin Hamza kan abin da ya aikata. Hamza ya kasance a bugu, idanunsa ja. Ya dubi Annabi ﷺ, sa'annan ya ɗaga ido sama ya dubi gwiwoyinsa, sannan ya sake ɗaga ido ya dubi fuskarsa, sai Hamza ya ce: "Ku ba komai ba face bayin ubana." Da Annabi ﷺ ya gane cewa ya yi barasa, Rasulin Allah ﷺ ya ja baya-baya, ya fita, mu ma muka fita tare da shi.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Annabi ﷺ ya mayar da martani cikin natsuwa game da barnar da Hamza ya yi yana cikin maye.

Asali da dalili

Ali ya ruwaito cewa Hamza ya lalata raƙumansa biyu a wani taron shan giya; Ali yana son ya yi amfani da su don samun kuɗin liyafar aurensa. Sai Annabi ﷺ ya je ya yi magana da Hamza game da hakan.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Khumus

Kashi ɗaya cikin biyar na ganimar yaƙi wanda, bisa ƙa’idojin Musulunci, yake da wata keɓantacciyar manufa.

Idhkhir

Wani irin ciyawa mai ƙamshi da masu aikin zinare suke amfani da shi, da sauransu.

Thamil

Maye ko wanda giya ta shafa a fili.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko sun fahimci daga wannan riwaya cewa shan giya yana raunana hankali kuma yana iya jawo zalunci da cutarwa. Annabi ﷺ ya ɗora wa Hamza alhakin abin da ya aikata, amma da ya ga cewa maye ya hana shi amsawa cikin natsuwa da fahimta, sai ya janye. Riwayar tana nuna hikima da kame kai yayin fuskantar rikici mai zafi; amma ba ta soke barnar da aka yi wa dukiyar Ali, kuma ba ta kawar da alhakin shan giya.

Darussa na yau
  1. Ka tunkari mutum game da barnar da ya yi, amma ka zaɓi lokacin da tattaunawar za ta iya amfani.
  2. Ka kiyaye dukiyarka, kuma ka tattauna biyan diyya cikin natsuwa da bayyananniyar magana.
  3. Ka guji giya: tana iya rikita hukunci kuma ta sa wasu su zama waɗanda aka cutar.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.