Sahih Muslim, hadisi na 904
An rawaito daga Abu Musa al-Ash'ari. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Abu Musa al-Ash'ari
Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الأُمَوِيُّ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كَامِلٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيِّ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ صَلاَةً فَلَمَّا كَانَ عِنْدَ الْقَعْدَةِ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أُقِرَّتِ الصَّلاَةُ بِالْبِرِّ وَالزَّكَاةِ - قَالَ - فَلَمَّا قَضَى أَبُو مُوسَى الصَّلاَةَ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَقَالَ أَيُّكُمُ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَأَرَمَّ الْقَوْمُ ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمُ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا فَأَرَمَّ الْقَوْمُ فَقَالَ لَعَلَّكَ يَا حِطَّانُ قُلْتَهَا قَالَ مَا قُلْتُهَا وَلَقَدْ رَهِبْتُ أَنْ تَبْكَعَنِي بِهَا . فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا قُلْتُهَا وَلَمْ أُرِدْ بِهَا إِلاَّ الْخَيْرَ . فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَمَا تَعْلَمُونَ كَيْفَ تَقُولُونَ فِي صَلاَتِكُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَنَا فَبَيَّنَ لَنَا سُنَّتَنَا وَعَلَّمَنَا صَلاَتَنَا فَقَالَ " إِذَا صَلَّيْتُمْ فَأَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ ثُمَّ لْيَؤُمَّكُمْ أَحَدُكُمْ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا قَالَ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ فَقُولُوا آمِينَ . يُجِبْكُمُ اللَّهُ فَإِذَا كَبَّرَ وَرَكَعَ فَكَبِّرُوا وَارْكَعُوا فَإِنَّ الإِمَامَ يَرْكَعُ قَبْلَكُمْ وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ " . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَتِلْكَ بِتِلْكَ وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ . يَسْمَعُ اللَّهُ لَكُمْ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . وَإِذَا كَبَّرَ وَسَجَدَ فَكَبِّرُوا وَاسْجُدُوا فَإِنَّ الإِمَامَ يَسْجُدُ قَبْلَكُمْ وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ " . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَتِلْكَ بِتِلْكَ . وَإِذَا كَانَ عِنْدَ الْقَعْدَةِ فَلْيَكُنْ مِنْ أَوَّلِ قَوْلِ أَحَدِكُمُ التَّحِيَّاتُ الطَّيِّبَاتُ الصَّلَوَاتُ لِلَّهِ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ " .
Sa'id bin Mansur, Qutaibah bin Sa'id, Abu Kamil al-Jahdari da Muhammad bin Abdul-Malik al-Umawi sun ba mu labari — kuma kalmar ta Abu Kamil ce — sun ce: Abu Awanah ya ba mu labari daga Qatadah daga Yunus bin Jubair daga Hittan bin Abdullah ar-Raqashi wanda ya ce: Na yi salla tare da Abu Musa al-Ash'ari, sa'ad da aka kai wurin zama (tashahhud), sai wani mutum daga cikin jama'a ya ce: 'An wajarta salla tare da kyautatawa da zakka.' Ya ce: Sa'ad da Abu Musa ya gama salla ya yi sallama, sai ya juya ya ce: 'Wanne ne a cikinku wanda ya faɗi kalmar filan da filan?' Jama'ar suka yi shiru. Sannan ya sake ce: 'Wanne ne a cikinku wanda ya faɗi kalmar filan da filan?' Jama'ar suka yi shiru. Ya ce: 'Watakila kai ne Hittan ka faɗe ta.' Na ce: 'Ban faɗe ta ba, kuma na ji tsoron kada ka yi min fushi saboda hakan.' Wani mutum daga cikin jama'a ya ce: 'Ni ne na faɗe ta, kuma ban yi nufin komai ba face alheri.' Abu Musa ya ce: 'Shin ba ku san abin da kuke faɗa a cikin sallarku ba? Lallai Rasûlullah ﷺ ya yi mana hutuba ya bayyana mana Sunnah ɗinmu ya kuma koya mana sallarmu. Ya ce:
"Idan kun yi salla, ku daidaita safuffanku, sannan bari ɗaya daga cikinku ya jagorance ku. Idan ya yi takbiri, ku yi takbiri; idan ya ce 'Ghayril-maghdubi 'alayhim wa lad-dallin,' ku ce 'Amin.' Allah zai amsa muku. Idan ya yi takbiri ya yi ruku'u, ku yi takbiri ku yi ruku'u, domin Imam yana yin ruku'u kafin ku kuma yana tashi kafin ku." Rasûlullah ﷺ ya ce: "Wancan shine musanyar wancan. Idan ya ce 'Sami'allahu liman hamidah,' ku ce 'Allahumma Rabbana lakal-hamd.' Allah zai saurare ku, domin Allah, Mai Albarka da Daraja, ya ce ta bakin Annabinsa ﷺ cewa 'Allah yana sauraron wanda ya yabe shi.' Idan ya yi takbiri ya yi sujjada, ku yi takbiri ku yi sujjada, domin Imam yana yin sujjada kafin ku kuma yana tashi kafin ku." Rasûlullah ﷺ ya ce: "Wancan shine musanyar wancan. Idan an kai wurin zama, bari farkon abin da kowa daga cikinku zai faɗa ya zama: 'At-tahiyyatu tayyibatu as-salawatu lillah. As-salamu 'alayka ayyuhan-Nabiyyu wa rahmatullahi wa barakatuh. As-salamu 'alayna wa 'ala 'ibadillahis-salihin. Ashhadu an la ilaha illallah wa ashhadu anna Muhammadan 'abduhu wa rasuluh.'"
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Ana bin imam a cikin ayyukan sallah, kuma tashahhud yana farawa da kalmomin da aka shar’anta.
Hittan ibn Abdullah ya ba da labarin cewa ya yi sallah tare da Abu Musa al-Ash'ari. Bayan sallah, Abu Musa ya tambayi wanda ya faɗi wata magana tasa a lokacin zama; sannan ya koyar da waɗanda suke wurin yadda aka ruwaito tsarin sallah.
Zaman da ake yi a cikin sallah, inda ake karanta tashahhud.
Shaidar imani da gaisuwar da ake karantawa yayin zama a cikin sallah.
Faɗin ‘Allahu akbar’ — Allah ne Mafi girma — yayin ayyukan sallah.
Malamai sun fahimci daga wannan hadisi cewa mai bin liman yana bin liman, kuma ba ya riga shi a motsinsa. Kalmomin “ɗaya yana bin ɗaya” suna nuni da cewa mai sallah a bayansa yana bin liman a sauyawar matsayinsa, sannan ya faɗi tasbihin da ya dace. Hadisin ya kuma jaddada muhimmancin tashahhud da aka shar’anta. Malaman fikihu suna tattauna dalla-dalla kan karatun da lokacin sa; mazhabobin fikihu huɗu sun yarda da ƙa’idar bin liman, duk da cewa suna da saɓani a wasu batutuwan aiwatarwa.
- Ka bi liman a ruku’u da sujada, kada ka riga shi a motsinsa.
- Ka koyi tashahhud kamar yadda aka ruwaito, kuma ka fara zaman da kalmomin da aka shar’anta.
- Kafin sallah, ka daidaita sahu, kuma ka faɗi amsoshin da aka shar’anta a lokutan da suka dace.
Wannan hadisi sahihi yana da alaƙa da dokokin sallah da jerin ayyukan da ake yi a sallar jam’i.
Sahih Muslim · #906 (Sahih)Yana ƙara fayyace koyarwar Annabi ﷺ game da sallah.
Sahih Muslim · #902 (Sahih)Yana cikin babi ɗaya, kuma yana taimakawa wajen fahimtar tsarin sallah da aka ruwaito gaba ɗaya.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.