Sahih al-Bukhari, hadisi na 7047
An rawaito daga Samurah ibn Jundub. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Mu'ammal ibn Hisham Abu Hishamya ruwaito wa al‑Bukhariمُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو هِشَامٍ
- 2Isma'il ibn Ibrahimإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Awfعَوْفٌ
- 4Abu Rajaأَبُو رَجَاءٍ
- 5Samura ibn Jundabسَمُرَةُ بْنُ جُنْدَبٍ
- 6Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنِي مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو هِشَامٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا سَمُرَةُ بْنُ جُنْدَبٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ لأَصْحَابِهِ " هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ رُؤْيَا ". قَالَ فَيَقُصُّ عَلَيْهِ مَنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُصَّ، وَإِنَّهُ قَالَ ذَاتَ غَدَاةٍ " إِنَّهُ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتِيَانِ، وَإِنَّهُمَا ابْتَعَثَانِي، وَإِنَّهُمَا قَالاَ لِي انْطَلِقْ. وَإِنِّي انْطَلَقْتُ مَعَهُمَا، وَإِنَّا أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ، وَإِذَا آخَرُ قَائِمٌ عَلَيْهِ بِصَخْرَةٍ، وَإِذَا هُوَ يَهْوِي بِالصَّخْرَةِ لِرَأْسِهِ، فَيَثْلَغُ رَأْسَهُ فَيَتَهَدْهَدُ الْحَجَرُ هَا هُنَا، فَيَتْبَعُ الْحَجَرَ فَيَأْخُذُهُ، فَلاَ يَرْجِعُ إِلَيْهِ حَتَّى يَصِحَّ رَأْسُهُ كَمَا كَانَ، ثُمَّ يَعُودُ عَلَيْهِ، فَيَفْعَلُ بِهِ مِثْلَ مَا فَعَلَ الْمَرَّةَ الأُولَى. قَالَ قُلْتُ لَهُمَا سُبْحَانَ اللَّهِ مَا هَذَانِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقْ ـ قَالَ ـ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُسْتَلْقٍ لِقَفَاهُ، وَإِذَا آخَرُ قَائِمٌ عَلَيْهِ بِكَلُّوبٍ مِنْ حَدِيدٍ، وَإِذَا هُوَ يَأْتِي أَحَدَ شِقَّىْ وَجْهِهِ فَيُشَرْشِرُ شِدْقَهُ إِلَى قَفَاهُ، وَمَنْخِرَهُ إِلَى قَفَاهُ وَعَيْنَهُ إِلَى قَفَاهُ ـ قَالَ وَرُبَّمَا قَالَ أَبُو رَجَاءٍ فَيَشُقُّ ـ قَالَ ثُمَّ يَتَحَوَّلُ إِلَى الْجَانِبِ الآخَرِ، فَيَفْعَلُ بِهِ مِثْلَ مَا فَعَلَ بِالْجَانِبِ الأَوَّلِ، فَمَا يَفْرُغُ مِنْ ذَلِكَ الْجَانِبِ حَتَّى يَصِحَّ ذَلِكَ الْجَانِبُ كَمَا كَانَ، ثُمَّ يَعُودُ عَلَيْهِ فَيَفْعَلُ مِثْلَ مَا فَعَلَ الْمَرَّةَ الأُولَى. قَالَ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا هَذَانِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقْ. فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى مِثْلِ التَّنُّورِ ـ قَالَ فَأَحْسِبُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ـ فَإِذَا فِيهِ لَغَطٌ وَأَصْوَاتٌ ـ قَالَ ـ فَاطَّلَعْنَا فِيهِ، فَإِذَا فِيهِ رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ، وَإِذَا هُمْ يَأْتِيهِمْ لَهَبٌ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ، فَإِذَا أَتَاهُمْ ذَلِكَ اللَّهَبُ ضَوْضَوْا ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَؤُلاَءِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ. قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ ـ حَسِبْتُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ـ أَحْمَرَ مِثْلِ الدَّمِ، وَإِذَا فِي النَّهَرِ رَجُلٌ سَابِحٌ يَسْبَحُ، وَإِذَا عَلَى شَطِّ النَّهَرِ رَجُلٌ قَدْ جَمَعَ عِنْدَهُ حِجَارَةً كَثِيرَةً، وَإِذَا ذَلِكَ السَّابِحُ يَسْبَحُ مَا يَسْبَحُ، ثُمَّ يَأْتِي ذَلِكَ الَّذِي قَدْ جَمَعَ عِنْدَهُ الْحِجَارَةَ فَيَفْغَرُ لَهُ فَاهُ فَيُلْقِمُهُ حَجَرًا فَيَنْطَلِقُ يَسْبَحُ، ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَيْهِ، كُلَّمَا رَجَعَ إِلَيْهِ فَغَرَ لَهُ فَاهُ فَأَلْقَمَهُ حَجَرًا ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَانِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ. قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ كَرِيهِ الْمَرْآةِ كَأَكْرَهِ مَا أَنْتَ رَاءٍ رَجُلاً مَرْآةً، وَإِذَا عِنْدَهُ نَارٌ يَحُشُّهَا وَيَسْعَى حَوْلَهَا ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَا قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ. فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَوْضَةٍ مُعْتَمَّةٍ فِيهَا مِنْ كُلِّ نَوْرِ الرَّبِيعِ، وَإِذَا بَيْنَ ظَهْرَىِ الرَّوْضَةِ رَجُلٌ طَوِيلٌ لاَ أَكَادُ أَرَى رَأْسَهُ طُولاً فِي السَّمَاءِ، وَإِذَا حَوْلَ الرَّجُلِ مِنْ أَكْثَرِ وِلْدَانٍ رَأَيْتُهُمْ قَطُّ ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَا مَا هَؤُلاَءِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ. ـ قَالَ ـ فَانْطَلَقْنَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ عَظِيمَةٍ لَمْ أَرَ رَوْضَةً قَطُّ أَعْظَمَ مِنْهَا وَلاَ أَحْسَنَ. ـ قَالَ ـ قَالاَ لِي ارْقَ فِيهَا. قَالَ فَارْتَقَيْنَا فِيهَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى مَدِينَةٍ مَبْنِيَّةٍ بِلَبِنِ ذَهَبٍ وَلَبِنِ فِضَّةٍ، فَأَتَيْنَا باب الْمَدِينَةِ فَاسْتَفْتَحْنَا فَفُتِحَ لَنَا، فَدَخَلْنَاهَا فَتَلَقَّانَا فِيهَا رِجَالٌ شَطْرٌ مِنْ خَلْقِهِمْ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ، وَشَطْرٌ كَأَقْبَحِ مَا أَنْتَ رَاءٍ ـ قَالَ ـ قَالاَ لَهُمُ اذْهَبُوا فَقَعُوا فِي ذَلِكَ النَّهَرِ. قَالَ وَإِذَا نَهَرٌ مُعْتَرِضٌ يَجْرِي كَأَنَّ مَاءَهُ الْمَحْضُ فِي الْبَيَاضِ، فَذَهَبُوا فَوَقَعُوا فِيهِ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَيْنَا قَدْ ذَهَبَ ذَلِكَ السُّوءُ عَنْهُمْ، فَصَارُوا فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ ـ قَالَ ـ قَالاَ لِي هَذِهِ جَنَّةُ عَدْنٍ، وَهَذَاكَ مَنْزِلُكَ. قَالَ فَسَمَا بَصَرِي صُعُدًا، فَإِذَا قَصْرٌ مِثْلُ الرَّبَابَةِ الْبَيْضَاءِ ـ قَالَ ـ قَالاَ هَذَاكَ مَنْزِلُكَ. قَالَ قُلْتُ لَهُمَا بَارَكَ اللَّهُ فِيكُمَا، ذَرَانِي فَأَدْخُلَهُ. قَالاَ أَمَّا الآنَ فَلاَ وَأَنْتَ دَاخِلُهُ. قَالَ قُلْتُ لَهُمَا فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ مُنْذُ اللَّيْلَةِ عَجَبًا، فَمَا هَذَا الَّذِي رَأَيْتُ قَالَ قَالاَ لِي أَمَا إِنَّا سَنُخْبِرُكَ، أَمَّا الرَّجُلُ الأَوَّلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يُثْلَغُ رَأْسُهُ بِالْحَجَرِ، فَإِنَّهُ الرَّجُلُ يَأْخُذُ الْقُرْآنَ فَيَرْفُضُهُ وَيَنَامُ عَنِ الصَّلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ، وَأَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يُشَرْشَرُ شِدْقُهُ إِلَى قَفَاهُ، وَمَنْخِرُهُ إِلَى قَفَاهُ، وَعَيْنُهُ إِلَى قَفَاهُ، فَإِنَّهُ الرَّجُلُ يَغْدُو مِنْ بَيْتِهِ فَيَكْذِبُ الْكَذْبَةَ تَبْلُغُ الآفَاقَ، وَأَمَّا الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ الْعُرَاةُ الَّذِينَ فِي مِثْلِ بِنَاءِ التَّنُّورِ فَإِنَّهُمُ الزُّنَاةُ وَالزَّوَانِي. وَأَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يَسْبَحُ فِي النَّهَرِ وَيُلْقَمُ الْحَجَرَ، فَإِنَّهُ آكِلُ الرِّبَا، وَأَمَّا الرَّجُلُ الْكَرِيهُ الْمَرْآةِ الَّذِي عِنْدَ النَّارِ يَحُشُّهَا وَيَسْعَى حَوْلَهَا، فَإِنَّهُ مَالِكٌ خَازِنُ جَهَنَّمَ، وَأَمَّا الرَّجُلُ الطَّوِيلُ الَّذِي فِي الرَّوْضَةِ فَإِنَّهُ إِبْرَاهِيمُ صلى الله عليه وسلم وَأَمَّا الْوِلْدَانُ الَّذِينَ حَوْلَهُ فَكُلُّ مَوْلُودٍ مَاتَ عَلَى الْفِطْرَةِ ". قَالَ فَقَالَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَوْلاَدُ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَأَوْلاَدُ الْمُشْرِكِينَ. وَأَمَّا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَانُوا شَطْرٌ مِنْهُمْ حَسَنًا وَشَطَرٌ مِنْهُمْ قَبِيحًا، فَإِنَّهُمْ قَوْمٌ خَلَطُوا عَمَلاً صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا، تَجَاوَزَ اللَّهُ عَنْهُمْ ".
Samurah bin Jundub (radiya Allahu anhu) ya ce: Manzon Allah ﷺ yana yawan tambayar sahabbansa,
"Shin akwai wanda ya ga mafarki a cikinku?" Sai wanda Allah ya so ya ba shi labarin mafarkinsa. Wata safiya, Annabi ﷺ ya ce: "Da dare jiya mutane biyu sun zo mini (a mafarki), suka farka da ni suka ce, 'Tashi!' Na tashi tare da su muka zo ga wani mutum da ke kwance, sai ga wani ya tsaya kan kansa dauke da dutse mai girma. Yana jefa dutsen a kan mutumin, yana fasa kai, dutsen kuma ya mirgina nesa. Mai jefawa ya bi shi ya dauke shi. Ya dawo, sai ganin kan mutumin ya komai yadda yake. Sake yin haka kamar na farko. Na ce musu, 'Subhan Allah! Wanene wadannan biyu?' Sun ce, 'Ci gaba!' Muka ci gaba muka zo ga wani mutum da ke kwance a bayansa, da wani ya tsaya kan sa da kugiya ta karfe. Yana saka kugiyar a gefen bakin mutumin ya yaga har bayan kansa, da hancinsa har baya, da idonsa har baya. Sai ya koma daya bangaren ya yi haka. Kafin bangaren farko ya warke, ya sake komawa na farko. Na ce, 'Subhan Allah! Wanene wadannan biyu?' Sun ce, 'Ci gaba!' Muka ci gaba muka zo ga wani abu kamar tannur (murhu). Ina tsammanin ya ce akwai hayaniya da muryoyi a ciki. Muka duba ciki, sai ga maza da mata tsirara, wuta tana zuwa musu daga kasa, idan ta same su sai su yi ihu. Na tambayi, 'Wanene wadannan?' Sun ce, 'Ci gaba! Ci gaba!' Muka ci gaba muka zo ga wani kogi—ina tsammanin ya ce—mai ja kamar jini. A cikin kogin akwai mutum yana iyo, a bakin kogin kuma akwai mutum ya tara duwatsu masu yawa. Duk lokacin da mai iyo ya zo, sai ya bude bakinsa, wanda ke bakin kogin ya jefa masa dutse a baki, sai ya sake iyo. Duk lokacin da ya dawo, sai a bude bakinsa a sa masa dutse. Na ce, 'Wanene wadannan biyu?' Sun ce, 'Ci gaba! Ci gaba!' Muka ci gaba muka zo ga wani mutum mai munanan siffa, mafi munin da ka taba gani. A wajensa akwai wuta yana tada ta yana zagayawa. Na ce, 'Wanene wannan?' Sun ce, 'Ci gaba! Ci gaba!' Muka ci gaba muka zo ga lambu mai duhu cike da furannin bazara. A tsakiyar lambun akwai wani mutum mai tsayi sosai da ban iya ganin kansa ba saboda tsayinsa, kuma a kewayensa akwai yara masu yawa da ban taba gani irinsu ba. Na ce, 'Wanene wannan? Wanene wadannan?' Sun ce, 'Ci gaba! Ci gaba!' Muka ci gaba muka zo ga wata lambu mai girma da kyau wadda ban taba ganin lambu ta fi ta girma ko kyau ba. Sun ce mini, 'Haura.' Muka haure muka zo ga wani gari da aka gina da tubalin zinare da azurfa. Muka zo kofar garin muka roki a bude mana, aka bude mana. Muka shiga muka sadu da maza da rabin jikinsu yake da kyau sosai, dayan rabin kuma yana da muni sosai. Abokaina biyu suka ce musu su je su fada cikin wancan kogin. Sai ga wani kogi yana gudana, ruwansa fari ne kamar madara. Suka je suka fada ciki, sannan suka dawo gare mu muni ya tafi daga gare su, suka koma cikin kyawawan siffofi. Sun ce mini, 'Wannan ita ce Aljannar Adn, kuma can shine gidanka.' Na daga kallona sama, sai ga wani fada kamar farin gajimare! Sun ce, 'Can shine gidanka.' Na ce musu, 'Allah ya albarkace ku! Barin in shiga.' Sun ce, 'A yanzu ba za ka shiga ba, amma za ka shiga.' Na ce, 'Na ga abubuwan al'ajabi da yawa dare jiya. Menene wadannan da na gani?' Sun ce, 'Za mu gaya maka: Dangane da mutumin farko da aka fasa masa kai da dutse, shi ne mutumin da ya dauki Alkur'ani ya ki shi, ya bar sallar farilla sabon barci. Dangane da mutumin da aka yaga masa baki, hanci, da ido, shi ne mutumin da ke fita daga gidansa da safe ya yi karya ta yadu a duniya baki daya. Maza da matan tsirara da ke cikin tannur su ne mazazzara. Mutumin da ke iyo a kogi ana sa masa dutse a baki, shi ne mai cin riba. Mutum mai munanan siffa da ke wajen wuta yana tada ta, shi ne Malik mai tsaron Jahannama. Mutum mai tsayi da ke cikin lambun shi ne Ibrahim (alayhi as-salam), yaran da ke kewaye da shi kuma su ne yaran da suka mutu a kan fitrah.' Wasu Musulmai suka ce, 'Ya Manzon Allah ﷺ! Me game da yaran Mushrikai?' Manzon Allah ﷺ ya ce, 'Da yaran Mushrikai ma.' Annabi ﷺ ya kara, 'Abokaina biyu sun ce: Mutanen da ka gani rabi kyau rabi muni, su ne mutanen da suka hada aiki mai kyau da wani mai muni, Allah ya gafarta musu.'
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Mafarkin yana gargaɗi game da zunubai kuma yana nuna gafarar Allah da ladanSa.
Riba ko ribar da aka haramta a mu’amalolin kuɗi.
Asalin ɗabi’ar da aka halicci kowane mutum da ita.
Sunan da ke nufin Aljanna, mazaunin muminai na har abada.
Malaman gargajiya sun jaddada cewa mafarkin yana ƙunshe da gargaɗi mai tsanani game da sakaci da sallolin farilla da rashin bin Alƙur’ani, yaɗa ƙarya, zina da riba. Hotunan suna nuna girman waɗannan zunubai, amma ba su zama dalilin yanke hukunci kan makomar wani takamaiman mutum ba. Haka kuma, ana fahimtar cewa ayyukan alheri da na sharri na iya kasancewa tare, kuma Allah na iya gafarta wa mutane. Malamai suna tattauna batun yara a cikin faɗaɗɗen mahallin nassoshi game da makomarsu; wannan ruwayar ta ambace su cikin fitrah.
- Ka kiyaye sallolin farilla, kuma ka ware lokaci don karanta Alƙur’ani da aiki da shi.
- Ka tantance labarai kafin ka tura su, kuma ka guji ƙaryar da za ta cutar da wasu.
- Ka koyi ƙa’idojin mu’amala ta halal, ka nisanci riba da zina.
Wannan ruwaya daga babi ɗaya tana ba da wani labarin mafarkin Annabi mai alaƙa, kuma tana ƙara cika bayanin mafarkai a Sahih al-Bukhari.
Sahih al-Bukhari · #6983 (Sahih)Wannan ruwayar tana magana ne game da mafarki mai kyau, kuma tana da amfani wajen ƙara bayani kan labarin mafarkin da gargaɗinsa.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.