Sahih al-Bukhari, hadisi na 4913
An rawaito daga Abdullah ibn Abbas. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Abdullah ibn Abbas
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يُحَدِّثُ أَنَّهُ قَالَ مَكَثْتُ سَنَةً أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَسْأَلَهُ هَيْبَةً لَهُ، حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعْتُ وَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ ـ قَالَ ـ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنِ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَ�� عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ. قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ. قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَاسْأَلْنِي، فَإِنْ كَانَ لِي عِلْمٌ خَبَّرْتُكَ بِهِ ـ قَالَ ـ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا، حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ ـ قَالَ ـ فَبَيْنَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَتَأَمَّرُهُ إِذْ قَالَتِ امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا ـ قَالَ ـ فَقُلْتُ لَهَا مَالَكِ وَلِمَا هَا هُنَا فِيمَا تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ. فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ، وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ. فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ مَكَانَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقَالَ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ. فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ. فَقُلْتُ. تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم يَا بُنَيَّةُ لاَ يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا حُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِيَّاهَا ـ يُرِيدُ عَائِشَةَ ـ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا. فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَىْءٍ، حَتَّى تَبْتَغِي أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَزْوَاجِهِ. فَأَخَذَتْنِي وَاللَّهِ أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ، فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا، وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ، وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ، وَنَحْنُ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ، ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا، فَقَدِ امْتَلأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ، فَإِذَا صَاحِبِي الأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ فَقَالَ افْتَحِ افْتَحْ. فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ بَلْ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ. اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَزْوَاجَهُ. فَقُلْتُ رَغَمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ. فَأَخَذْتُ ثَوْبِيَ فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يَرْقَى عَلَيْهَا بِعَجَلَةٍ، وَغُلاَمٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ لَهُ قُلْ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ. فَأَذِنَ لِي ـ قَالَ عُمَرُ ـ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثَ، فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَىْءٌ، وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ، وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَصْبُوبًا، وَعِنْدَ رَأْسِهِ أَهَبٌ مُعَلَّقَةٌ فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِهِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ " مَا يُبْكِيكَ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ. فَقَالَ " أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمُ الدُّنْيَا وَلَنَا الآخِرَةُ ".
Ibn Abbas ya ruwaito: Na tsawaita shekara guda ina son in tambayi Umar ibn al-Khattab game da wata aya (a cikin Surat Al-Tahrim), amma ban iya tambayarsa ba saboda tsoron girmamawa da nake masa. Lokacin da ya je aikin Hajji, ni ma na tafi tare da shi. A lokacin dawowarmu, yayin da muke kan hanya, Umar ya karkata zuwa ga itatuwan Arak don bukatarsa. Na jira har ya gama, sannan na ci gaba da tafiya tare da shi, na ce masa,
"Ya Amirul Mu’uminin! Su waye mata biyu na Annabi ﷺ da suka taimaki juna a kansa?" Ya ce, "Su ne Hafsa da Aisha." Sai na ce masa, "Wallahi, tun shekarar da ta gabata nake son in tambaye ka wannan, amma ban iya ba saboda girmamawar da nake maka." Umar ya ce, "Kar ka danne kanka daga tambayarsa. Idan kana ganin ina da ilimi akan wani abu, sai ka tambaye ni; idan kuma na san shi, zan gaya maka." Umar ya kara da cewa, "Wallahi, a zamanin Jahiliyya kafin Musulunci, ba ma ba mata muhimmanci har sai Allah Ya sauko da dokoki game da su kuma Ya raba musu abin da Ya raba. Wata rana yayin da nake tunani akan wani al'amari, matata ta ce, 'Ina ba ka shawarar ka yi haka da haka.' Na ce mata, 'Me ke da alaƙa da wannan al'amari? Me yasa kike shiga tsakani a cikin abin da nake son cimma?' Ta ce, 'Abin mamaki ne gare ka, ya dan Al-Khattab! Ba ka son a sake maka magana, alhali 'yarka tana sakewa wa Manzon Allah ﷺ har ya kwashe ranarsa duka a cikin fushi!' Nan take Umar ya dauki rigarsa ya je wurin Hafsa, ya ce mata, 'Ya 'yata! Shin kana sakewa wa Manzon Allah ﷺ har ya kwashe ranarsa duka a cikin fushi?' Hafsa ta ce, 'Wallahi, muna sakewa shi.' Umar ya ce, 'Ka sani ina gargade ki da azabar Allah da fushin Manzonsa ﷺ. Ya 'yata! Kar wacce take alfahari da kyauta sababoda son Manzon Allah ﷺ ta yi mata ya rude ki' (yana nufin Aisha). Sannan na fita na je wurin Umm Salama saboda dangantakarmu, na yi mata magana. Umm Salama ta ce, 'Abin mamaki ne gare ka, ya dan Al-Khattab! Ka shiga cikin komai, har kana son ka shiga tsakanin Manzon Allah ﷺ da matansa!' Wallahi, maganarta ta shafe ni sosai ta karya min wasu daga cikin fushin da nake ji. Na bar ta na koma gida. A wancan lokacin ina da aboki daga cikin Ansar wanda idan na yi rashi yake kawo mini labari, idan shi ma ya yi rashi ni ne nake kai masa labari. A wancan lokakin muna jin tsoron daya daga cikin sarakunan kabilar Ghassan. An gaya mana yana son ya farmake mu, sai zukatanmu cika da tsoro. Wata rana abokina dan Ansar ya buga kofa yana cewa, 'Bude! Bude!' Na ce, 'Shin Ghassani ya zo?' Ya ce, 'A'a, amma akwai fiye da haka. Manzon Allah ﷺ ya ware kansa daga matansa.' Na ce, 'Hancin Hafsa da Aisha ya shafe kura!' Na dauki tufafina na fita har na zo wurin Manzon Allah ﷺ. Ga shi a cikin daki na sama wanda ya hau ta matakala, kuma bawa baki na Manzon Allah ﷺ yana zaune a kan matakalin farko. Na ce masa, 'Ce, wannan Umar ibn al-Khattab ne.' Ya ba ni izinin shiga. Na ba Manzon Allah ﷵ labarin nan. Lokacin da na kai ga labarin Umm Salama, Manzon Allah ﷺ ya yi murmushi yayin da yake kwance a kan tabarma mai cin gaba ba tare da wani abu a tsakaninsa da tabarmar ba. A kasan kansa akwai matashin fata wanda aka cika da zaren dabino, kusa da kafafunsa akwai ganyen qarz da aka zuba, kuma a saman kansa akwai jakunan ruwa da aka rataye. Lokacin da na ga tasirin tabarmar a gefensa, na yi kuka. Ya ce, 'Me ya sa kake kuka?' Na ce, 'Ya Manzon Allah! Kisra da Kaisar suna rayuwa cikin jin dadi da alheri, kai kuma Manzon Allah ﷺ kana rayuwa cikin tawali'u.' Annabi ﷺ ya ce, 'Ba ka yarda su sami duniya mu kuma mu sami Lahira ba?'
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Umar ya bayyana matan da abin ya shafa, kuma ya yaba da fifita Lahira.
Nuni ne ga Hafsa da Aisha, waɗanda a cewar Umar suka haɗa kai a wani al’amari da ya shafi Annabi ﷺ.
Lokacin kafin Musulunci, lokacin da mutane da yawa suke rayuwa ba tare da shiriya ta wahayi ba.
Sarakunan daular Farisa da ta Rumawa ta Gabas bi da bi, waɗanda aka san su da ƙarfin duniya da dukiya mai yawa.
Masu tafsiri na gargajiya sun danganta tambayar Ibn Abbas da ayoyin farko na suratul Tahrim game da matan da suka haɗa kai a wani al’amari da ya shafi Annabi ﷺ; Umar ya ambaci Hafsa da Aisha. Riwayar tana nuna yadda Ibn Abbas ya yi taka-tsantsan wajen neman ilimi ta hanyar tambaya, da kuma yadda Umar yake a shirye ya ba da amsa. Malamai kuma suna nuna rayuwar sauƙi ta Annabi ﷺ da zaɓinsa na Lahira maimakon dukiyar duniya. Rubutun bai kafa ƙa’idar shari’a ta gama-gari game da tattaunawar ma’aurata ba, sai dai yana jaddada girmamawa, shawara da guje wa tsoma baki ba tare da ilimi ba.
- Ka yi tambayoyi game da ilimin addini cikin girmamawa, amma kada tsoron girmamawa ya hana ka koyo har abada.
- A lokacin zaɓi mai wuya, kada ka fifita dukiya ko matsayi kai tsaye; ka tuna da manufar ƙarshe ta Lahira.
- Ka ba da shawara cikin tawali’u da ya dace, kuma ka saurara idan wani ya ce kada ka tsoma baki cikin al’amari na sirri.
Wannan riwaya daga jerin tafsiri ɗaya tana taimakawa wajen fahimtar ayoyin suratul Tahrim a mahallinsu.
Sahih al-Bukhari · #4912 (Sahih)Tana kawo labari daga Aisha game da abin da ya faru dangane da saukar wannan sashe.
Sahih al-Bukhari · #4914 (Sahih)Wannan sigar ma tana ba da labarin yadda Ibn Abbas ya tambayi Umar game da matan biyu, kuma tana fayyace mahallin tafsirin.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.