Sahih al-Bukhari, hedîsa 1560
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ حُمَيْدٍ، سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ، وَلَيَالِي الْحَجِّ وَحُرُمِ الْحَجِّ، فَنَزَلْنَا بِسَرِفَ قَالَتْ فَخَرَجَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ " مَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ مَعَهُ هَدْىٌ فَأَحَبَّ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ فَلاَ ". قَالَتْ فَالآخِذُ بِهَا وَالتَّارِكُ لَهَا مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَتْ فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَكَانُوا أَهْلَ قُوَّةٍ، وَكَانَ مَعَهُمُ الْهَدْىُ، فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى الْعُمْرَةِ قَالَتْ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " مَا يُبْكِيكِ يَا هَنْتَاهْ ". قُلْتُ سَمِعْتُ قَوْلَكَ لأَصْحَابِكَ فَمُنِعْتُ الْعُمْرَةَ. قَالَ " وَمَا شَأْنُكِ ". قُلْتُ لاَ أُصَلِّي. قَالَ " فَلاَ يَضِيرُكِ، إِنَّمَا أَنْتِ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِ آدَمَ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْكِ مَا كَتَبَ عَلَيْهِنَّ، فَكُونِي فِي حَجَّتِكِ، فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَرْزُقَكِيهَا ". قَالَتْ فَخَرَجْنَا فِي حَجَّتِهِ حَتَّى قَدِمْنَا مِنًى فَطَهَرْتُ، ثُمَّ خَرَجْتُ مِنْ مِنًى فَأَفَضْتُ بِالْبَيْتِ قَالَتْ ثُمَّ خَرَجَتْ مَعَهُ فِي النَّفْرِ الآخِرِ حَتَّى نَزَلَ الْمُحَصَّبَ، وَنَزَلْنَا مَعَهُ فَدَعَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ " اخْرُجْ بِأُخْتِكَ مِنَ الْحَرَمِ، فَلْتُهِلَّ بِعُمْرَةٍ ثُمَّ افْرُغَا، ثُمَّ ائْتِيَا هَا هُنَا، فَإِنِّي أَنْظُرُكُمَا حَتَّى تَأْتِيَانِي ". ـ قَالَتْ ـ فَخَرَجْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغْتُ، وَفَرَغْتُ مِنَ الطَّوَافِ ثُمَّ جِئْتُهُ بِسَحَرَ فَقَالَ " هَلْ فَرَغْتُمْ ". فَقُلْتُ نَعَمْ. فَآذَنَ بِالرَّحِيلِ فِي أَصْحَابِهِ، فَارْتَحَلَ النَّاسُ فَمَرَّ مُتَوَجِّهًا إِلَى الْمَدِينَةِ. ضَيْرُ مِنْ ضَارَ يَضِيرُ ضَيْرًا، وَيُقَالُ ضَارَ يَضُورُ ضَوْرًا وَضَرَّ يَضُرُّ ضَرًّا.
Qasimê kurê Mihemed ragihandiye: Aişe (Xwedê jê razî be) got:
"Em di mehên Hecê, şevên Hecê û di dem û cihên Hecê de bi Resûlê Xwedê ﷺ re derketin rê. Em li Sarifê peya bûn. Wê got: Paşê Pêxember ﷺ derket cem hevalên xwe û got: 'Kî ji we qurbanî (hedy) li gel xwe tune be û bixwaze wê bike Umre, bila bike. Lê kî qurbanî li gel xwe hebe, bila neke.'" Aişeyê zêde kir: "Hevalên Pêxember ﷺ li gorî vê fermanê tevlîgeriyan; hinekan piştî Umreyê ihrama xwe qedandin. Resûlê Xwedê ﷺ û hinek ji hevalên wî xwedî derfet bûn û qurbanî li gel wan bûn, lewma nikaribûn tenê Umreyê bikin." Aişeyê wiha domand: "Resûlê Xwedê ﷺ hat cem min û dît ku ez digirîm. Got: 'Çima digirî, ey Hentah?' Min got: 'Min axaftina te ya bi hevalên te re bihîst û ez ji Umreyê mahrum mam.' Wî pirsî: 'Tu çi ye?' Min got: 'Ez nikarim nimêj bikim (ji ber ku ez di rewşa mehane de me).' Wî got: 'Ev zerarê nade te. Tu jî yek ji keçên Adem î. Xwedê ev tişt ji bo te nivîsandiye wekî ku ji bo wan nivîsandiye. Di heca xwe de bimîne, belkî Xwedê baca wê bide te.'" Aişeyê got: "Paşê em ji bo hecê derketin heta em gihîştîn Minayê û ez paqij bûm. Piştre ez ji Minayê derketim û Kabe tawaf kir." Aişeyê zêde kir: "Di vegera dawî de ez bi Pêxember ﷺ re derketim heta ew li Muhessebê peya bû û em jî bi wî re peya bûn. Wî bangî Ebdurehmanê kurê Ebû Bekir kir û got: 'Xwişka xwe ji herêma pîroz derxe, bila ji bo Umreyê ihramê girê bide. Gava we Umre qedand, vegerin vir. Ez ê li benda we bimînim heta hûn her du werin cem min.'" Aişeyê got: "Me derket derveyî herêma pîroz. Piştî ku me Umre û Tawaf qedandin, em di seherê de vegeriyan cem Pêxember ﷺ. Wî pirsî: 'We Umre qedand?' Me got: 'Erê.' Paşê wî fermana rêwîtiyê da hevalên xwe. Mirov derketin rê û Pêxember ﷺ jî ber bi Medîneyê ve çû."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Aîşe mafê xwe dît ku Hecê xwe bidomîne û paşê Umreyê pêk bîne.
Di dema Hecê de Aîşe hayza xwe dît. Ji ber vê yekê, di destpêkê de nikaribû Umreyê pêk bîne, wek hin sahabeyan. Pêxember ﷺ ew aram kir, hişt ku Heca xwe bidomîne û ji birayê wê xwest ku paşê wê bibe derveyî sînorên herêma pîroz, da ku ji bo Umreyê bikeve îhramê.
Rewşa pîroz a ku tê de Hec an Umre tê kirin û rêzikên wê tên şopandin.
Heywanekî qurbanê ku ji bo hecê tê birin serdema pîroz.
Gerrandina heft caran li dora Ka‘beyê wek parçeyek ji hecê.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku hayz nahêle ku mirov Hecê bidomîne, her çend jin di wê demê de nimêjê nakin û tewafê heta paqij bibin paşde dixînin. Pêxember ﷺ bi dilnermî û lênêrînê Aîşeyê aram kir. Rivayet herwiha diyar dike ku kesê ku heywanekî qurbanê bi xwe re heye piştî Umreyê ji îhramê dernakeve, lê yên din dikarin li gorî rêzikên temettu‘ê rîtuelan bi hev re bikin. Feqîhan li ser sepandina rast a van rêzikan di mezhebên hiqûqî yên naskirî de nîqaş dikin.
- Kesê ku di dema hecê de ji ber hayzê neçar dimîne rîteke paşde bixe, dikare karên din ên guncav bidomîne û şîreta kesekî pispor bistîne.
- Dema kesek ji ber rewşeke laşî ku wî bi demkî ji kirina ibadetekê asteng dike dilşikestî ye, bi sebir û aramkirinê bersiv bide.
- Berî rêwîtiyê li ser rêzikên heywana qurbanê, îhramê û rêza rîtuelên Hec û Umreyê agahdar bibe.
Di wê de jî Aîşe behsa hayza xwe di dema hecê de û lênêrîna Pêxember ﷺ dike.
Sahih al-Bukhari · #1516 (Sahih)Ev rivayet vedibêje ku çawa Abd ar-Rahman Aîşeyê şopand da ku ew piştî Heca xwe Umreyê pêk bîne.
Sahih al-Bukhari · #1559 (Sahih)Ebu Mûsa derbarê rêberiya Pêxember ﷺ ya li ser Umreyê û derketina ji îhramê de vedibêje.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.