Sahih al-Bukhari, hedîsa 3872
Al-Miswar ibn Makhrama rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyar
- 1Abdullah ibn Muhammad al‑Ju'fiji al‑Bukhari re vegotعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ
- 2Hishamهِشَامٌ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 6Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyarعُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ قَالاَ لَهُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُكَلِّمَ خَالَكَ عُثْمَانَ فِي أَخِيهِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ وَكَانَ أَكْثَرَ النَّاسُ فِيمَا فَعَلَ بِهِ. قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَانْتَصَبْتُ لِعُثْمَانَ حِينَ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً وَهْىَ نَصِيحَةٌ. فَقَالَ أَيُّهَا الْمَرْءُ، أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ، فَانْصَرَفْتُ، فَلَمَّا قَضَيْتُ الصَّلاَةَ جَلَسْتُ إِلَى الْمِسْوَرِ وَإِلَى ابْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، فَحَدَّثْتُهُمَا بِالَّذِي قُلْتُ لِعُثْمَانَ وَقَالَ لِي. فَقَالاَ قَدْ قَضَيْتَ الَّذِي كَانَ عَلَيْكَ. فَبَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ مَعَهُمَا، إِذْ جَاءَنِي رَسُولُ عُثْمَانَ، فَقَالاَ لِي قَدِ ابْتَلاَكَ اللَّهُ. فَانْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَيْهِ، فَقَالَ مَا نَصِيحَتُكَ الَّتِي ذَكَرْتَ آنِفًا قَالَ فَتَشَهَّدْتُ ثُمَّ قُلْتُ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتَ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتَ بِهِ، وَهَاجَرْتَ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ، وَصَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتَ هَدْيَهُ، وَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِي شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَحَقٌّ عَلَيْكَ أَنْ تُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدَّ. فَقَالَ لِي يَا ابْنَ أَخِي أَدْرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْتُ لاَ، وَلَكِنْ قَدْ خَلَصَ إِلَىَّ مِنْ عِلْمِهِ مَا خَلَصَ إِلَى الْعَذْرَاءِ فِي سِتْرِهَا. قَالَ فَتَشَهَّدَ عُثْمَانُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتُ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتُ بِمَا بُعِثَ بِهِ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. وَهَاجَرْتُ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ كَمَا قُلْتَ، وَصَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَايَعْتُهُ، وَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ اسْتَخْلَفَ اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفَ عُمَرُ، فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتُ، أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ عَلَىَّ قَالَ بَلَى. قَالَ فَمَا هَذِهِ الأَحَادِيثُ الَّتِي تَبْلُغُنِي عَنْكُمْ فَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَسَنَأْخُذُ فِيهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ قَالَ فَجَلَدَ الْوَلِيدَ أَرْبَعِينَ جَلْدَةً، وَأَمَرَ عَلِيًّا أَنْ يَجْلِدَهُ، وَكَانَ هُوَ يَجْلِدُهُ. وَقَالَ يُونُسُ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِنَ الْحَقِّ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ مَا ابْتُلِيتُمْ بِهِ مِنْ شِدَّةٍ وَفِي مَوْضِعٍ الْبَلَاءُ الِابْتِلَاءُ وَالتَّمْحِيصُ مَنْ بَلَوْتُهُ وَمَحَّصْتُهُ أَيْ اسْتَخْرَجْتُ مَا عِنْدَهُ يَبْلُو يَخْتَبِرُ مُبْتَلِيكُمْ مُخْتَبِرُكُمْ وَأَمَّا قَوْلُهُ بَلَاءٌ عَظِيمٌ النِّعَمُ وَهِيَ مِنْ أَبْلَيْتُهُ وَتِلْكَ مِنْ ابْتَلَيْتُهُ
Ubeydullah bin Edî bin el-Xiyar ragihand ku Miswer bin Mexreme û Ebdurehman bin el-Eswed bin Ebd Yaxûs jê re gotin:
"Çi te ji axaftina bi xalê te Usman re der barê birayê wî Welîd bin Uqbe de asteng dike? Ji ber kiryara wî, xelkê pir li ser wî diaxivîn." Ubeydullah got: "Min li benda Usman sekinî heta ku ew ji bo nimêjê derket, min jê re got: 'Pêdiviyek min a bi te heye û ew şîretek e.' Wî got: 'Ey mêr! Ez ji te penahê dixwazim bi Xwedê.' Paşê ez vegeriyam. Dema min nimêja xwe qedand, ez li cem Miswer û Ibn Ebd Yaxûs rûniştim û tiştên ku min ji Usman re gotibûn û bersiva wî ji wan re vegotin. Wan got: 'Te erka xwe pêk anî.' Dema ez li cem wan rûniştibûm, qasidê Usman hat cem min. Wan ji min re got: 'Xwedê te diceribîne.' Ez çûm heta ku ez ketim cem wî. Wî pirsî: 'Ew şîreta ku te berê behs kir çi ye?' Min teşehud xwend û paşê got: 'Bêguman Xwedê Mihemed ﷺ şandiye û Kitêb li ser wî nazil kiriye. Tu ji wan kesên ku banga Xwedê û Pêxemberê wî ﷺ qebûl kirine û bawerî pê anîne yî. Te du hicretên pêşîn (Hebeşe û Medîne) pêk anîne, tu bûyî hevalê Resûlullah ﷺ û te rêbaza wî dîtiye. Niha xelkê pir li ser karê Welîd bin Uqbe diaxivin, lewma mafê te ye ku tu cezayê şer'î li ser wî bicîh bînî.' Usman ji min re got: 'Ey lawê birayê min! Ma te Resûlullah ﷺ dîtiye?' Min got: 'Na, lê zanîna wî gihîştiye min wekî ku agahî digihîje keçikekê di perdeya wê de.' Paşê Usman teşehud xwend û got: 'Bêguman Xwedê Mihemed ﷺ bi heq şandiye û Kitêb li ser wî nazil kiriye. Ez ji wan kesan im ku banga Xwedê û Pêxemberê wî ﷺ qebûl kirine û bawerî bi peywira Mihemed ﷺ anîne. Wekî ku te got, min du hicretên pêşîn pêk anîne, ez bûm hevalê Resûlullah ﷺ û min bey'et da wî. Bi Xwedê! Min heta ku Xwedê canê wî stend, tu carî guhdariya wî nekir û min ew nexapand. Paşê Xwedê Ebû Bekir kir xelîfe, bi Xwedê! Min guhdariya wî nekir û min ew nexapand. Paşê Omer bû xelîfe, bi Xwedê! Min guhdariya wî nekir û min ew nexapand. Paşê ez bûm xelîfe. Ma ne mafê min ê li ser we wekî mafê wan ê li ser min e?' Min got: 'Belê.' Wî got: 'Nexwe ev gotinên ku ji we digihîjin min çi ne? Lê belê, der barê Welîd bin Uqbe de, em ê bi destûra Xwedê bi heqî cezayê wî bidin.' Paşê Usman emir kir ku Welîd çil qamçî were lêdan. Wî emir da Elî ku wî lê bide û wî bi xwe jî ew lêda.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Osman şîret qebûl dike û soz dide ku li hemberî al-Welîd bi dadperwerî tevbigere.
‘Ubeidullah bin ‘Adî tê teşwîqkirin ku bi mamê xwe, xelîfe Osman re li ser al-Welîd bin ‘Uqbe biaxive; mirovan ji ber kirinên wî li ser wî diaxivîn. Osman şîretê guhdarî dike û ferman dide ku çil darbe bi qamçî li al-Welîd bên xistin.
Şîretekî dilsoz ku armanca wê teşwîqkirina başiyê ye.
Cezayeke ku di hiqûqa Îslamî de bi qanûnê hatiye diyarkirin.
Şehadeta baweriyê ku di nimêjê de tê gotin.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku dema şîret bi rêz û bi armanca dadperweriyê bê dayîn, şîreta dilsoz ji rêberekî re guncaw e. Têkiliya xizmtiyê an jî pozîsyona bilind divê nebe asteng ji bo lêkolîna dadperwerane ya mijarekê û çareserkirina wê li gorî rêzikên derbasdar. Bicihanîna cezayên qanûnî karê desthilata berpirsiyar e û delîl û pêvajoyeke qanûnî dixwaze; ev çîrok destûr nade ku mirov bixwe dadê pêk bîne.
- Ji rêberan re bi rêz, bi argumanên zelal û bi niyeta dadperweriyê şîreta dilsoz bide.
- Îdiayan bi baldarî binirxîne û bihêle ku desthilateke berpirsiyar li gorî delîlan û pêvajoyê tevbigere.
- Nehêle têkiliyên malbatî an jî dilsoziya kesane ji muameleya dadperwer girantir bibin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.