Sahih Muslim, hadisi na 147
An rawaito daga Abu Huraira. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga Muslim har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Zuhayr ibn Harbya ruwaito wa Muslimزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ
- 2Umar ibn Yunus al‑Hanafiعُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ
- 3Ikrima ibn Ammarعِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ
- 4Abu Kathirأَبُو كَثِيرٍ
- 5Abu Hurayraأَبُو هُرَيْرَةَ
- 6Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ - وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ - فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَبُو هُرَيْرَةَ " . فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " مَا شَأْنُكَ " . قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلاَءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ " يَا أَبَا هُرَيْرَةَ " . وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ " اذْهَبْ بِنَعْلَىَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ " فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلاَنِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ . فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلاَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ . فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَىَّ فَخَرَرْتُ لاِسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ " . قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَىَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لاِسْتِي قَالَ ارْجِعْ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ . قَالَ " نَعَمْ " . قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَخَلِّهِمْ " .
Zuhayr ibn Harb ya ba ni labari, Umar ibn Yunus al-Hanafi ya ba mu labari, Ikrimah ibn Ammar ya ba mu labari, ya ce Abu Kathir ya ba shi labari, ya ce Abu Huraira ya ba shi labari: Mun kasance muna zaune a kewayen Manzon Allah ﷺ, tare da mu akwai Abu Bakr da Umar a cikin jama'a. Sai Manzon Allah ﷺ ya tashi daga tsakaninmu ya fita, ya dadewa bai dawo ba, sai muka ji tsoron kada wani abokin gaba ya kai masa hari yayin da ba mu tare da shi ba; don haka muka firgita muka tashi. Ni ne na farko da ya firgita. Saboda haka, na fita don neman Manzon Allah ﷺ har na zo wani bango na lambu na Ansar, na Banu an-Najjar. Na zagaya shi don neman kofa amma ban samu ba. Sai na ga wani rafi karami (rabi') yana shiga cikin lambun daga rijiyar waje—rabi' shine karamin magudanar ruwa—sai na dunkule kaina kamar yadda gunda ke yi, na shiga wurin da Manzon Allah ﷺ yake. Ya ce:
"Shin Abu Huraira ne?" Na ce: "Ee, Ya Manzon Allah." Ya ce: "Me ya same ka?" Na ce: "Kana tsakaninmu, ka tashi ka fita, ka dadewa ba ka dawo ba, sai muka ji tsoron kada abokin gaba ya kai maka hari tunda ba mu tare da kai ba, muka firgita. Ni ne na farko da ya firgita. Lokacin da na zo wannan bangon, na dunkule kaina kamar gunda, kuma waɗannan mutane suna bayana." Ya kira ni: "Ya Abu Huraira," ya ba ni takalmansa biyu. Ya ce: "Dauki waɗannan takalmaina biyu, duk wanda ka hadu da shi bayan wannan bangon wanda ya shaida cewa babu abin bautawa sai Allah, yana da tabbas a zuciyarsa, ka yi masa busharar Aljanna." Na farkon da na hadu da shi shine Umar. Ya ce: "Menene waɗannan takalmi biyu, Ya Abu Huraira?" Na ce: "Waɗannan takalman Manzon Allah ﷺ ne, ya aiko ni da su domin duk wanda na hadu da shi wanda ya shaida cewa babu abin bautawa sai Allah, yana da tabbas a zuciyarsa, in yi masa busharar Aljanna." Sai Umar ya bugi kirjina da hannunsa, na fadi kan duburina. Ya ce: "Komawa, Ya Abu Huraira." Sai na koma zuwa ga Manzon Allah ﷺ, kusan zan yi kuka. Umar ya biyo ni da sauri, ga shi a bayana. Manzon Allah ﷺ ya ce mini: "Me ya same ka, Ya Abu Huraira?" Na ce: "Na hadu da Umar, na gaya masa sakon da ka aiko ni da shi. Ya bugi kirjina na fadi kan duburina, ya umarce ni in komawa." Sai Manzon Allah ﷺ ya ce masa: "Ya Umar, me ya sa ka yi hakan?" Ya ce: "Ya Manzon Allah, mahaifina da mahaifiyata su zama sadaka gare ka, shin ka aiki Abu Huraira da takalmanka domin duk wanda ya hadu da shi wanda ya shaida cewa babu abin bautawa sai Allah, yana da tabbas a zuciyarsa, ya yi masa busharar Aljanna?" Ya ce: "Ee." Umar ya ce: "Kar ka yi hakan, domin ina tsoron mutane su dogara ga hakan kadai su bar aikin alheri. Bar su su yi aiki." Manzon Allah ﷺ ya ce: "To, bar su."
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Imani ta gaskiya da tauhidi tana sa a yi fatan Aljanna, tare da muhimmancin kyawawan ayyuka.
Sahabbai sun damu lokacin da Annabi ﷺ ya yi jinkirin dawowa. Ya umurci Abu Huraira ya yi wa mutane busharar Aljanna idan sun yi imani da kaɗaitakar Allah da gaskiya da cikakken yaƙini. Umar ya ji tsoron kada su dogara da wannan su bar kyawawan ayyuka.
Imani cewa Allah kaɗai ne yake da haƙƙin a bauta masa.
Yin imani da gaskiya da shaidar imani, ba furta kalmomin kawai ba.
Dauka cewa wani abu ya isa, saboda haka a daina yin ƙarin ƙoƙari.
Malaman addini suna jaddada cewa shaidar imani tana buƙatar gaskatawa da zuciya, kuma alkawarin da ke cikinta ba izini ba ne na sakaci da kyawawan ayyuka. Umar ya nuna muhimmancin la’akari da yadda ake yi wa mutane nasiha: ana iya fahimtar saƙo na gaskiya ba daidai ba idan aka isar da shi ba tare da bayani ba. Annabi ﷺ ya tabbatar da wannan gargaɗi kuma ya umurci mutane su ci gaba da ayyukansu. Mazhabobin Sunni huɗu sun yarda cewa imani da ayyuka duk suna da muhimmanci, duk da cewa suna yin cikakken bayani game da ainihin dangantakar ayyuka da imani.
- Furta shaidar imani tare da gaskatawa da zuciya, kuma ka bar wannan imani ya jagoranci zaɓinka.
- Ci gaba da sallah, kyautatawa da ɗaukar nauyi; fatan samun rahamar Allah ba ya maye gurbin ƙoƙari.
- Yi bushara da hikima, ka kuma yi bayani don hana mutane fitar da sakamako marar kyau.
Wannan ruwaya sahihiya daga littafi ɗaya tana haskaka shaidar cewa babu abin bauta da gaskiya sai Allah, kuma tana taimakawa wajen fahimtar jigon tauhidi.
Sahih Muslim · #146 (Sahih)Wannan ruwaya sahihiya tana da alaƙa da alkawarin Aljanna da ma’anar imani na gaskiya.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Wannan ruwaya tana ambaton shaidar imani da kyawawan ayyuka a matsayin ɓangarorin aiki da koyarwar Musulunci.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.