Sahih al-Bukhari, hadisi na 6497
An rawaito daga Hudhayfah ibn al-Yaman. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Muhammad ibn Kathirya ruwaito wa al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشُ
- 4Zayd ibn Wahbزَيْدِ بْنِ وَهْبٍ
- 5Hudhayfaحُذَيْفَةُ
- 6Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا حُذَيْفَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثَيْنِ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الآخَرَ، حَدَّثَنَا " أَنَّ الأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ الْقُرْآنِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ السُّنَّةِ ". وَحَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِهَا قَالَ " يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ، فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ أَثَرِ الْوَكْتِ، ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ فَيَبْقَى أَثَرُهَا مِثْلَ الْمَجْلِ، كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ، فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا، وَلَيْسَ فِيهِ شَىْءٌ، فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ فَلاَ يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الأَمَانَةَ، فَيُقَالُ إِنَّ فِي بَنِي فُلاَنٍ رَجُلاً أَمِينًا. وَيُقَالُ لِلرَّجُلِ مَا أَعْقَلَهُ وَمَا أَظْرَفَهُ وَمَا أَجْلَدَهُ. وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ، وَلَقَدْ أَتَى عَلَىَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا رَدَّهُ الإِسْلاَمُ، وَإِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا رَدَّهُ عَلَىَّ سَاعِيهِ، فَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ أُبَايِعُ إِلاَّ فُلاَنًا وَفُلاَنًا ". قَالَ الْفِرَبْرِيُّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ حَدَّثْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ عَاصِمٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدٍ يَقُولُ قَالَ الأَصْمَعِيُّ وَأَبُو عَمْرٍو وَغَيْرُهُمَا جَذْرُ قُلُوبِ الرِّجَالِ الْجَذْرُ الأَصْلُ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ، وَالْوَكْتُ أَثَرُ الشَّىْءِ الْيَسِيرُ مِنْهُ، وَالْمَجْلُ أَثَرُ الْعَمَلِ فِي الْكَفِّ إِذَا غَلُظَ.
Muhammad bin Kathir ya ba mu labari, Sufyan ya sanar da mu, Al-A'mash ya ba mu labari, daga Zaid bin Wahb, Hudhaifa ya ba mu labari, ya ce: Manzon Allah ﷺ ya ba mu labarin abubuwa biyu; daya na gani yana faruwa kuma ina jiran dayan. Ya ba mu labari cewa:
"Lallai amana ta sauko a cikin tushen zukatan maza, sannan suka koyi ta daga Al-Qur'ani, sannan suka koyi ta daga Sunnah." Kuma ya ba mu labari game da daukewarta, ya ce: "Mutum zai yi barci sai a cire amana daga zuciyarsa, sai ya rage tasirinta kamar dan wuta kadan. Sannan zai sake yin barci, sai a sake cire ta, sai ya rage tasirinta kamar kaurin tafin hannu daga aiki, kamar gawayi da ka mirgina a kafarka ya yi kumburi, kana ganinsa ya tashi amma babu komai a ciki. Mutane za su tashi suna cinikayya da juna, amma babu wanda zai cika amana sai kalilan. Sai a ce: 'A cikin dangin filan akwai mutum mai amana.' Kuma za a ce wa mutum: 'Yaya yake da hankali! Yaya yake da kyawawan halaye! Yaya yake da karfi!' Alhali kuwa a zuciyarsa babu nauyin zarra ta sinadari na imani. Lallai ya zo lokaci a kaina inda ban damu da ko wanene daga cikinku na yi cinikayya da shi; idan Musulmi ne, Musuluncinsa zai mayar da shi (ga hakki), idan kuma Kirista ne, gwamnansa Musulma za ta mayar da shi. Amma a yau, ba zan yi cinikayya sai da filan da filan kadai." Firabri ya ce: Abu Ja'far ya ce: Na ba Abu Abdullah labari, sai ya ce: Na ji Ahmad bin Asim yana cewa: Na ji Abu Ubaid yana cewa: Al-Asma'i, Abu Amr, da wasu sun ce: 'Tushen zukatan maza' shine asalin kowane abu; 'Al-Wakt' shine dan karamin tasirin abu; kuma 'Al-Majl' shine tasirin aiki a hannu idan ya yi kauri.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Idan imani da amana suka raunana, aikata da gaskiya ma yana raguwa.
Amintuwa da kiyaye abin da aka damƙa wa mutum yadda ya kamata, kamar yarjejeniyoyi, dukiya da nauyin da ke kansa.
Ƙaramin sawu marar bayyananniya da ya rage.
Wurin fata mai kauri ko mai ƙaiƙayi; a nan misali ne na sawu da ake gani amma ba shi da ainihin abin da ke ciki.
Bayanin da ke cikin Sahih al-Bukhari ya bayyana cewa amana tana fara kahuwa a cikin zukata, sannan mutane su koya daga Alƙur’ani da Sunnah. Malamai sun fahimci daga wannan cewa imani ba ya bayyana ta kalmomi ko kyakkyawan suna kawai, har ma yana bayyana ta gaskiya da sauke nauyin da ke kan mutum. Misalin sawun da ya rage yana gargaɗin cewa surar zahiri da kaifin basira ba hujja ba ne ta imani na gaskiya.
- Cika yarjejeniyoyi, kuma ka ɗauki dukiya, bayanai da nauyin wasu a matsayin amana da aka damƙa maka.
- Kada ka auna amintuwa da kwarjini ko wayo, sai dai da halin gaskiya da sauke nauyi.
- Koyi kyawawan ɗabi’un Musulunci daga Alƙur’ani da Sunnah kuma ka riƙa aiki da su, ko da babu wanda yake kallonka.
Wannan riwaya daga babi ɗaya tana dacewa da gargaɗin Hudhayfah game da ɓacewar imani da amintuwa.
Sahih al-Bukhari · #1438 (Sahih)Wannan hadisi yana bayyana amintaccen mai kula da dukiya ko aiki wanda yake cika abin da aka damƙa masa gaba ɗaya, ta haka yana haskaka ɓangaren aikace-aikace na amana.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.