Kyawawan Halaye · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 6207

An rawaito daga Usama ibn Zayd. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Kyawawan Halaye
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ

Sahih (ingantacce)
  1. 1Abu al‑Yamanya ruwaito wa al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Isma'ilإِسْمَاعِيلُ
  5. 5Ɗan’uwansaأَخِي
  6. 6Sulaymanسُلَيْمَانَ
  7. 7Muhammad ibn Abu Atiqمُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ
  8. 8Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  9. 9Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  10. 10Usama ibn Zaydأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ
  11. 11Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأُسَامَةُ وَرَاءَهُ، يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي حَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَسَارَا حَتَّى مَرَّا بِمَجْلِسٍ فِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ، فَإِذَا فِي الْمَجْلِسِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ، وَفِي الْمُسْلِمِينَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ ابْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ وَقَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا‏.‏ فَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمْ، ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ، فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ لاَ أَحْسَنَ مِمَّا تَقُولُ إِنْ كَانَ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِنَا بِهِ فِي مَجَالِسِنَا، فَمَنْ جَاءَكَ فَاقْصُصْ عَلَيْهِ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ‏.‏ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى كَادُوا يَتَثَاوَرُونَ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْفِضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا، ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَابَّتَهُ فَسَارَ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ـ يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ ـ قَالَ كَذَا وَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ، اعْفُ عَنْهُ وَاصْفَحْ، فَوَالَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ لَقَدْ جَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ، وَلَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ وَيُعَصِّبُوهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ‏.‏ فَعَفَا عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ يَعْفُونَ عَنِ الْمُشْرِكِينَ وَأَهْلِ الْكِتَابِ كَمَا أَمَرَهُمُ اللَّهُ، وَيَصْبِرُونَ عَلَى الأَذَى، قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ‏}‏ الآيَةَ، وَقَالَ ‏{‏وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ‏}‏ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَأَوَّلُ فِي الْعَفْوِ عَنْهُمْ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ بِهِ حَتَّى أَذِنَ لَهُ فِيهِمْ، فَلَمَّا غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَدْرًا، فَقَتَلَ اللَّهُ بِهَا مَنْ قَتَلَ مِنْ صَنَادِيدِ الْكُفَّارِ، وَسَادَةِ قُرَيْشٍ، فَقَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ مَنْصُورِينَ غَانِمِينَ مَعَهُمْ أُسَارَى مِنْ صَنَادِيدِ الْكُفَّارِ وَسَادَةِ قُرَيْشٍ قَالَ ابْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ هَذَا أَمْرٌ قَدْ تَوَجَّهَ فَبَايِعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الإِسْلاَمِ فَأَسْلَمُوا‏.‏

Fassara

Abu Al-Yaman ya ba mu labari, Shu'ayb ya sanar da mu, daga Az-Zuhriyy, Ismail ya ba mu labari, ya ce dan uwana ya ba ni labari, daga Sulaiman, daga Muhammad bin Abi Atiq, daga Ibn Shihab, daga Urwah bin Az-Zubair, cewa Usamah bin Zaid (Allah ya yarda da su duka biyu) ya sanar da shi cewa Manzon Allah ﷺ ya hau jaki da aka rufe da shamakin Fadakiyya yayin da Usamah yake a bayansa, yana zuwa ziyarci Sa'd bin Ubadah a gidajen Bani Al-Harith bin Al-Khazraj kafin yakin Badr. Suka ci gaba da tafiya har suka wuce ta wurin taron jama'a inda Abdullah bin Ubai bin Salul yake, kuma wannan ya faru ne kafin Abdullah bin Ubai ya shiga Musulunci. A cikin wannan taron akwai cakudadden Musulmai, Mushrikai masu bautar gumaka, da Yahudawa, kuma a cikin Musulman akwai Abdullah bin Rawahah. Lokacin da kura ta tashi saboda tafiyar dabbar ta rufe taron, Ibn Ubai ya rufe hancinsa da rigarsa ya ce:

"Kar ku yi mana kura." Manzon Allah ﷺ ya sallama musu, sannan ya tsaya, ya sauko, ya gayyace su zuwa ga Allah kuma ya karanta musu Alkur'ani. Abdullah bin Ubai bin Salul ya ce masa: "Ya mutum! Babu abin da ya fi kyau fiye da abin da kake faɗa idan gaskiya ne, don haka kar ka damu da mu da shi a majalisunmu; amma idan wani ya zo maka, sai ka yi masa wa'azi." Abdullah bin Rawahah ya ce: "Ee, Ya Manzon Allah! Ka zo mana a majalisunmu, domin muna son hakan." Sai Musulmai, Mushrikai, da Yahudawa suka fara zage-zagen juna har kusan sun yi fada da juna. Manzon Allah ﷺ ya ci gaba da kwantar da su har dukansu suka yi shiru. Sannan Manzon Allah ﷺ ya hau dabbarsa ya ci gaba da tafiya har ya shiga wurin Sa'd bin Ubadah. Manzon Allah ﷺ ya ce: "Ya Sa'd! Shin ba ka ji abin da Abu Habab (wato Abdullah bin Ubai) ya faɗa ba? Ya ce haka da haka." Sa'd bin Ubadah ya amsa: "Ya Manzon Allah! Mahaifina ya zama fansa ta kai! Ka gafarta masa ka juya masa fuska, to, da Wanda ya sauko maka da Littafi, Allah ya kawo Gaskiyar da ya sauko maka a lokacin da mutanen wannan garin suka amince su nada shi sarkinsu. Don haka lokacin da Allah ya hana hakan ta hanyar Gaskiyar da ya ba ka, sai hakan ya shake shi, shi ya sa ya yi irin wannan rashin kunyar da ka gani." Manzon Allah ﷺ ya gafarta masa. Kuma dabi'ar Manzon Allah ﷺ da Sahabbansa ita ce su gafarta wa Mushrikai da Ahlul Kitab kamar yadda Allah ya umarce su, kuma su haƙura da azaba. Allah Maɗaukaki ya ce: {Za ku ji maganganu masu raɗaɗi daga waɗanda aka ba su Littafi...} [Ali Imran: 186], kuma Ya ce: {Yawancin Ahlul Kitab suna so...} [Al-Baqarah: 109]. Manzon Allah ﷺ yana aiwatar da umarnin Allah na gafara ta hanyar gafarta musu har sai an ba shi izinin yakarsu. Lokacin da Manzon Allah ﷺ ya yi yakin Badr, kuma Allah ya kashe wanda ya kashe daga cikin manyan kafirai da sarakunan Quraish, Manzon Allah ﷺ da Sahabbansa suka dawo da nasara da ganima, tare da fursunoni daga cikin manyan kafirai da sarakunan Quraish. Ibn Ubai bin Salul da waɗanda ke tare da shi daga cikin Mushrikai masu bautar gumaka suka ce: "Wannan lamari ya bayyana a sarari (Musulunci ya yi galaba), don haka ku yi wa Manzon Allah ﷺ mubaya'a akan Musulunci." Sai suka shiga Musulunci.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Annabi ﷺ ya amsa zagi da natsuwa, ya kuma yi afuwa cikin hikima.

Asali da dalili

Lamarin ya faru kafin yaƙin Badar, sa’ad da Annabi ﷺ yake kan hanyarsa ta ziyartar Sa'd ibn 'Ubada. A wani taro, 'Abdullah ibn Ubayy ya zage shi; Sa'd ya bayyana rashin jin daɗin siyasa da ya jawo hakan. Annabi ﷺ ya yafe masa, ya kuma jure wannan hali mai ɓata rai, kamar yadda Allah ya umarta a lokacin.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Fadakiyya

Tufafi daga Fadak, wanda aka bayyana a nan a matsayin karammiski ko yadi mai laushi.

Abu Hubab

Wata lakabi ce da Sa'd ibn 'Ubada ya yi amfani da ita wajen nufin 'Abdullah ibn Ubayy.

Mutanen Littafi

Sunan da ake amfani da shi ga ƙungiyoyi da suka haɗa da Yahudawa da Kiristoci.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman gargajiya sun fahimci daga wannan cewa haƙuri da afuwa sun dace idan wani ya zagi mutum, musamman idan hakan yana taimaka wa zaman lafiya kuma ba ya jawo wata babbar illa. Annabi ﷺ ya ci gaba da kwantar da hankalin ƙungiyoyin da suke rikici, kuma bisa umarnin Allah da yake aiki a lokacin, ya zaɓi haƙuri. Malamai suna bambanta ramuwar gayya ta mutum, wadda mutum zai iya barinta, da kariya ta halal daga zalunci; afuwa ba ta nufin amincewa da zalunci.

Darussa na yau
  1. Kada ka mayar da zagi da zagi nan take; ka fara kwantar da tarzoma.
  2. Ka saurari yanayin da ya haddasa halin mutum, ba tare da amincewa da abin da ke cutarwa ba.
  3. Ka zaɓi afuwa idan tana gyara dangantaka kuma ba ta jefa wasu cikin haɗari.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.