Sunan an-Nasa'i, hadisi na 4853
An rawaito daga Amr ibn Hazm. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga an‑Nasa'i har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Amr ibn Mansurya ruwaito wa an‑Nasa'iعَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ
- 2Al‑Hakam ibn Musaالْحَكَمُ بْنُ مُوسَى
- 3Yahya ibn Hamzaيَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ
- 4Sulayman ibn Dawudسُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ
- 5Az‑Zuhriالزُّهْرِيُّ
- 6Abu Bakr ibn Muhammad ibn Amr ibn Hazmأَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ
- 7Mahaifinsa, Muhammadأَبِيهِ
- 8Kakansaجَدِّهِ
- 9Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin.
Riwayar
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَتَبَ إِلَى أَهْلِ الْيَمَنِ كِتَابًا فِيهِ الْفَرَائِضُ وَالسُّنَنُ وَالدِّيَاتُ وَبَعَثَ بِهِ مَعَ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ فَقُرِئَتْ عَلَى أَهْلِ الْيَمَنِ هَذِهِ نُسْخَتُهَا " مِنْ مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى شُرَحْبِيلَ بْنِ عَبْدِ كُلاَلٍ وَنُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ كُلاَلٍ وَالْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ كُلاَلٍ قَيْلِ ذِي رُعَيْنٍ وَمُعَافِرَ وَهَمْدَانَ أَمَّا بَعْدُ " . وَكَانَ فِي كِتَابِهِ " أَنَّ مَنِ اعْتَبَطَ مُؤْمِنًا قَتْلاً عَنْ بَيِّنَةٍ فَإِنَّهُ قَوَدٌ إِلاَّ أَنْ يَرْضَى أَوْلِيَاءُ الْمَقْتُولِ وَأَنَّ فِي النَّفْسِ الدِّيَةُ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ وَفِي الأَنْفِ إِذَا أُوعِبَ جَدْعُهُ الدِّيَةُ وَفِي اللِّسَانِ الدِّيَةُ وَفِي الشَّفَتَيْنِ الدِّيَةُ وَفِي الْبَيْضَتَيْنِ الدِّيَةُ وَفِي الذَّكَرِ الدِّيَةُ وَفِي الصُّلْبِ الدِّيَةُ وَفِي الْعَيْنَيْنِ الدِّيَةُ وَفِي الرِّجْلِ الْوَاحِدَةِ نِصْفُ الدِّيَةِ وَفِي الْمَأْمُومَةِ ثُلُثُ الدِّيَةِ وَفِي الْجَائِفَةِ ثُلُثُ الدِّيَةِ وَفِي الْمُنَقِّلَةِ خَمْسَ عَشَرَةَ مِنَ الإِبِلِ وَفِي كُلِّ أُصْبُعٍ مِنْ أَصَابِعِ الْيَدِ وَالرِّجْلِ عَشْرٌ مِنَ الإِبِلِ وَفِي السِّنِّ خَمْسٌ مِنَ الإِبِلِ وَفِي الْمُوضِحَةِ خَمْسٌ مِنَ الإِبِلِ وَأَنَّ الرَّجُلَ يُقْتَلُ بِالْمَرْأَةِ وَعَلَى أَهْلِ الذَّهَبِ أَلْفُ دِينَارٍ " . خَالَفَهُ مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ بِلاَلٍ .
Amr bin Mansur ya shaida mana, ya ce: Al-Hakam bin Musa ya shaida mana, ya ce: Yahya bin Hamza ya shaida mana, daga wajen Sulaiman bin Daud, ya ce: Az-Zuhriy ya shaida mini, daga wajen Abu Bakr bin Muhammad bin Amr bin Hazm, daga wajen mahaifinsa, daga wajen kakansa, cewa Manzon Allah ﷺ ya rubuta wasiƙa zuwa ga mutanen Yaman wacce ta ƙunshi faraidodi, sunnah da diyoyi, kuma ya aika da ita tare da Amr bin Hazm. An karanta ta a gaban mutanen Yaman, kuma ga yadda take:
"Daga Muhammad Annabi ﷺ zuwa ga Shurahbil bin Abd Kulal, Nu'aim bin Abd Kulal, Al-Harith bin Abd Kulal, Qail mai Dhi Ru'ain, Mu'afir da Hamdan. Bayan haka:" Kuma a cikin wasiƙarsa akwai cewa: "Duk wanda ya kashe mumin da gangan ba tare da hakki ba, to ana samun fansa (qisas) sai dai idan waliyyan wanda aka kashe suka yarda da gafarta masa. Kuma ga rai, diya ita ce raƙuman dari. Ga hanci, idan an yanke shi gaba ɗaya, ana biyan cikakkiyar diya; ga harshe, cikakkiyar diya; ga leɓuna, cikakkiyar diya; ga ƙwayoyi, cikakkiyar diya; ga azakar, cikakkiyar diya; ga kashin baya, cikakkiyar diya; ga idanu biyu, cikakkiyar diya; ga ƙafa ɗaya, rabin diya; ga raunin kai da ya kai kwakwalwa, kashi ɗaya bisa uku na diya; ga raunin ciki mai zurfi, kashi ɗaya bisa uku na diya; ga raunin da ya karya ƙashi, raƙuman goma sha biyar; ga kowane yatsa na hannu ko ƙafa, raƙuman goma; ga haƙori, raƙuman biyar; kuma ga raunin da ya bayyana ƙashi, raƙuman biyar. Haka nan, ana iya kashe namiji saboda kashe mace, kuma a kan masu zinariya akwai dinari dubu ɗaya." Muhammad bin Bakkar bin Bilal ya saba wa wannan riwayar.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Rubutun ya danganta ramuwar gayya da hujja, kuma ya ambaci ƙayyadaddun diyyar raunuka.
Ramuwar gayya ta shari’a kan laifi, wadda ake aiwatarwa bisa ƙa’idojin da aka tsara, ba bisa ɗaukar doka a hannu ba.
Ladabtarwa ta kuɗi wadda shari’ar Musulunci za ta iya wajabta saboda kisa ko raunin jiki.
Raunin kai da ya bayyana ƙashi.
Malaman fikihu suna tattauna kuɗin raunukan da aka ambata a cikin faɗaɗɗiyar hujja game da diya da dokokin qisas; wannan sarkar mai rauni ba ta zama tushe mai zaman kansa na hukunci mai ɗaurewa ba. Mazhabobin Ahlus-Sunna guda huɗu suna ɗaukar ramuwar gayya a matsayin al’amarin kotu mai iko, wanda ke buƙatar hujja kuma ya shafi haƙƙin magada, ba izinin ɗaukar fansa da kai ba. Ambaton cewa magada za su iya yafewa ya dace da rawar da aka amince musu da ita a haƙƙin ramuwar gayya, duk da cewa mazhabobin sun bambanta a kan yadda ake aiwatar da wannan dalla-dalla.
- Kada ka taɓa ɗaukar fansa da kanka: kai rahoton mummunan tashin hankali ga hukumomin da suka dace, ka bar su su binciki hujja a hankali.
- Ka sani cewa magada suna da haƙƙoƙi, amma yafiya ko sulhu ya kamata a yi shi cikin kulawa ba tare da tilastawa ba.
- Kada ka ɗauki kuɗin da dokokin raunukan da aka ambata a matsayin shawarar shari’a mai zaman kanta; ka bar ƙwararre ya tantance fikihun da ya dace da yanayin lamarin.
Wannan hadisi sahihi yana iyakance lokacin da za a iya kashe rai bisa doka, kuma yana ba da ƙaƙƙarfan tushe don aiwatar da ramuwar gayya cikin taka-tsantsan.
Sahih al-Bukhari · #6740 (Sahih)Wannan sahihiyar riwayar tana magana ne kan raba haƙƙin ramuwar gayya a shari’ar kisa.
40 Hadith van an-Nawawi · #33 (Sahih)Wannan hadisi sahihi yana gargaɗin cewa kada alƙali ya dogara da iƙirarin da ba a tabbatar ba shi kaɗai wajen yanke hukuncin saɓani.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.