Tafsirin Al-Qur'ani na Annabi · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 4890

An rawaito daga Ali ibn Abi Talib. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Tafsirin Al-Qur'ani na Annabi
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Ali ibn Abi Talib

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، أَنَّهُ سَمِعَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي رَافِعٍ، كَاتِبَ عَلِيٍّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ فَقَالَ ‏"‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ فَإِنَّ بِهَا ظَعِينَةً مَعَهَا كِتَابٌ فَخُذُوهُ مِنْهَا ‏"‏‏.‏ فَذَهَبْنَا تَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا حَتَّى أَتَيْنَا الرَّوْضَةَ فَإِذَا نَحْنُ بِالظَّعِينَةِ فَقُلْنَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ فَقَالَتْ مَا مَعِي مِنْ كِتَابٍ‏.‏ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ‏.‏ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا فَأَتَيْنَا بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا فِيهِ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى أُنَاسٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ مِمَّنْ بِمَكَّةَ يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا هَذَا يَا حَاطِبُ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ تَعْجَلْ عَلَىَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مِنْ قُرَيْشٍ وَلَمْ أَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَكَانَ مَنْ مَعَكَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ لَهُمْ قَرَابَاتٌ يَحْمُونَ بِهَا أَهْلِيهِمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِمَكَّةَ فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي مِنَ النَّسَبِ فِيهِمْ أَنْ أَصْطَنِعَ إِلَيْهِمْ يَدًا يَحْمُونَ قَرَابَتِي وَمَا فَعَلْتُ ذَلِكَ كُفْرًا وَلاَ ارْتِدَادًا عَنْ دِينِي‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهُ قَدْ صَدَقَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ شَهِدَ بَدْرًا وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَمْرٌو وَنَزَلَتْ فِيهِ ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ‏}‏ قَالَ لاَ أَدْرِي الآيَةَ فِي الْحَدِيثِ أَوْ قَوْلُ عَمْرٍو‏.‏ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ قِيلَ لِسُفْيَانَ فِي هَذَا فَنَزَلَتْ ‏{‏لاَ تَتَّخِذُوا عَدُوِّي‏}‏ قَالَ سُفْيَانُ هَذَا فِي حَدِيثِ النَّاسِ حَفِظْتُهُ مِنْ عَمْرٍو وَمَا تَرَكْتُ مِنْهُ حَرْفًا وَمَا أُرَى أَحَدًا حَفِظَهُ غَيْرِي‏.‏

Fassara

Al-Humaidii ya ba mu labari, Sufyaan ya ba mu labari, Amr bin Dinaar ya ba mu labari, ya ce: Al-Hasan bin Muhammad bin Alii ya ba ni labari cewa ya ji Ubaidullah bin Abi Raafi', marubucin Alii, yana cewa: Na ji Alii (Allah ya yarda da shi) yana cewa: Manzon Allah ﷺ ya aike ni tare da Az-Zubair da Al-Miqdaad, ya ce: 'Ku tafi har ku kai ga lambun Khakh, domin a can akwai mata mai tafiya da takarda; ku karbe takardar daga gare ta.' Sai muka tashi, dawakanmu suna gudu sosai har muka kai lambun, sai ga mun gan matar. Muka ce mata: 'Fitar da takardar!' Ta ce: 'Bani da takarda.' Muka ce: 'Ko dai ka fitar da takardar ko mu cire maka tufafinki.' Sai ta fitar da ita daga cikin gashin kanta. Muka kawo wa Annabi ﷺ, sai ga takardar ta fito daga wajen Haatib bin Abi Balta'a zuwa ga wasu mushrikai a Makka, yana sanar da su wasu al'amuran Annabi ﷺ. Annabi ﷺ ya ce: 'Menene wannan, ya Haatib?' Ya amsa: 'Kada ka yi gaggawa a kaina, ya Manzon Allah! Ni mutumin Quraysh ne amma ba daga cikinsu ba, kuma Muhajirai da suke tare da kai suna da dangantaka da ke kare iyalansu da dukiyoyinsu a Makka. Don haka, ina so in yi musu wata hidima don su kare dangina, kuma ban yi hakan ba don kafirci ko juyawa daga addinina ba.' Annabi ﷺ ya ce musu: 'Gaskiya ya gaya muku.' Umar ya ce: 'Ya Manzon Allah, bar ni in yanke masa kai!' Ya ce: 'Ya shaida Badar, kuma me ka sani, watakila Allah (Azza wa Jalla) ya dubi mutanen Badar ya ce: Ku yi abin da kuke so, domin Na gafarta muku.' Amr ya ce: Kuma ayar ta sauko game da shi: {Ya ku da suka yi imani! Kada ku dauki abokan gaba Na da abokan gaban ku...} Ya ce: Ban sani ko ayar tana cikin hadisin ko maganar Amr ba. Alii ya ba mu labari: An tambayi Sufyaan game da wannan, ya ce ayar {Kada ku dauki abokan gaba Na...} ta sauko. Sufyaan ya ce: Wannan yana cikin labaran mutane; na haddace wannan hadisin daga wajen Amr ban bar haruffa daya ba, kuma ban ga wanda ya haddace shi face ni.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Hatib ya aikata ne saboda tsoron da yake yi wa iyalinsa, ba don kafirci ba.

Asali da dalili

Hatib ibn Abi Balta'a ya aika da wasiƙa ga wasu abokan hamayyar Makka a lokacin shirin mamaye Makka. An kama wasiƙar; Hatib ya bayyana cewa ya aikata hakan ne saboda damuwarsa kan iyalinsa, ba don kafirci ko ridda ba.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Raudat Khakh

Wurin da manzannin Annabi ﷺ suka tarar da matar da ke tafiya.

Muhajirun

Sahabbai da suka yi hijira daga Makka zuwa Madina domin kare imaninsu.

Mutanen Badar

Sahabbai da suka halarci Yaƙin Badar kuma suke da falala ta musamman.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Masu tafsiri na farko sun jaddada cewa aikatawar Hatib babban laifi ne, amma ya kamata a yi la'akari da bayaninsa da ikirarin imaninsa kafin a yanke masa hukunci. Annabi ﷺ ya ambaci halartar Badar da gafarar Allah, amma wannan ba izini ba ne na tona asirin ga maƙiya. Malamai suna danganta ruwayar da bambanci tsakanin aikin zunubi da kafirci: ba a hukunta mutum da ridda ba sai da hujjar kafirci. Haka kuma, an fahimci cewa haramcin gaba ɗaya na nuna goyon baya ga maƙiya ba ya aiki iri ɗaya a kowane yanayi ko ga kowane mutum ba tare da bambancewa ba.

Darussa na yau
  1. Binciki niyyar mutum kuma ka saurari bayaninsa kafin ka yanke masa hukunci mai tsanani.
  2. Kare bayanan sirri, kuma kada ka raba su da ɓangarorin da za su iya cutar da wasu.
  3. Yarda da kyawawan ayyukan mutum na baya, amma kada ka yi amfani da su a matsayin uzurin halatta mummunar ɗabi'a.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.