Littafin Imani · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadisi na 415

An rawaito daga Anas ibn Malik. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Littafin Imani
صحيح مسلم
Wa ya ruwaito?

Daga Muslim har zuwa ga Annabi ﷺ

Sahih (ingantacce)
  1. 1Harmala ibn Yahya at‑Tujibiya ruwaito wa Muslimحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ
  2. 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
  3. 3Yunusيُونُسُ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
  6. 6Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ فَنَزَلَ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم فَفَرَجَ صَدْرِي ثُمَّ غَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ فَلَمَّا جِئْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - لِخَازِنِ السَّمَاءِ الدُّنْيَا افْتَحْ ‏.‏ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ ‏.‏ قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِيَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ فَأُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَفَتَحَ - قَالَ - فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَإِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ - قَالَ - فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى - قَالَ - فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ - قَالَ - قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا آدَمُ صلى الله عليه وسلم وَهَذِهِ الأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ فَأَهْلُ الْيَمِينِ أَهْلُ الْجَنَّةِ وَالأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى - قَالَ - ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ ‏.‏ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ - قَالَ - فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ خَازِنُ السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَفَتَحَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَعِيسَى وَمُوسَى وَإِبْرَاهِيمَ - صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ - وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ قَدْ وَجَدَ آدَمَ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِإِدْرِيسَ - صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ - قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ - قَالَ - ثُمَّ مَرَّ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا إِدْرِيسُ - قَالَ - ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ - قَالَ - قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى - قَالَ - ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ ‏.‏ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ - قَالَ - ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ - قَالَ - قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولاَنِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ثُمَّ عَرَجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الأَقْلاَمِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلاَةً - قَالَ - فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى فَقَالَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ مَاذَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ - قَالَ - قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلاَةً ‏.‏ قَالَ لِي مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَرَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ - قَالَ - فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا - قَالَ - فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ - قَالَ - فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهْىَ خَمْسُونَ لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ - قَالَ - فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ ‏.‏ فَقُلْتُ قَدِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي - قَالَ - ثُمَّ انْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى نَأْتِيَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لاَ أَدْرِي مَا هِيَ - قَالَ - ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤِ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ ‏"‏ ‏.‏

Fassara

Harmala bn Yahya At-Tujibi ya ba mu labari, Ibn Wahb ya sanar da mu, ya ce Yunus ya sanar da ni, daga Ibn Shihab, daga Anas bn Malik, ya ce: Abu Dharr yana ruwaita cewa Manzon Allah ﷺ ya ce:

"An tsage rufin gidana kuma ina Makka, sai Jibril ya sauko ya buɗe kirjina, sannan ya wanke shi da ruwan Zamzam. Sannan ya zo da kwano na zinariya mai cike da hikima da imani, ya zuba su a cikin kirjina, sannan ya rufe shi. Bayan haka ya riƙe hannuna ya hau da ni zuwa sama. Sa’ad da muka isa sama ta farko, Jibril ya wa mai gadin sama ta farko: 'Buɗe.' Ya ce: 'Wane ne wannan?' Ya ce: 'Wannan Jibril ne.' Ya ce: 'Akwai wanda yake tare da kai?' Ya ce: 'Ee, Muhammadu ﷺ yana tare da ni.' Ya ce: 'Shin an aika shi?' Ya ce: 'Ee.' Sai ya buɗe. Ya ce: 'Sa’ad da muka hau sama ta farko, ga wani mutum, a damansa akwai ƙungiyoyi, a hagunsa ma akwai ƙungiyoyi. Idan ya kalli dama sai ya yi dariya, idan ya kalli hagu sai ya yi kuka.' Ya ce: 'Barka da Annabin Kirki da Ɗan Kirki.' Na ce: 'Ya Jibril, wane ne wannan?' Ya ce: 'Wannan Adamu ne, waɗannan ƙungiyoyin da ke damansa da hagunsa su ne zukatan zuriyarsa; masu dama su ne mazaunan Aljanna, masu hagu kuwa su ne mazaunan Wuta. Don haka idan ya kalli dama sai ya yi dariya, idan ya kalli hagu sai ya yi kuka.' Sannan Jibril ya hau da ni har muka isa sama ta biyu. Ya wa mai gadinta: 'Buɗe.' Mai gadinta ya ce masa kamar yadda mai gadin sama ta farko ya ce, sai ya buɗe." Anas bn Malik ya ce: Lallai ya ambaci cewa ya sami a cikin sammai Adamu, Idris, Isa, Musa, da Ibrahim – salawatun Allah a kansu duka – amma bai bayyana yadda wuraren zama su suke ba, sai dai ya ambaci cewa ya sami Adamu a sama ta farko, da Ibrahim a sama ta shida. Ya ce: "Sa’ad da Jibril da Manzon Allah ﷺ suka wuce ta wajen Idris – salawatun Allah a kansa – ya ce: 'Barka da Annabin Kirki da Ɗan'uwan Kirki.' Ya ci gaba da tafiya, na ce: 'Wane ne wannan?' Ya ce: 'Wannan Idris ne.' Sannan na wuce ta wajen Musa, ya ce: 'Barka da Annabin Kirki da Ɗan'uwan Kirki.' Na ce: 'Wane ne wannan?' Ya ce: 'Wannan Musa ne.' Sannan na wuce ta wajen Isa, ya ce: 'Barka da Annabin Kirki da Ɗan'uwan Kirki.' Na ce: 'Wane ne wannan?' Ya ce: 'Isa ɗan Maryamu.' Sannan na wuce ta wajen Ibrahim, ya ce: 'Barka da Annabin Kirki da Ɗan Kirki.' Na ce: 'Wane ne wannan?' Ya ce: 'Wannan Ibrahim ne.'" Ibn Shihab ya ce: Ibn Hazm ya sanar da ni cewa Ibn Abbas da Abu Habba Al-Ansari suna cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: "Sannan ya hau da ni har na kai wani mataki inda nake jin ƙaraƙaran alƙalamu." Ibn Hazm da Anas bn Malik sun ce Manzon Allah ﷺ ya ce: "Allah ya farilla wa al'ummata salla hamsin. Na dawo da hakan har na wuce ta wajen Musa. Musa ya ce: 'Me Ubangijinka ya farilla wa al'ummarka?' Na ce: 'Ya farilla musu salla hamsin.' Musa ya ce mini: 'Ka koma ga Ubangijinka, domin al'ummarka ba za ta iya ɗaukar wannan ba.' Na koma ga Ubangijina, sai Ya rage rabi. Na koma ga Musa, na sanar da shi, ya ce: 'Ka koma ga Ubangijinka, domin al'ummarka ba za ta iya ɗaukar wannan ba.' Na koma ga Ubangijina, Ya ce: 'Su biyar ne kuma su hamsin ne, ba a canza magana a gare Ni.' Na koma ga Musa, ya ce: 'Ka koma ga Ubangijinka.' Na ce: 'Na ji kunya daga Ubangijina.' Sannan Jibril ya tafi da ni har muka zo Sidratul Muntaha, launuka da ba na san su ba sun rufe ta. Sannan an shigar da ni Aljanna, sai ga cikinta akwai ƙananan duwatsun lu'u-lu'u, kuma ƙasar ta ita ce turare miski."

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Sallar farilla biyar na yau da kullum, da rahamar Allah, suna da ladan sallar hamsin.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Mi‘raj

Tafiyar Annabi ﷺ zuwa sama a lokacin tafiyar dare.

Sidrat al-Muntaha

Itacen iyaka a sammai da aka ambata a cikin riwayar.

Sallar hamsin, biyar a aikace

Allah Ya wajabta sallolin yau da kullum guda biyar, tare da ladan sallar hamsin.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malamai sun fahimci daga wannan riwaya cewa sallolin yau da kullum guda biyar suna da matsayi na musamman: an wajabta su a lokacin Mi‘raj, kuma ladansu kamar na salloli hamsin ne. Shawarar Musa ﷺ da ta maimaitu tana nuna kulawarsa ga al’umma, yayin da Annabi ﷺ ya amince da wajibcin da aka kayyade a ƙarshe. Riwayar kuma tana tabbatar da cewa ana gaskata al’amuran gaibi bisa wahayi ingantacce, ba tare da ƙara bayanan da nassi bai ambata ba.

Darussa na yau
  1. Ka kiyaye sallolin yau da kullum guda biyar, kuma ka tsara ranarka domin ka yi su a kan lokaci.
  2. Ka tuna cewa rahamar Allah mai girma ce: salloli biyar suna da ladan salloli hamsin.
  3. Ka gaskata sahihan labarai game da gaibi ba tare da ƙara bayanan da ba a tabbatar ba.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.