Sahih al-Bukhari, xadiiska 4521
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ يَطَوَّفُ الرَّجُلُ بِالْبَيْتِ مَا كَانَ حَلاَلاً حَتَّى يُهِلَّ بِالْحَجِّ، فَإِذَا رَكِبَ إِلَى عَرَفَةَ فَمَنْ تَيَسَّرَ لَهُ هَدِيَّةٌ مِنَ الإِبِلِ أَوِ الْبَقَرِ أَوِ الْغَنَمِ، مَا تَيَسَّرَ لَهُ مِنْ ذَلِكَ أَىَّ ذَلِكَ شَاءَ، غَيْرَ إِنْ لَمْ يَتَيَسَّرْ لَهُ فَعَلَيْهِ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ، وَذَلِكَ قَبْلَ يَوْمِ عَرَفَةَ، فَإِنْ كَانَ آخِرُ يَوْمٍ مِنَ الأَيَّامِ الثَّلاَثَةِ يَوْمَ عَرَفَةَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ، ثُمَّ لِيَنْطَلِقْ حَتَّى يَقِفَ بِعَرَفَاتٍ مِنْ صَلاَةِ الْعَصْرِ إِلَى أَنْ يَكُونَ الظَّلاَمُ، ثُمَّ لِيَدْفَعُوا مِنْ عَرَفَاتٍ إِذَا أَفَاضُوا مِنْهَا حَتَّى يَبْلُغُوا جَمْعًا الَّذِي يُتَبَرَّرُ فِيهِ، ثُمَّ لِيَذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا، أَوْ أَكْثِرُوا التَّكْبِيرَ وَالتَّهْلِيلَ قَبْلَ أَنْ تُصْبِحُوا ثُمَّ أَفِيضُوا، فَإِنَّ النَّاسَ كَانُوا يُفِيضُونَ، وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى {ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ} حَتَّى تَرْمُوا الْجَمْرَةَ.
Waxaa ka warramay Ibnu Cabbaas: Ninku inta uu Xajka gudanayo wuxuu Dawaafi karaa Baytka (Kacbada) ilaa uu ka xirto Ixraamka Xajka. Markaas ka dib, haddii uu raaco gaadiid oo uu u baxo Carafaat, waa inuu wataa Hadyi (xoolaha qurbanka ah), ha ahaado geel, lo’ ama ido, wixii u fudud; laakiin haddii uusan awoodin, waa inuu soomaa saddex maalmood inta lagu jiro Xajka ka hor maalinta Carafaat. Haddii maalinta saddexaad ee soonkiisu ku beeganto maalinta Carafaat, dambi kuma laha. Kadib waa inuu u baxaa Carafaat oo uu joogaa salaadda Casir ilaa mugdigu dhaco. Markaas ka dib, xujeydu waa inay ka dhaqaaqaan Carafaat, markay tagaan Jamca (Al-Muzdalifah), halkaas waxay Alle ka baryayaan inuu waafajiyo samaha iyo taqwada, waxayna badsanayaan xusidda Alle ama Takbiirta (Allahu Akbar) iyo Tahliisha (Laa ilaaha illallaah) ka hor inta aanu waagu beryin. Kadib, marka la tukado salaadda Subax, waa inaad sii socotaan (una jiheysataan Mina), sababtoo ah dadku sidaas bay yeeli jireen, Alle Tacaalana wuxuu yiri: {Kadib ka dhaqaaqa meesha ay dadku ka dhaqaaqeen, una dambi dhaaf weydiiya Alle, hubaal Alle waa Dambi Dhaafe Naxariiste ah.} (2:199) Sidaas ku sii wada ilaa aad ka tuurtaan dhagxaanta Jamrada.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xajku wuxuu leeyahay cibaadooyin cad, waxaana jira fududayn loogu talagalay qofka aan awoodin inuu bixiyo xoolaha allabariga.
Xaaladda xurmaysan ee xaajigu galo isaga oo niyadda ku haya gudashada xajka.
Xoolo allabari ah oo la bixiyo marka la gudanayo noocyo gaar ah oo xajka ah.
Magac kale oo loo yaqaan Muzdalifa, halkaas oo xaajiyadu joogaan marka ay ka yimaadaan Carafa oo ay Alle xusaan.
Fasiriyeennadii hore waxay qaybta ka hadlaysa allabariga iyo soonka ku xidhaan Qur’aanka 2:196: qofkii awoodi waaya inuu bixiyo hady-ga waajibka ah, wuxuu soomayaa saddex maalmood inta lagu jiro xajka iyo toddoba maalmood marka uu soo noqdo. Mad-habyada fiqigu waxay ka doodaan maalmaha saxda ah iyo xeerarka qofka dib u dhiga soonka ilaa maalinta Carafa; qoraalku wuxuu tilmaamayaa in xaaladdaas aanu dembi ku jirin. Sharaxaadda joogitaanka Carafa iyo u bixitaanka Muzdalifa waxay muujinaysaa muhiimadda cibaadooyinka xajka ee la asteeyey, iyadoo xuska badan ee Alle uu udub dhexaad u yahay.
- Hore u sii diyaargarow xajka oo culimo lagu kalsoon yahay ka baro kala horreynta cibaadooyinkiisa.
- Qofka aan awoodin allabariga waajibka ah, waa inuu wakhti hore la tashadaa khabiir si uu u ogaado xeerarka soonka ee ku habboon.
- Inta aad xajka ku jirto, waqti ula kac ah u qoondee dikriga, ducada iyo dembi-dhaaf weydiisashada.
Werintani waxay sharraxaysaa salaadda subax ee Dhuul-Xulayfa, waxayna sii dhammaystiraysaa tilmaamaha wax-ku-oolka ah ee safarka xajka.
Sahih al-Bukhari · #4520 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ku jirtaa isla kitaabka tafsiirka, waxayna bixinaysaa sharraxaad la xiriirta aayado Qur’aan ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.