Kyawawan Halaye · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 6148

An rawaito daga Salama ibn al-Akwa. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Kyawawan Halaye
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Salama ibn al-Akwa

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى خَيْبَرَ فَسِرْنَا لَيْلاً، فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لِعَامِرِ بْنِ الأَكْوَعِ أَلاَ تُسْمِعُنَا مِنْ هُنَيْهَاتِكَ، قَالَ وَكَانَ عَامِرٌ رَجُلاً شَاعِرًا، فَنَزَلَ يَحْدُو بِالْقَوْمِ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَوْلاَ أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا وَلاَ تَصَدَّقْنَا وَلاَ صَلَّيْنَا فَاغْفِرْ فِدَاءٌ لَكَ مَا اقْتَفَيْنَا وَثَبِّتِ الأَقْدَامَ إِنْ لاَقَيْنَا وَأَلْقِيَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا إِنَّا إِذَا صِيحَ بِنَا أَتَيْنَا وَبِالصِّيَاحِ عَوَّلُوا عَلَيْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ هَذَا السَّائِقُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا عَامِرُ بْنُ الأَكْوَعِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ يَرْحَمُهُ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ وَجَبَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، لَوْ أَمْتَعْتَنَا بِهِ‏.‏ قَالَ فَأَتَيْنَا خَيْبَرَ فَحَاصَرْنَاهُمْ حَتَّى أَصَابَتْنَا مَخْمَصَةٌ شَدِيدَةٌ، ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ فَتَحَهَا عَلَيْهِمْ، فَلَمَّا أَمْسَى النَّاسُ الْيَوْمَ الَّذِي فُتِحَتْ عَلَيْهِمْ أَوْقَدُوا نِيرَانًا كَثِيرَةً‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا هَذِهِ النِّيرَانُ، عَلَى أَىِّ شَىْءٍ تُوقِدُونَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا عَلَى لَحْمٍ‏.‏ قَالَ ‏"‏ عَلَى أَىِّ لَحْمٍ ‏"‏‏.‏ قَالُوا عَلَى لَحْمِ حُمُرٍ إِنْسِيَّةٍ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَهْرِقُوهَا وَاكْسِرُوهَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ نُهَرِيقُهَا وَنَغْسِلُهَا قَالَ ‏"‏ أَوْ ذَاكَ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا تَصَافَّ الْقَوْمُ كَانَ سَيْفُ عَامِرٍ فِيهِ قِصَرٌ، فَتَنَاوَلَ بِهِ يَهُودِيًّا لِيَضْرِبَهُ، وَيَرْجِعُ ذُبَابُ سَيْفِهِ فَأَصَابَ رُكْبَةَ عَامِرٍ فَمَاتَ مِنْهُ، فَلَمَّا قَفَلُوا قَالَ سَلَمَةُ رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَاحِبًا‏.‏ فَقَالَ لِي ‏"‏ مَا لَكَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ فِدًى لَكَ أَبِي وَأُمِّي زَعَمُوا أَنَّ عَامِرًا حَبِطَ عَمَلُهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَنْ قَالَهُ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ قَالَهُ فُلاَنٌ وَفُلاَنٌ وَفُلاَنٌ وَأُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ الأَنْصَارِيُّ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَذَبَ مَنْ قَالَهُ، إِنَّ لَهُ لأَجْرَيْنِ ـ وَجَمَعَ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ ـ إِنَّهُ لَجَاهِدٌ مُجَاهِدٌ، قَلَّ عَرَبِيٌّ نَشَأَ بِهَا مِثْلَهُ ‏"‏‏.‏

Fassara

Qutayba bin Sa'id ya ba mu labari, Hatim bin Ismail ya ba mu labari, daga Yazid bin Abi Ubaid, daga Salama bin Al-Akwa', ya ce: Mun fita tare da Rasûlullah ﷺ zuwa Khaybar muka yi tafiya da dare. Sai wani mutum daga cikin jama'a ya wa 'Amir bin Al-Akwa':

"Ba za ka sa mu ji waƙoƙinka ba?" Ya ce: Kuma 'Amir mutum mai waƙa ne, sai ya sauko ya fara rera waƙar huda ga jama'a yana cewa: "Ya Allah! Idan ba Kai ba, da ba mu sami shiriya ba, kuma da ba mu yi sadaka ba, kuma da ba mu yi salla ba. Don haka ka gafarta mana abin da muka aikata. Mu ne fida gare Ka, kuma ka tsayar da ƙafafunanmu idan mun haɗu da maƙiyi, kuma ka zuba sakina a kanmu. Tabbas idan aka yi mana kira mun zo, kuma sun yi ta ƙara a kanmu." Rasûlullah ﷺ ya ce: "Wane ne wannan mawaƙin?" Suka ce: "Shi ne 'Amir bin Al-Akwa'." Ya ce: "Allah Ya jikan shi." Sai wani mutum daga cikin jama'a ya ce: "Ya wajaba (shahada) ya Annabin Allah! Da ka bar mu mu ci gajiyarsa." Ya ce: Sai mun isa Khaybar muka kewaye su har yunwa mai tsananni ta same mu, sannan Allah Ya buɗe ta a kansu. Lokacin da mutane suka yi maraice a ranar da aka ci nasara a kansu, suka kunna wuta da yawa. Rasûlullah ﷺ ya ce: "Menene waɗannan wutar? A kan mene kuke kunna wuta?" Suka ce: "A kan nama." Ya ce: "Wane irin nama?" Suka ce: "Naman jakin gida." Rasûlullah ﷺ ya ce: "Zubar da shi kuma ku karya tukuneyen." Wani mutum ya ce: "Ya Rasûlullah! Ko mu zubar da shi mu wanke su?" Ya ce: "Ko hakan ma." Lokacin da sojoji suka jera safu don yaƙi, takobin 'Amir gajere ne, sai ya miƙa shi don ya bugi Bayahude, amma bakin takobinsa ya dawo ya buge gwiwar 'Amir sai ya mutu da hakan. Lokacin da suka dawo, Salama ya ce: Rasûlullah ﷺ ya gan ina fararen fuska, ya ce mini: "Me ke da kai?" Na ce: "Mahaifina da uwa ta su kasance fida gare ka! Sun yi iƙirarin cewa aikin 'Amir ya lalace." Ya ce: "Wanda ya faɗi haka?" Na ce: "Filani da filani da filani da Usaid bin Al-Hudhair Al-Ansari sun faɗi." Rasûlullah ﷺ ya ce: "Mai cewa haka ya yi ƙarya! Tabbas yana da lada biyu" — ya haɗa yatsunsu biyu tare — "Tabbas shi mujahid ne mai ƙoƙari; Baƙarabe kamar shi ya yi wuya a samu a can."

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Amir ya sami lada saboda ƙoƙarinsa; Annabi ﷺ ya ƙaryata shakkar da ba ta da hujja.

Asali da dalili

Lamarin ya faru ne yayin tafiyar Khaybar. Bayan mutuwar Amir, Annabi ﷺ ya bayyana cewa ƙoƙarinsa bai tafi a banza ba, kuma ya sami lada biyu.

Bayani kan kalmomi masu wuya
huda’

Waƙar tafiya mai amo da ake amfani da ita don daidaita tafiyar raƙuma.

mujahid

Mutumin da yake ƙoƙari a tafarkin Allah; a nan, wanda ya shiga yaƙi da gaske.

jakuna na gida

Jakunan da aka hora aka mayar da su na gida; an haramta namansu a lokacin Khaybar.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko sun fahimci daga wannan riwayar cewa waƙar tafiya mai amo da kalmomi masu kyau halal ce, kuma tana iya ƙarfafa matafiya. Maganar Annabi ﷺ tana gyara hukuncin da ake cewa ayyukan Amir sun lalace: mutuwarsa ba da gangan ba ta hannun takobinsa ba ta mayar da ƙoƙarinsa mara amfani ba. Bayanin naman jakuna yana nuna cewa Annabi ﷺ zai iya tabbatar da aiwatar da hani a fili, yayin da wanke tukwanen dafa abinci ya isa a madadin a fasa su. Mazhabobin fikihu sun yi ƙarin bayani game da hukuncin naman jaki da tsarkakewa; wannan labari ba hujja ba ne ta ayyana ayyukan wani a matsayin waɗanda suka lalace ba tare da dalili ba.

Darussa na yau
  1. Kada ka yanke hukuncin cewa kyawawan ayyukan wani sun lalace ba tare da tabbataccen ilimi da hujja ba.
  2. Yi amfani da kalmomi masu ƙarfafa gwiwa yayin tafiya, matuƙar ma’anarsu mai kyau ce kuma ba a sakaci da salla da wajibai.
  3. Bi umarnin Annabi ﷺ bayyanannu game da abinci, kuma ka yi taka-tsantsan da yanayi masu shakku.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.