Sahih Muslim, hadisi na 480
An rawaito daga Abu Huraira. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Abu Huraira
Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، - وَاتَّفَقَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ إِلاَّ مَا يَزِيدُ أَحَدُهُمَا مِنَ الْحَرْفِ بَعْدَ الْحَرْفِ - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً فَقَالَ " أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ بِمَ ذَاكَ يَجْمَعُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَيُسْمِعُهُمُ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمُ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنَ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لاَ يُطِيقُونَ وَمَا لاَ يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ أَلاَ تَرَوْنَ مَا أَنْتُمْ فِيهِ أَلاَ تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلاَ تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ ائْتُوا آدَمَ . فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ نَهَانِي عَنِ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ . فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى الأَرْضِ وَسَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُ بِهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم . فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلاَ يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ . وَذَكَرَ كَذَبَاتِهِ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى . فَيَأْتُونَ مُوسَى صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالاَتِهِ وَبِتَكْلِيمِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ مُوسَى صلى الله عليه وسلم إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى صلى الله عليه وسلم . فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَلِمَةٌ مِنْهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ عِيسَى صلى الله عليه وسلم إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ - وَلَمْ يَذْكُرْ لَهُ ذَنْبًا - نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَيَأْتُونِّي فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الأَنْبِيَاءِ وَغَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَىَّ وَيُلْهِمُنِي مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ لأَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ . فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي . فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلِ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لاَ حِسَابَ عَلَيْهِ مِنَ الْبَابِ الأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنَ الأَبْوَابِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى " .
Abu Bakr bin Abi Shaiba da Muhammad bin Abdullah bin Numair sun ruwaito mana, kuma duka biyun sun yi daidai wajen tsarin hadisin sai dai ƙarin haruffa kaɗan da ɗayansu ya yi, suka ce: Muhammad bin Bishr ya ruwaito mana, Abu Hayyan ya ruwaito mana daga Abu Zur’a daga Abu Huraira ya ce: Wata rana an kawo wa Manzon Allah ﷺ nama, aka miƙa masa gaba (hannun dabba) wanda yake so. Sai ya cire guntunsa da haƙoransa, sannan ya ce:
“Ni ne shugaban mutane a Ranar Kiyama. Shin kun san dalilin hakan? A Ranar Kiyama Allah zai tara na farko da na ƙarshe a fili ɗaya, mai kira zai sa su ji, kuma idanu za su iya ganin komai, rana kuma za ta kusanto. Mutane za su sha wahala da damuwa da bakin ciki wanda ba za su iya jurewa ba. Wasu mutane za su ce wa wasu: ‘Ba ku ga yanayin da kuke ciki ba? Ba ku ga abin da ya same ku ba? Me ya sa ba ku nemi wanda zai yi muku shafa’a zuwa ga Ubangijinku ba?’ Wasu za su ce wa wasu: ‘Ku je wurin Adam.’ Sai su je wurin Adam su ce: ‘Ya Adam, kai ne uban ɗan adam, Allah ya halicce ka da HannunSa, ya hura maka daga ruhunSa, kuma ya umarci mala’iku su yi maka sujada. Yi mana shafa’a zuwa ga Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba? Ba ka ga abin da ya same mu ba?’ Adam zai ce: ‘Lallai Ubangijina ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba. Lallai Ya hana ni bishiyar sai na yi masa disobience. Raina, raina! Ku je wurin wani, ku je wurin Nuhu.’ Sai su je wurin Nuhu su ce: ‘Ya Nuhu, kai ne farkon Manzanni zuwa ƙasa, kuma Allah ya sanya maka suna bawa mai godiya. Yi mana shafa’a zuwa ga Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba? Ba ka ga abin da ya same mu ba?’ Zai ce musu: ‘Lallai Ubangijina ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba. Lallai na yi addu’ar la’ana a kan al’ummara. Raina, raina! Ku je wurin Ibrahim ﷺ.’ Sai su je wurin Ibrahim su ce: ‘Kai ne Manzon Allah kuma Abokinsa daga cikin mazaunan ƙasa. Yi mana shafa’a zuwa ga Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba? Ba ka ga abin da ya same mu ba?’ Ibrahim zai ce musu: ‘Lallai Ubangijina ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba.’ Sannan ya ambaci ƙaryoyin da ya yi, yana cewa: ‘Raina, raina! Ku je wurin wani, ku je wurin Musa.’ Sai su je wurin Musa ﷺ su ce: ‘Ya Musa, kai ne Manzon Allah, Allah ya fifice ka da manzancinSa da magana da kai kai tsaye. Yi mana shafa’a zuwa ga Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba? Ba ka ga abin da ya same mu ba?’ Musa ﷺ zai ce musu: ‘Lallai Ubangijina ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba. Lallai na kashe rai wanda ba a umarce ni in kashe shi ba. Raina, raina! Ku je wurin Isa ﷺ.’ Sai su je wurin Isa su ce: ‘Ya Isa, kai ne Manzon Allah, ka yi magana da mutane a cikin kwari, kuma kai ne KalmarSa wadda Ya jefa zuwa Maryamu da RuhunSa. Yi mana shafa’a zuwa ga Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba? Ba ka ga abin da ya same mu ba?’ Isa ﷺ zai ce musu: ‘Lallai Ubangijina ya yi fushi a yau da wani fushin da bai taɓa yi irinsa a baya ba, kuma ba zai sake yi irinsa a gaba ba.’ (Ba ya ambaci wani zunubi). ‘Raina, raina! Ku je wurin wani, ku je wurin Muhammad ﷺ.’ Sai su zo wurina su ce: ‘Ya Muhammad, kai ne Manzon Allah kuma hatimin Annabawa, Allah ya gafarta maka zunubukan ka na baya da na gaba. Yi mana shafa’a zuwa ga Ubangijinka. Ba ka ga yanayin da muke ciki ba? Ba ka ga abin da ya same mu ba?’ Sai na tafi har in zo ƙarƙashin Al’Arshi, in faɗi sujada ga Ubangijina. Daga nan Allah zai buɗe mini kuma Ya yi min ilhami da wasu yabo-yabonsa da kyawawan sifofinsa wanda bai taɓa buɗewa wa kowa a gabana ba. Sannan a ce: ‘Ya Muhammad, ɗaga kanka, ka tambayi za a ba ka, ka yi shafa’a za a karɓa.’ Sai na ɗaga kaina na ce: ‘Ya Ubangijina, al’umma ta, al’umma ta!’ Sai a ce: ‘Ya Muhammad, ka shigar da Jannah daga cikin al’ummarka waɗanda ba su da lissafi ta ƙofar dama daga kofofin Jannah, kuma su ne abokan tarayyar mutane a sauran kofofin.’ Manzon Allah ﷺ ya ce: ‘Wanda rabin Muhammad ke hannunSa, lallai tazarar dake tsakanin bangon ƙofar Jannah tana da girman tazarar dake tsakanin Makka da Hajar, ko kuma kamar tazarar dake tsakanin Makka da Busra.’
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Annabawa suna nuna wa bil'adama hanyar zuwa ga Muhammadu ﷺ domin babban ceto.
Roƙo ne ga Allah a madadin wasu, kuma ba a karɓarsa sai da izininSa da yardarSa.
Al'arshi yana daga cikin halittun Allah; matanin ya bayyana cewa Annabi ﷺ yana yin sujada a wurin cikin ibada.
Mutanen al'umma waɗanda Allah zai shigar da su Aljanna ba tare da yi musu hisabi ba.
Malaman farko sun bayyana cewa an kebance babban ceton Ranar Ƙiyama ga Muhammadu ﷺ: zai roƙi Allah Ya fara hukunci a kan mutanen da aka tara. Ceton yana dogara gaba ɗaya ga izinin Allah da karamcinSa; ba ya ba kowa wani haƙƙi mai zaman kansa a gabansa. Jerin ambaton annabawa yana nuna tawali'unsu da tsoron Allah. Ba a daidaita kura-kuransu da aka ambata da kafirci ko manyan zunuban wasu ba; malamai suna tattauna su a matsayin dalilan da suka sa suka ja da baya daga yin ceto a wannan rana. Mazhabobin Ahlus-Sunnah guda huɗu sun amince da ceto cikin iyakokin Alƙur'ani da hadisai ingantattu.
- Yi shirin Ranar Ƙiyama ta hanyar bauta wa Allah da ɗaukar alhakin ayyukanka.
- Roƙi Allah Ya ba ka ceton Muhammadu ﷺ, kuma ka bi shiriyarsa, domin ceto yana faruwa ne kawai da izinin Allah.
- Ka yi tawali'u: hatta annabawa suna nuna dogaro ga Allah kuma suna komawa gare Shi da ibada.
Wannan riwaya sahihiya ma tana bayyana taruwar bil'adama da neman wanda zai yi musu ceto a wurin Allah.
Sahih Muslim · #479 (Sahih)Anas ibn Malik ya ba da labari a cikinta game da ceton Muhammadu ﷺ da falalar da Allah Ya yi masa.
Sahih Muslim · #481 (Sahih)Wannan riwayar Abu Huraira tana tabbatar da bin annabawa ɗaya bayan ɗaya da kuma ceton Muhammadu ﷺ.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.