Sahih al-Bukhari, hadisi na 4712
An rawaito daga Abu Huraira. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Abu Huraira
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلَحْمٍ، فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ، وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ، فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً ثُمَّ قَالَ " أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَهَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ذَلِكَ يُجْمَعُ النَّاسُ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ، يُسْمِعُهُمُ الدَّاعِي، وَيَنْفُذُهُمُ الْبَصَرُ، وَتَدْنُو الشَّمْسُ، فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنَ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لاَ يُطِيقُونَ وَلاَ يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ النَّاسُ أَلاَ تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلاَ تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ عَلَيْكُمْ بِآدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ عليه السلام فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ. وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ، وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ، أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنَّهُ نَهَانِي عَنِ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ، فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ إِنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ، وَقَدْ سَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ، أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ، فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ، فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ، أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنِّي قَدْ كُنْتُ كَذَبْتُ ثَلاَثَ كَذَبَاتٍ ـ فَذَكَرَهُنَّ أَبُو حَيَّانَ فِي الْحَدِيثِ ـ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى، فَيَأْتُونَ مُوسَى، فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ، فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلاَمِهِ عَلَى النَّاسِ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى، فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ، وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا اشْفَعْ لَنَا أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ عِيسَى إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ ـ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْبًا ـ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الأَنْبِيَاءِ، وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ، فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَىَّ مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، سَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَرْفَعُ رَأْسِي، فَأَقُولُ أُمَّتِي يَا رَبِّ، أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لاَ حِسَابَ عَلَيْهِمْ مِنَ الْبَابِ الأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنَ الأَبْوَابِ، ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَحِمْيَرَ، أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى ".
Muhammadu bn Muqatil ya ba mu labari, Abdullahi ya sanar da mu, Abu Hayyan At-Taimiyyi ya sanar da mu, daga Abu Zur’ah bn Amr bn Jarir, daga Abu Hurairah – Allah ya yarda da shi – ya ce: An kawo wa Manzon Allah ﷺ nama, aka miƙa masa hannun gaba, wanda yake so, sai ya ɗauki guntunsa ya ci, sannan ya ce:
“Ni ne sarkin mutane a Ranar Kiyama. Shin kun san dalilin hakan? Za a tara mutanen farko da na ƙarshe a fili ɗaya, mai kira zai sa su ji muryarsa, kuma ido zai iya ganinsu duka. Rana za ta kusanci mutane sosai har damuwa da wahala za ta same su wadda ba za su iya jurewa ba. Sai mutane su ce: ‘Ba ku ga yadda kuka kai ba? Ba ku duba wanda zai yi muku shafa’a a wurin Ubangijinku ba?’ Sai wasu mutane su ce wa wasu: ‘Ku je wurin Adam.’ Sai su je wurin Adam, su ce masa: ‘Kai ne uban ɗan adam; Allah ya halicce ka da HannunSa, ya hura maka daga ruhunSa, kuma ya umarci mala’iku su yi maka sujada; don haka yi mana shafa’a a wurin Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba? Ba ka ga abin da ya same mu ba?’ Sai Adam ya ce: ‘Lallai Ubangijina ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba. Lallai Ya hana ni itacen sai na yi masa disobience. Raina, raina, raina! Ku je wurin wani dabam, ku je wurin Nuhu.’ Sai su je wurin Nuhu, su ce: ‘Ya Nuhu, kai ne farkon Manzanni zuwa ga mutanen ƙasa, kuma Allah ya sanya maka sunan bawa mai godiya; yi mana shafa’a a wurin Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba?’ Sai ya ce: ‘Lallai Ubangijina Mai Daraja da Girma ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba. Lallai na taba yin addu’a ɗaya da na yi wa al’ummara. Raina, raina, raina! Ku je wurin wani dabam, ku je wurin Ibrahim.’ Sai su je wurin Ibrahim, su ce: ‘Ya Ibrahim, kai ne Manzon Allah kuma Abokinsa daga cikin mutanen ƙasa; yi mana shafa’a a wurin Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba?’ Sai ya ce musu: ‘Lallai Ubangijina ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba. Lallai na taɓa yin ƙarya uku – Abu Hayyan ya ambace su a cikin hadisin – Raina, raina, raina! Ku je wurin wani dabam, ku je wurin Musa.’ Sai su je wurin Musa, su ce: ‘Ya Musa, kai ne Manzon Allah, Allah ya fiye ka da daraja ta hanyar Saƙonsa da Maganarsa kai tsaye; yi mana shafa’a a wurin Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba?’ Sai ya ce: ‘Lallai Ubangijina ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba. Lallai na kashe rai wanda ba a umarce ni in kashe shi ba. Raina, raina, raina! Ku je wurin wani dabam, ku je wurin Isa.’ Sai su je wurin Isa, su ce: ‘Ya Isa, kai ne Manzon Allah da KalmarSa wadda Ya jefa wa Maryamu, da ruhi daga gare Shi, kuma ka yi magana da mutane a cikin kwandon jariri; yi mana shafa’a. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba?’ Sai Isa ya ce: ‘Lallai Ubangijina ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba’ – kuma bai ambaci laifi ba – ‘Raina, raina, raina! Ku je wurin wani dabam, ku je wurin Muhammad ﷺ.’ Sai su zo wurin Muhammad ﷺ, su ce: ‘Ya Muhammad, kai ne Manzon Allah kuma Hattimin Annabawa, kuma Allah ya gafarta maka laifukan da suka gabata da masu zuwa; yi mana shafa’a a wurin Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba?’ Sai Manzo ﷺ ya ce: “Zan tafi in tsaya ƙarƙashin Al’Arshi, in faɗi sujada ga Ubangijina Mai Daraja da Girma. Sannan Allah zai buɗe mini wani yabo da kyakkyawan godiya gare Shi wanda bai taɓa buɗewa wa kowa a gabana ba. Sannan a ce: ‘Ya Muhammad, ɗaga kanka, ka roƙa za a ba ka, ka yi shafa’a za a karɓa.’ Sai in ɗaga kaina in ce: ‘Al’umma ta, Ya Ubangijina! Al’umma ta, Ya Ubangijina!’ Sai a ce: ‘Ya Muhammad, shigar da waɗanda babu lissafi a kansu daga cikin al’ummarka ta ƙofar dama daga ƙofofin Aljanna, kuma su ne abokan tarayyar mutane a sauran ƙofofin.’ Sannan ya ce: ‘Wanda raina yake a HannunSa, lallai tsakanin bangon ƙofa biyu na ƙofofin Aljanna yana da nisan tsakanin Makka da Himyar, ko kuma kamar tsakanin Makka da Busra.’”
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
A Ranar Alƙiyama, za a ba Annabi ﷺ babban ceto.
Neman Allah Ya yi wa mutane rahama ko Ya sauƙaƙa musu wahala; ceto yana faruwa ne kawai da izinin Allah.
Al'arshin Allah da aka ambata a cikin wahayi; matanin ya bayyana cewa Annabi ﷺ zai yi sujada a wurin kuma Ya yabi Allah.
Mutanen al'umma da za su shiga Aljanna ba tare da an yi musu hisabi ba.
Malaman gargajiya sun fahimci daga wannan matani cewa Annabi Muhammad ﷺ zai sami babban ceto a Ranar Alƙiyama, bayan mutane sun nemi agaji wurin annabawan da suka gabata. Matsayinsa na musamman yana dogara gaba ɗaya da izinin Allah: Allah ne zai umarce shi ya roƙa kuma ya yi ceto. Matanin ya kuma tabbatar da girman darajar annabawan da suka gabata, yayin da tsoronsu na hukunci ke nuna tawali'unsu a gaban Allah. Maganar cewa Allah Ya gafarta wa Annabi ﷺ zunubansa na farko da na ƙarshe ana fahimtarta bisa kariyar musamman da rashin aikata zunubi na annabawa, ba a matsayin ƙarfafa yin zunubi ba.
- Ka ƙarfafa alaƙarka da Allah ta hanyar salla, tuba da biyayya; taimako na ƙarshe da ceto suna dogara gare Shi.
- Ka girmama Annabi ﷺ kuma ka bi shiriyarsa, ba tare da jingina masa siffofin da suka keɓanta ga Allah kaɗai ba.
- Ka tuna da Ranar Alƙiyama, kuma ka tausaya wa wasu idan suna cikin matsin lamba ko tsanani.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.