Littafin Imani · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadisi na 451

An rawaito daga Abu Huraira. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Littafin Imani
صحيح مسلم
Wa ya ruwaito?

Daga Muslim har zuwa ga Annabi ﷺ

Sahih (ingantacce)
  1. 1Zuhayr ibn Harbya ruwaito wa Muslimزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ
  2. 2Ya'qub ibn Ibrahimيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
  3. 3Mahaifinsa, Ibrahimأَبِي
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Ata ibn Yazid al‑Laythiعَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ
  6. 6Abu Hurayraأَبَا هُرَيْرَةَ
  7. 7Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ نَاسًا قَالُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ ‏.‏ فَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ الشَّمْسَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ الْقَمَرَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ الطَّوَاغِيتَ وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ - تَبَارَكَ وَتَعَالَى - فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ ‏.‏ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ ‏.‏ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ تَعَالَى فِي صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ‏.‏ فَيَتَّبِعُونَهُ وَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَىْ جَهَنَّمَ فَأَكُونُ أَنَا وَأُمَّتِي أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ وَلاَ يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ الرُّسُلُ وَدَعْوَى الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ ‏.‏ وَفِي جَهَنَّمَ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ هَلْ رَأَيْتُمُ السَّعْدَانَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ غَيْرَ أَنَّهُ لاَ يَعْلَمُ مَا قَدْرُ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ فَمِنْهُمُ الْمُؤْمِنُ بَقِيَ بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمُ الْمُجَازَى حَتَّى يُنَجَّى حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ بِرَحْمَتِهِ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ أَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مِنَ النَّارِ مَنْ كَانَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مِمَّنْ أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَرْحَمَهُ مِمَّنْ يَقُولُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ فَيَعْرِفُونَهُمْ فِي النَّارِ يَعْرِفُونَهُمْ بِأَثَرِ السُّجُودِ تَأْكُلُ النَّارُ مِنِ ابْنِ آدَمَ إِلاَّ أَثَرَ السُّجُودِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ ‏.‏ فَيُخْرَجُونَ مِنَ النَّارِ وَقَدِ امْتَحَشُوا فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ مِنْهُ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ تَعَالَى مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ وَهُوَ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا فَيَدْعُو اللَّهَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فَعَلْتُ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ ‏.‏ وَيُعْطِي رَبَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ مَا شَاءَ اللَّهُ فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ فَإِذَا أَقْبَلَ عَلَى الْجَنَّةِ وَرَآهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَىْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ لاَ تَسْأَلُنِي غَيْرَ الَّذِي أَعْطَيْتُكَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ ‏.‏ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ وَيَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَقُولَ لَهُ فَهَلْ عَسَيْتَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ ‏.‏ فَيُعطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ اللَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ فَيُقَدِّمُهُ إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا قَامَ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ انْفَهَقَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَرَأَى مَا فِيهَا مِنَ الْخَيْرِ وَالسُّرُورِ فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَىْ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ مَا أُعْطِيتَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ ‏.‏ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ لاَ أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ ‏.‏ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ اللَّهُ مِنْهُ قَالَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ‏.‏ فَإِذَا دَخَلَهَا قَالَ اللَّهُ لَهُ تَمَنَّهْ ‏.‏ فَيَسْأَلُ رَبَّهُ وَيَتَمَنَّى حَتَّى إِنَّ اللَّهَ لَيُذَكِّرُهُ مِنْ كَذَا وَكَذَا حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ لاَ يَرُدُّ عَلَيْهِ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا ‏.‏ حَتَّى إِذَا حَدَّثَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ اللَّهَ قَالَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ مَعَهُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا حَفِظْتُ إِلاَّ قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً الْجَنَّةَ ‏.‏

Fassara

Zuhayr bin Harb ya mini labari, Yaqub bin Ibrahim ya mana labari, mahaina ya mini labari, daga Ibn Shihab, daga Ata' bin Yazid Al-Laythi, cewa Abu Huraira ya shaida masa cewa wasu mutane sun ce wa Manzon Allah ﷺ:

"Ya Manzon Allah, shin za mu ga Ubangijinmu a Ranar Kiyama?" Sai Manzon Allah ﷺ ya ce: "Shin kuna wahalar ganin wata a daren cikarsa?" Sun ce: "A'a, Ya Manzon Allah." Ya ce: "Shin kuna wahalar ganin rana idan babu gajimare a gabanta?" Sun ce: "A'a, Ya Manzon Allah." Ya ce: "Lallai za ku gan Shi haka. Allah zai tara mutane a Ranar Kiyama ya ce: 'Duk wanda yake bautar wani abu, sai ya bi shi.' Sai masu bautar rana su bi rana, masu bautar wata su bi wata, masu bautar taguta su bi taguta. Kuma wannan Ummah za ta rage tare da munafukanta. Sai Allah - Tabaraka wa Ta'ala - ya zo musu a siffar da ba ta da suka sani, ya ce: 'Ni ne Ubangijinku.' Za su ce: 'Mun nemi kariyar Allah daga gare ka; nan ne wurinmu har sai Ubangijinmu ya zo, idan Ubangijinmu ya zo za mu san shi.' Daga nan Allah Ta'ala zai zo musu a siffar da suka sani ya ce: 'Ni ne Ubangijinku.' Za su ce: 'Kai ne Ubangijinmu.' Za su bi shi, kuma za a shimfida Sirati a tsakanin Jahannama. Ni da Ummah dina za mu zama farkon wadanda za su wuce. Babu wanda zai yi magana a wannan ranar face Manzanni, kuma addu'ar Manzanni a wannan ranar ita ce: 'Allahumma sallim, sallim' (Ya Allah, ceto, ceto). A cikin Jahannama akwai kugiwoyi kamar kayan Sa'dan. Ya ce: 'Kun taba ganin Sa'dan?' Sun ce: "Ee, Ya Manzon Allah." Ya ce: "Lallai suna kama da kayan Sa'dan, amma babu wanda ya san girmansu face Allah. Suna kamun mutane bisa ayyukansu. Wasu za su tsira bisa aikinsu, wasu kuma za a azabtar da su har sai an ceto su. Idan Allah ya gama hukunci tsakanin bayinsa kuma ya so ya fitar da rahamarsa wadanda yake so daga masu Wuta, zai umarci Mala'iku su fitar da wadanda basa hada komai da Allah daga cikin Wuta, wadanda Allah Ta'ala yake son yiwa rahama, masu cewa 'La ilaha illallah'. Za su san su a cikin Wuta ta hanyar alamomin sujjada. Wuta tana cin dan Adam face alamomin sujjada. Allah ya haramta wa Wuta ta ci alamomin sujjada. Za a fitar da su daga Wuta sun kone, za a zuba musu Ruwan Rayuwa, sai su tsiro kamar iri yake tsirowa a cikin laka mai ruwa. Daga nan Allah Ta'ala zai gama hukunci tsakanin bayinsa, sai ya rage wani namiji yana fuskantar Wuta, shi ne na karshe da zai shiga Aljanna. Zai ce: 'Ya Ubangijina, karkatar da fuskata daga Wuta, domin iskarta ta shafe ni kuma zafinta ya kona ni.' Zai kira Allah har lokacin da Allah yake so ya kira shi. Sai Allah Tabaraka wa Ta'ala ya ce: 'Idan na yi maka haka, watakila za ka nema fiye da haka.' Zai ce: 'Ba zan neme ka fiye da haka ba.' Zai baiwa Ubangijinsa alkawura da yarjejeniya yadda Allah yake so, sai Allah ya karkatar da fuskarsa daga Wuta. Idan ya fuskanci Aljanna ya gan ta, zai yi shiru har lokacin da Allah yake so ya yi shiru. Sai ya ce: 'Ya Ubangijina, gabatar da ni zuwa kofar Aljanna.' Allah zai ce masa: 'Ashe ban karbi alkawuranka da yarjejeniyarka ba cewa ba za ka nemi komai sai abin da na ba ka ba? Ka yi hasara ya dan Adam, kai mai yaudara ne!' Zai ce: 'Ya Ubangijina,' zai ci gaba da kiran Allah har sai Ya ce masa: 'Idan na ba ka haka, watakila za ka nema fiye da haka.' Zai ce: 'A'a, da darajar Ka.' Zai baiwa Ubangijinsa alkawura da yarjejeniya yadda Allah yake so, sai Ya gabatar da shi zuwa kofar Aljanna. Idan ya tsaya a kofar Aljanna, za ta bude masa, ya gan abin da ke ciki na alheri da marmarin zuci. Zai yi shiru har lokacin da Allah yake so ya yi shiru. Sai ya ce: 'Ya Ubangijina, shigar da ni Aljanna.' Allah Tabaraka wa Ta'ala zai ce masa: 'Ashe ban karbi alkawuranka da yarjejeniyarka ba cewa ba za ka nemi komai sai abin da na ba ka ba? Ka yi hasara ya dan Adam, kai mai yaudara ne!' Zai ce: 'Ya Ubangijina, kada ka sa ni zama mafi wahala a cikin halittunka.' Zai ci gaba da kiran Allah har sai Allah Tabaraka wa Ta'ala ya yi dariya a kansa. Idan Allah ya yi dariya a kansa, zai ce: 'Shiga Aljanna.' Idan ya shiga, Allah zai ce masa: 'Yi fatan abin da kake so.' Zai roki Ubangijinsa ya yi fata har sai Allah ya tunatar da shi irin wanne da wanne. Idan burinsa ya kare, Allah Ta'ala zai ce: 'Wannan naka ne, kuma tare da shi akwai misalinsa

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Muminai za su Allah, kuma su shiga Aljanna ta rahamarSa.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Siradi

Gadar da, bisa ga riwayar, za a shimfiɗa a kan Jahannama, mutane kuma za su ketare ta a Ranar Alƙiyama.

alamomin sujada

Sassan jikin da suke taɓa ƙasa yayin sujada a cikin sallah.

ruwan rai

Ruwan da mutanen da aka kuɓutar daga Wuta za su warke kuma su sake tsiro da shi, kamar iri bayan ruwan sama.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman Ahlus-Sunnah na gargajiya sun yarda da bayanin ganin Allah kamar yadda aka ruwaito a cikin wahayi, ba tare da kamanta Allah da halittunsa ko bayyana yadda ganin zai kasance ba. Misalin wata da rana yana bayyana bayyananniya da tabbacin ganin, ba kamanceceniya tsakanin Allah da halittu ba. Riwayar tana kuma koyar da cewa imani da Allah da guje wa shirka ba yana nufin mutum zai tsira daga hisabi ba: Allah yana azabtar da wanda Ya so, kuma yana kuɓutar da wanda Ya so saboda rahamarSa. Saboda haka malamai suna jaddada muhimmancin ayyuka tare da fatan rahamar Allah.

Darussa na yau
  1. Ka dage kan bautar Allah Shi kaɗai, kuma ka guji duk abin da ake bautawa baicinSa.
  2. Kada ayyukanka na alheri su sa ka ji ka isa: kuɓuta daga Wuta a ƙarshe tana dogara ne ga rahamar Allah.
  3. Ka roƙi Allah ya tsare ka a Ranar Alƙiyama, kuma ka yi sallah da natsuwa da ikhlasi.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.