Tauhidi · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 7510

An rawaito daga Anas ibn Malik. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Tauhidi
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Anas ibn Malik

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلاَلٍ الْعَنَزِيُّ، قَالَ اجْتَمَعْنَا نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ فَذَهَبْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَذَهَبْنَا مَعَنَا بِثَابِتٍ إِلَيْهِ يَسْأَلُهُ لَنَا عَنْ حَدِيثِ الشَّفَاعَةِ، فَإِذَا هُوَ فِي قَصْرِهِ فَوَافَقْنَاهُ يُصَلِّي الضُّحَى، فَاسْتَأْذَنَّا، فَأَذِنَ لَنَا وَهْوَ قَاعِدٌ عَلَى فِرَاشِهِ فَقُلْنَا لِثَابِتٍ لاَ تَسْأَلْهُ عَنْ شَىْءٍ أَوَّلَ مِنْ حَدِيثِ الشَّفَاعَةِ فَقَالَ يَا أَبَا حَمْزَةَ هَؤُلاَءِ إِخْوَانُكَ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ جَاءُوكَ يَسْأَلُونَكَ عَنْ حَدِيثِ الشَّفَاعَةِ‏.‏ فَقَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ مَاجَ النَّاسُ بَعْضُهُمْ فِي بَعْضٍ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ‏.‏ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِإِبْرَاهِيمَ فَإِنَّهُ خَلِيلُ الرَّحْمَنِ‏.‏ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُوسَى فَإِنَّهُ كَلِيمُ اللَّهِ‏.‏ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِعِيسَى فَإِنَّهُ رُوحُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ‏.‏ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَيَأْتُونِي فَأَقُولُ أَنَا لَهَا‏.‏ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي وَيُلْهِمُنِي مَحَامِدَ أَحْمَدُهُ بِهَا لاَ تَحْضُرُنِي الآنَ، فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ وَأَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ، وَسَلْ تُعْطَ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ‏.‏ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي‏.‏ فَيُقَالُ انْطَلِقْ فَأَخْرِجْ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ شَعِيرَةٍ مِنْ إِيمَانٍ‏.‏ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَعُودُ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ، ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ، وَسَلْ تُعْطَ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي‏.‏ فَيُقَالُ انْطَلِقْ فَأَخْرِجْ مِنْهَا مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ أَوْ خَرْدَلَةٍ مِنْ إِيمَانٍ‏.‏ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَعُودُ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ، ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ، وَسَلْ تُعْطَ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ‏.‏ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي‏.‏ فَيَقُولُ انْطَلِقْ فَأَخْرِجْ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ أَدْنَى أَدْنَى أَدْنَى مِثْقَالِ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ، فَأَخْرِجْهُ مِنَ النَّارِ‏.‏ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِ أَنَسٍ قُلْتُ لِبَعْضِ أَصْحَابِنَا لَوْ مَرَرْنَا بِالْحَسَنِ وَهْوَ مُتَوَارٍ فِي مَنْزِلِ أَبِي خَلِيفَةَ فَحَدَّثَنَا بِمَا حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، فَأَتَيْنَاهُ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ فَأَذِنَ لَنَا فَقُلْنَا لَهُ يَا أَبَا سَعِيدٍ جِئْنَاكَ مِنْ عِنْدِ أَخِيكَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَلَمْ نَرَ مِثْلَ مَا حَدَّثَنَا فِي الشَّفَاعَةِ، فَقَالَ هِيهِ، فَحَدَّثْنَاهُ بِالْحَدِيثِ فَانْتَهَى إِلَى هَذَا الْمَوْضِعِ فَقَالَ هِيهِ، فَقُلْنَا لَمْ يَزِدْ لَنَا عَلَى هَذَا‏.‏ فَقَالَ لَقَدْ حَدَّثَنِي وَهْوَ جَمِيعٌ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً فَلاَ أَدْرِي أَنَسِيَ أَمْ كَرِهَ أَنْ تَتَّكِلُوا‏.‏ قُلْنَا يَا أَبَا سَعِيدٍ فَحَدِّثْنَا، فَضَحِكَ وَقَالَ خُلِقَ الإِنْسَانُ عَجُولاً مَا ذَكَرْتُهُ إِلاَّ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدَّثَنِي كَمَا حَدَّثَكُمْ بِهِ قَالَ ‏"‏ ثُمَّ أَعُودُ الرَّابِعَةَ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ، ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ‏.‏ فَأَقُولُ يَا رَبِّ ائْذَنْ لِي فِيمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَيَقُولُ وَعِزَّتِي وَجَلاَلِي وَكِبْرِيَائِي وَعَظَمَتِي لأُخْرِجَنَّ مِنْهَا مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏"‏‏.‏

Fassara

Ma'bad bin Hilal Al-Anzi ya ruwaito cewa: Mu, wasu mutane daga Basra, mun taru muka je wurin Anas bin Malik, tare da Thabit don ya tambaye shi mana game da Hadisin Shafa'a. Sai ga Anas yana cikin gidansa, zuwanmu ya yi daidai da lokacin da yake addu'ar Dhuha. Mun nemi izinin shiga, sai ya ba mu izini yayin da yake zaune a kan gadonsa. Muka ce wa Thabit,

"Kada ka tambaye shi wani abu kafin Hadisin Shafa'a." Ya ce, "Ya Abu Hamza! Ga 'yan'uwanka daga Basra sun zo suna son ka tambaye su game da Hadisin Shafa'a." Sai Anas ya ce, "Muhammad ﷺ ya gaya mana yana cewa, 'Idan ranar Kiyama ta yi, mutane za su rikice da juna kamar igiyar ruwa, sai su je wurin Adamu su ce, "Yi mana shafa'a ga Ubangijinka." Zai ce, "Ban cancanci hakan ba, amma ku je wurin Ibrahim domin shi ne Abokin Mai-Rahama." Za su je wurin Ibrahim, shi ma zai ce, "Ban cancanci hakan ba, amma ku je wurin Musa domin shi ne wanda Allah ya yi masa magana kai tsaye." Sai su je wurin Musa, shi ma zai ce, "Ban cancanci hakan ba, amma ku je wurin Isa domin shi Ruhun Allah ne da Kalmarsa." Za su je wurin Isa, shi ma zai ce, "Ban cancanci hakan ba, amma ku je wurin Muhammad." Za su zo wurina, ni kuma zan ce, "Ni ne na hakan." Sai in nemi izini daga Ubangijina, a ba ni izini, kuma Ya wahayarta mini da yabo da ban sani ba a yanzu. Sai in yabe Shi da waɗancan yabon, in faɗi ƙasa in yi masa sujada. Sai a ce, "Ya Muhammad, ɗaga kanka ka yi magana, za a saurare ka; ka roƙa, za a ba ka; ka yi shafa'a, za a karɓe shafa'arka." Zan ce, "Ya Ubangiji, Ummatina! Ummatina!" Sai a ce, "Je ka fitar da duk wanda a zuciyarsa akwai nauyin ƙwayar sha'iri na imani daga cikin Wuta." Zan je in yi hakan, sannan in dawo in yabe Shi da waɗancan yabon, in faɗi ƙasa in yi masa sujada. Sai a ce, "Ya Muhammad, ɗaga kanka ka yi magana, za a saurare ka; ka roƙa, za a ba ka; ka yi shafa'a, za a karɓe shafa'arka." Zan ce, "Ya Ubangiji, Ummatina! Ummatina!" Za a ce, "Je ka fitar da duk wanda a zuciyarsa akwai nauyin ƙaramar tururuwa ko ƙwayar haradali na imani." Zan je in yi hakan, sannan in dawo in yabe Shi da waɗancan yabon, in faɗi ƙasa in yi masa sujada. Za a ce, "Ya Muhammad, ɗaga kanka ka yi magana, za a saurare ka; ka roƙa, za a ba ka; ka yi shafa'a, za a karɓe shafa'arka." Zan ce, "Ya Ubangiji, Ummatina!" Sai Ya ce, "Je ka fitar da duk wanda a zuciyarsa akwai mafi ƙanƙantar nauyin ƙwayar haradali na imani. Fitar da shi daga cikin Wuta." Zan je in yi hakan.'" Lokacin da muka fito daga wurin Anas, na wa wasu abokanmu cewa, "Bari mu bi ta wurin Al-Hasan wanda ke ɓuya a gidan Abi Khalifa mu tambaye shi ya ba mu labarin abin da Anas bin Malik ya gaya mana." Sai muka je wurinsa muka sallame shi, ya ba mu izini. Muka ce masa, "Ya Abu Said! Mun zo maka daga wurin ɗan'uwan ka Anas Bin Malik, ya ba mu labarin Hadisi game da shafa'a wanda ba mu taɓa jin irinsa ba." Ya ce, "Menene wannan?" Sai muka ba shi labarin Hadisin muka ce, "Ya tsaya a nan." Ya ce, "To, me ya faru bayan haka?" Muka ce, "Ba ya ƙara komai bayansa." Ya ce, Anas ya ba ni wannan Hadisin shekaru ashirin da suka wuce lokacin da yake saurayi. Ban san ko ya manta ko kuma bai so ku dogara ga abin da ya ce ba." Muka ce, "Ya Abu Said! Gaya mana." Sai ya yi murmushi ya ce, "An halicci ɗan adam mai gaggawa. Ban ambace shi ba sai don ina son in sanar da ku. Anas ya ba ni labari kamar yadda ya ba ku, ya ce Manzon Allah ﷺ ya ƙara cewa, 'Sannan in dawo a karo na huɗu in yabe Shi da hakan, in faɗi ƙasa in yi masa sujada. Za a ce mini, "Ya Muhammad, ɗaga kanka ka yi magana, za a saurare ka; ka roƙa, za a ba ka; ka yi shafa'a, za a karɓe shafa'arka." Zan ce, "Ya Ubangiji, ba ni izini in yi shafa'a ga duk wanda ya ce La ilaha illallah." Sai Allah Ya ce, "Da Izzata, da Jalalina, da Kibriyaina, da Azamatina, tabbas zan fitar da duk wanda ya ce: La ilaha illallah daga cikin Wuta."'

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Ceto na Annabi ﷺ yana faruwa ne da izinin Allah, kuma ya shafi muminai.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Ceto

Roƙon taimako ko gafara ga wani; ba a karɓarsa sai da izinin Allah.

Khalil

Aboki na musamman kuma na kud da kud; riwayar ta kira Ibrahim da wannan suna.

Imani gwargwadon ƙwayar mastad

Misali ne da ke nuna ko da imani kaɗan ƙwarai.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman da suka gabata, kamar Ibn Hajar, sun fahimci daga wannan cewa babban ceton ranar Alƙiyama yana faruwa ne kawai da izinin Allah. Maimaita roƙon yana nuna matsayi na musamman na Muhammad ﷺ da rahamar Allah ga masu imani, ko da imaninsu kaɗan ne. Wannan nassi bai mai da furta imani izinin sakaci da zunubai ba: ceto na Allah ne, kuma yana faruwa bisa hukuncinsa.

Darussa na yau
  1. Ka roƙi Allah rahama, kuma ka dogara da cewa ceto yana faruwa ne kawai idan Ya ba da izini.
  2. Ka kula da imani da furucin imani, kuma ka nuna wannan tabbaci ta hanyar ibada da kyawawan ɗabi'u.
  3. Ka kasance mai fatan rahamar Allah, amma kada ka mai da wannan fata dalilin raina zunubai.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.