Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 4274

An rawaito daga Ali ibn Abi Talib. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Ali ibn Abi Talib

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي رَافِعٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ فَقَالَ ‏"‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا ظَعِينَةً مَعَهَا كِتَابٌ، فَخُذُوا مِنْهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْنَا تَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا حَتَّى أَتَيْنَا الرَّوْضَةَ، فَإِذَا نَحْنُ بِالظَّعِينَةِ قُلْنَا لَهَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ‏.‏ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ‏.‏ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ، قَالَ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا، فَأَتَيْنَا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا فِيهِ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى نَاسٍ بِمَكَّةَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا حَاطِبُ مَا هَذَا ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ تَعْجَلْ عَلَىَّ، إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مُلْصَقًا فِي قُرَيْشٍ ـ يَقُولُ كُنْتُ حَلِيفًا وَلَمْ أَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهَا ـ وَكَانَ مَنْ مَعَكَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ مَنْ لَهُمْ قَرَابَاتٌ، يَحْمُونَ أَهْلِيهِمْ وَأَمْوَالَهُمْ، فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي ذَلِكَ مِنَ النَّسَبِ فِيهِمْ أَنْ أَتَّخِذَ عِنْدَهُمْ يَدًا يَحْمُونَ قَرَابَتِي، وَلَمْ أَفْعَلْهُ ارْتِدَادًا عَنْ دِينِي، وَلاَ رِضًا بِالْكُفْرِ بَعْدَ الإِسْلاَمِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ قَدْ صَدَقَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا، وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى مَنْ شَهِدَ بَدْرًا قَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ السُّورَةَ ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ ‏}‏‏.‏

Fassara

Qutayba ya gaya mana, Sufyan ya gaya mana, daga Amr bin Dinar, ya ce: Al-Hassan bin Muhammad ya sanar da ni cewa ya ji Ubaidullah bin Abi Rafi' yana cewa: Na ji Ali (Allah ya yarda da shi) yana cewa: Manzon Allah ﷺ ya aike ni, Az-Zubair da Al-Miqdad, ya ce: 'Ku tafi har ku kai Rawdat Khakh, domin a can akwai wata mata mai dauke da wasika, sai ku karbe ta daga gare ta.' Sai muka tafi, dawakanmu suna gudu sosai har muka kai wurin, sai ga mu da waccan matar. Muka ce mata: 'Fitar da wasikar!' Ta ce: 'Bani da wasika.' Muka ce mata: 'Dole ki fitar da wasikar, ko kuma mu cire maka tufafinki!' Sai ta fitar da ita daga cikin gashin kanta, muka kawo wa Manzon Allah ﷺ. A cikinta akwai sakon Hatib bin Abi Balta'a zuwa ga wasu mushrikai na Makka, yana sanar da su game da wasu abubuwan da Manzon Allah ﷺ ke shirin yi. Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Ya Hatib! Menene wannan?' Ya amsa: 'Ya Manzon Allah! Kada ka yi gaggawar hukunce ni. Ni mutum ne wanda ba na kabilar Quraish ba, sai dai abokin su ne daga waje kuma bani da dangantakar jini da su. Kuma wadanda suke tare da kai daga Muhajirai suna da danginsu da ke kare iyalansu da dukiyoyinsu. Don haka, na so in yi musu wata hidima don su kare dangina, tunda bani da dangantakar jini da su. Ban yi haka ba don ficewa daga addinina ba, ko kuma jin dadin kafirci bayan Musulunci.' Manzon Allah ﷺ ya wa sahabbansa: 'Tabbas, ya gaya muku gaskiya.' Umar ya ce: 'Ya Manzon Allah! Bar ni in yanke wuyan wannan munafiki!' Ya ce: 'Shi ya shaida yakin Badr, kuma me zai sanar da kai? Watakila Allah ya dubi wadanda suka shaida Badr ya ce: Ku yi abin da kuke so, domin Na gafarta muku.' Sannan Allah ya saukar da surar: {Ya ku wadanda kuka yi imani! Kada ku dauki abokan gaba Na da abokan gaban ku a matsayin waliyai, kuna jefa musu soyayya...} har zuwa maganarsa: {...tabbas ya bata hanya madaidaiciya.}

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Hatib ya aikata ne saboda damuwar iyalinsa, amma Annabi ﷺ ya yafe masa.

Asali da dalili

A lokacin shirye-shiryen buɗe Makka, Hatib ibn Abi Balta'a ya aika wa wasu mutanen Makka wasiƙa yana sanar da su shirye-shiryen Annabi ﷺ. Ya bayyana cewa ya yi haka ne domin tabbatar da lafiyar iyalinsa, ba don ya yi ridda ba. Annabi ﷺ ya karɓi bayaninsa kuma ya ambaci halartarsa a yaƙin Badar.

Bayani kan kalmomi masu wuya
abokin ƙawance

Mutumin da yarjejeniya ta haɗa shi da wata ƙabila, amma ba ya cikin ƙabilar.

ridda

Barin Musulunci.

waɗanda suka halarci Badar

Musulman da suka shiga yaƙin Badar.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman da suka gabata kamar an-Nawawi da Ibn Hajar sun bayyana cewa abin da Hatib ya aikata babban laifi ne domin ya isar wa maƙiyi bayanan sirri, amma tsarkin imaninsa da bayyanannen bayaninsa ba su sa ya zama munafuki ba. Wannan riwaya tana koyar da cewa babban kuskure ba ya mayar da mutum kafiri ba tare da binciken yanayinsa da niyyarsa ba. Haka kuma tana nuna girman falalar waɗanda suka halarci Badar, amma alƙawarin gafara gare su ba izini ba ne na yin zunubi gaba ɗaya. Malamai sun kuma tattauna wannan lamari a matsayin hujjar cewa a wasu yanayi Musulmi na iya sanar da wanda ba Musulmi ba wani abu domin kawar da takamaiman haɗari ga iyalinsa; wannan ba izinin taimaka wa maƙiya a kan al’ummar Musulmi ba ne.

Darussa na yau
  1. Binciki yanayi kuma ka saurari bayanin mutum kafin ka yi masa babban zargi.
  2. Kare bayanan sirri, kuma kada ka ba wa waɗanda za su iya amfani da su wajen cutar da wasu.
  3. Idan iyali na fuskantar matsala, nemi hanyoyi halal kuma na gaskiya don samar da kariya da tallafi.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.