Kiran Sallah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 806

An rawaito daga Abu Huraira. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Kiran Sallah
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Abu Huraira

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُمَا أَنَّ النَّاسَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُمَارُونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَيْسَ دُونَهُ سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلْ تُمَارُونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ، يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْ‏.‏ فَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الشَّمْسَ، وَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الْقَمَرَ وَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا، فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا، فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ‏.‏ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا‏.‏ فَيَدْعُوهُمْ فَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَانَىْ جَهَنَّمَ، فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يَجُوزُ مِنَ الرُّسُلِ بِأُمَّتِهِ، وَلاَ يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ إِلاَّ الرُّسُلُ، وَكَلاَمُ الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ‏.‏ وَفِي جَهَنَّمَ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، هَلْ رَأَيْتُمْ شَوْكَ السَّعْدَانِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهُ لاَ يَعْلَمُ قَدْرَ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، فَمِنْهُمْ مَنْ يُوبَقُ بِعَمَلِهِ، وَمِنْهُمْ مَنْ يُخَرْدَلُ ثُمَّ يَنْجُو، حَتَّى إِذَا أَرَادَ اللَّهُ رَحْمَةَ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، أَمَرَ اللَّهُ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ، فَيُخْرِجُونَهُمْ وَيَعْرِفُونَهُمْ بِآثَارِ السُّجُودِ، وَحَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ، فَكُلُّ ابْنِ آدَمَ تَأْكُلُهُ النَّارُ إِلاَّ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ قَدِ امْتَحَشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ، وَهْوَ آخِرُ أَهْلِ النَّارِ دُخُولاً الْجَنَّةَ، مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ قِبَلَ النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ، قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا، وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا‏.‏ فَيَقُولُ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فُعِلَ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَ ذَلِكَ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ‏.‏ فَيُعْطِي اللَّهَ مَا يَشَاءُ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ، فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، فَإِذَا أَقْبَلَ بِهِ عَلَى الْجَنَّةِ رَأَى بَهْجَتَهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، ثُمَّ قَالَ يَا رَبِّ قَدِّمْنِي عِنْدَ باب الْجَنَّةِ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ الْعُهُودَ وَالْمَوَاثِيقَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي كُنْتَ سَأَلْتَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ‏.‏ فَيَقُولُ فَمَا عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتَ ذَلِكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُ غَيْرَ ذَلِكَ‏.‏ فَيُعْطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ، فَيُقَدِّمُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا بَلَغَ بَابَهَا، فَرَأَى زَهْرَتَهَا وَمَا فِيهَا مِنَ النَّضْرَةِ وَالسُّرُورِ، فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، فَيَقُولُ يَا رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ وَيْحَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ، أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي أُعْطِيتَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ تَجْعَلْنِي أَشْقَى خَلْقِكَ‏.‏ فَيَضْحَكُ اللَّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ مِنْهُ، ثُمَّ يَأْذَنُ لَهُ فِي دُخُولِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ تَمَنَّ‏.‏ فَيَتَمَنَّى حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ أُمْنِيَّتُهُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَمَنَّ كَذَا وَكَذَا‏.‏ أَقْبَلَ يُذَكِّرُهُ رَبُّهُ، حَتَّى إِذَا انْتَهَتْ بِهِ الأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ لأَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنهما ـ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ قَالَ اللَّهُ لَكَ ذَلِكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لَمْ أَحْفَظْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ قَوْلَهُ ‏"‏ لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ‏"‏‏.‏

Fassara

Abu Huraira ya ruwaito cewa: Mutane sun ce,

"Ya Manzon Allah ﷺ! Shin za mu ga Ubangijinmu a Ranar Kiyama?" Sai ya ce, "Shin kuna da shakka wajen ganin wata cikakke a dare mai haske babu gajimare?" Sun ce, "A'a, Ya Manzon Allah ﷺ!" Sai ya ce, "To shin kuna da shakka wajen ganin rana idan babu gajimare?" Sun ce, "A'a." Sai ya ce, "Lallai kuwa za ku gan Shi haka. A Ranar Kiyama za a tara mutane, sai Allah ya ce wa kowa ya bi abin da yake bauta wa. Daga cikinsu akwai wanda zai bi rana, wasu su bi wata, wasu kuma su bi taguta, amma wannan al'umma (Musulmi) za ta rage tare da munafukanta. Sai Allah ya zo musu ya ce, 'Ni ne Ubangijinku.' Su ma su ce, 'Za mu tsaya a nan har sai Ubangijinmu ya zo mana, idan kuma ya zo, za mu san Shi.' Sannan Allah ya sake zuwa musu ya ce, 'Ni ne Ubangijinku.' Su ma su ce, 'Kai ne Ubangijinmu.' Sai Allah ya kira su, kuma a shimfiɗa Sirati a kan Jahannama, ni (Muhammad) kuma zan zama na farko daga cikin Manzanni da zai ketare tare da al'ummarsa. A wannan ranar babu wanda zai iya magana sai Manzanni, kuma maganar Manzanni a wannan ranar ita ce: 'Allahumma sallim, sallim!' (Ya Allah, ceci mu, ceci mu!). A cikin Jahannama akwai ƙugiwoyi masu kama da ƙayan Sa'dan. Shin kun taɓa ganin ƙayan Sa'dan?" Sun ce, "Ee." Ya ce, "Waɗannan ƙugiwoyin suna kama da ƙayan Sa'dan, amma babu wanda ya san girman su sai Allah. Za su riƙe mutane bisa ayyukansu; wasu za su faɗi su zauna a Jahannama har abada, wasu kuma za su sami azaba sannan su fita, har sai Allah ya so ya yi wa waɗanda Ya so daga cikin mutanen Wuta rahama. Sai Ya umarci mala'iku su fitar da duk wanda ya kasance yana bauta wa Allah kaɗai. Mala'iku za su fitar da su ta hanyar gane su daga alamun sujda, domin Allah ya haramta wa Wuta ta ciye alamun sujda. Don haka za su fita daga Wutar; Wutar za ta ciye jikin ɗan Adam gaba ɗaya sai dai alamun sujda. Za su fita daga Wutar sun zama kamar ƙasusuwa, sai a zuba musu Ruwan Rayuwa, su tsiro kamar yadda iri ke tsiro a gefen kogin ruwa. Bayan Allah ya gama yanke hukunci tsakanin bayinsa, sai wani mutum ya rage tsakanin Aljanna da Jahannama, shi ne mutumin ƙarshe daga cikin mutanen Jahannama da zai shiga Aljanna. Fuskarsa za ta kasance tana fuskantar Jahannama, sai ya ce, 'Ya Ubangijina, ka karkatar da fuskata daga Wutar, domin iskar ta bushe ni, kuma zafinta ya ƙone ni.' Allah ya ce masa, 'Idan aka yi maka haka, shin za ka sake neman wani abu daban?' Ya ce, 'A'a, wallahi da ƙarfinka!' Sai ya ba Allah alkawari da yarjejeniya yadda ya so. Allah ya karkatar da fuskarsa daga Wutar. Idan ya fuskanci Aljanna ya ga kyautarta, zai yi shiru yadda Allah ya so, sannan ya ce, 'Ya Ubangijina, kai ni ƙofar Aljanna.' Allah ya ce masa, 'Ashe ban riga ban ba ka alkawura da yarjejeniya cewa ba za ka nemi wani abu banda abin da ka fara nema ba?' Ya ce, 'Ya Ubangijina, kada ka sa ni zama mafi wahala daga cikin halittunka.' Allah ya ce, 'Idan aka ba ka wannan, shin za ka sake neman wani abu?' Ya ce, 'A'a, wallahi da ƙarfinka, ba zan sake neman komai ba.' Sai ya ba Ubangijinsa alkawari da yarjejeniya yadda ya so, Allah ya kai shi ƙofar Aljanna. Idan ya isa ƙofar ya ga furanninta da kyautarta da farin cikinta, zai yi shiru yadda Allah ya so, sannan ya ce, 'Ya Ubangijina, shigar da ni Aljanna.' Allah ya ce, 'Kai ɗan Adam, ka yi yaudara sosai! Ashe ban riga ban ba ka alkawari da yarjejeniya cewa ba za ka nemi wani abu banda abin da aka ba ka ba?' Ya ce, 'Ya Ubangijina, kada ka sa ni zama mafi wahala daga cikin halittunka.' Sai Allah ya yi dariya gare shi, sannan Ya ba shi izinin shiga Aljanna, Ya ce masa, 'Yi fata.' Sai ya yi fata har sai fatuwarsa ta ƙare, Allah Mai Girma da Daraja ya ce, 'Ka yi fata da haka da haka.' Ubangijinsa yana tunatar da shi, har sai buruku sun ƙare, Allah ya ce, 'Wannan naka ne, kuma makamancin haka tare da shi.' Abu Sa'id Al-Khudri ya wa Abu Huraira – Allah ya yarda da su – cewa, Manzon Allah ﷺ ya ce, 'Allah ya ce: Wannan naka ne da sau goma irin sa.' Abu Huraira ya ce, 'Ban riƙe daga ga Manzon Allah ﷺ sai faɗinsa: Wannan naka ne da makamancin haka tare da shi.' Abu Sa'id ya ce, 'Na ji shi yana cewa: Wannan naka ne da sau goma irin sa.'

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Allah yana nuna kansa ga muminai, kuma ya ba su tsira da rahama mai yawa.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Sirat

Gadar da aka ruwaito cewa za a shimfiɗa a kan Jahannama, mutane kuma za su ketare ta a Ranar Alƙiyama.

alamomin sujada

Alamomin sassan jiki da mutum ke ɗora wa ƙasa lokacin sujada a cikin salla.

Ruwan Rai

Ruwan da, bisa ga wannan ruwaya, waɗanda aka kuɓutar za su sake rayuwa kuma su yi girma da shi bayan an kuɓutar da su daga Wuta.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko suna jaddada cewa muminai za su ga Ubangijinsu da gaske a Lahira, ta hanyar da ta dace da Allah, ba tare da kamanta Shi da halittu ba. Misalin cikakken wata da rana yana bayyana yadda ganin zai kasance a sarari, ba wai yana nufin Allah yana kama da waɗannan halittun sama ba. Ruwayar kuma tana koyar da cewa imani da bautar Allah Shi kaɗai ba ya kuɓutar da mutum daga hisabi, amma Allah a ƙarshe zai iya kuɓutar da muminai daga Wuta. Malamai suna nuna muhimmiyar darajar salla da sujada, ba tare da amfani da wannan nassi wajen yin sakaci da wasu wajibai ko nauyin da ke kan mutum ba.

Darussa na yau
  1. Ka yi sallolinka cikin kulawa, kuma ka ɗora goshinka da sauran sassan jikin da aka umurta a ƙasa yadda ya kamata yayin sujada.
  2. Ka haɗa fatan samun rahamar Allah da ibada ta gaskiya da kuma ɗaukar alhakin ayyukanka.
  3. Ka roƙi Allah kullum ya ba ka tsayin daka da kariya a Ranar Alƙiyama.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.