Sahih al-Bukhari, xadiiska 2427
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid al-Juhani
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ رَبِيعَةَ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَمَّا يَلْتَقِطُهُ فَقَالَ " عَرِّفْهَا سَنَةً، ثُمَّ احْفَظْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، فَإِنْ جَاءَ أَحَدٌ يُخْبِرُكَ بِهَا، وَإِلاَّ فَاسْتَنْفِقْهَا ". قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ " لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ". قَالَ ضَالَّةُ الإِبِلِ فَتَمَعَّرَ وَجْهُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ " مَا لَكَ وَلَهَا، مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ ".
Waxaa nooga warramay Camar ibnu Cabbaas, waxaa nooga warramay Cabdirraxmaan, waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Rabii'ah, waxaa ii warramay Yaziid, mowlaha Al-Munbacith, oo ka weriyey Zayd ibnu Khaalin Al-Juhanii — raḍiya Allāhu canhu — wuxuu yiri: Nin reer baadiye ah ayaa u yimid Nabiga ﷺ wuxuuna weydiiyey xukunka waxyaabaha la helo (luqaḍah). Nabigu ﷺ wuxuu yiri:
"Ku dhawaaq muddo sanad ah, kadibna xifdi shandaddiisa iyo xariggiisa; haddii qof yimaado oo si sax ah u sifeeyo, sii isaga, haddii kalena isticmaal." Ninkii wuxuu yiri: "Rasuulka Allow ﷺ, idaha lumay maxaa laga yeelayaa?" Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Adigaa leh, ama walaalkaa (milkiilaha), ama yeeydaa leh." Markaas buu ninkii yiri: "Geela lumayse?" Markaas wejiga Nabiga ﷺ wuu casaaday (xanaaq dartiis), wuxuuna yiri: "Maxaad ku leedahay geela? Wuxuu wataa kabahiisa iyo haruurtiisa, biyaha ayuu tagaa, geedahana wuu daaqaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii hela shay qiimo leh, wuxuu dadka ku wargeliyaa muddo sannad ah, wuxuuna xafidaa astaamihiisa.
Shay lumay oo qof helo oo qaato.
Astaamaha lagu garan karo shayga la helay, si milkiilaha xaqa u leh uu u sifeeyo.
Xayawaan lumay; xukunku wuu kala duwan yahay, sababtoo ah iduhu way nugul yihiin, geeluna isagaa is badbaadin kara.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in waxyaabaha qiimaha leh ee la helo si taxaddar leh loo xafido, muddo sannad ahna dadka loogu sheego, iyadoo qofka helay uu astaamaha qaarkood qariyo si uu u garto milkiilaha runta ah. Haddii qof yimaado oo si sax ah u sifeeyo, qofka helay waa inuu hantida u celiyaa. Marka muddada wargelintu dhammaato, wuu isticmaali karaa, balse weli masuul buu ka yahay haddii milkiiluhu mar dambe yimaado. Fuqahadu waxay ka hadleen shuruudo dheeraad ah iyo waxyaabo ka reeban, iyadoo ku xiran nooca shayga la helay iyo duruufaha. Ido baadi ah waa la badbaadin karaa si aanay u lumin ama u dhicin tuugo; geela iskiis isu badbaadin kara badanaa waa laga tagaa.
- Telefoon, boorso lacag ama shay kale oo qiimo leh oo aad hesho, gee meel lagu kalsoon yahay oo raac habraaca wargelinta ee jira.
- Qor astaamaha lagu garto shayga aad hesho, laakiin dhammaantood ha faafin; sidaas ayuu milkiiluhu si cad ugu caddayn karaa inuu isagu leeyahay.
- Hantida dadka kale ula dhaqan masuuliyad ahaan: ha u isticmaalin sidii inay adiga kuu tahay, una celi marka milkiiluhu yimaado.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.