Cenaze · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 1386

Samurah ibn Jundub rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Cenaze
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ

Sahih (pêbawer)
  1. 1Musa ibn Isma'ilji al‑Bukhari re vegotمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
  2. 2Jarir ibn Hazimجَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ
  3. 3Abu Rajaأَبُو رَجَاءٍ
  4. 4Samura ibn Jundabسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ
  5. 5Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا، فَيَقُولُ مَا شَاءَ اللَّهُ، فَسَأَلَنَا يَوْمًا، فَقَالَ ‏"‏ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدِي، فَأَخْرَجَانِي إِلَى الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ ـ قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ مُوسَى إِنَّهُ ـ يُدْخِلُ ذَلِكَ الْكَلُّوبَ فِي شِدْقِهِ، حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ، ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ، وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا، فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ‏.‏ قُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ، فَيَشْدَخُ بِهِ رَأْسَهُ، فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ، فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ، فَلاَ يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ، وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا هُوَ، فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ، أَعْلاَهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلُهُ وَاسِعٌ، يَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارًا، فَإِذَا اقْتَرَبَ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا، فَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا، وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ، فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسَطِ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ، فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ، فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ، فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ، فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ، فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ‏.‏ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ، فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ، وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ، وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنَ الشَّجَرَةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا، فَصَعِدَا بِي فِي الشَّجَرَةِ، وَأَدْخَلاَنِي دَارًا لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا، فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ، وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ، ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فَصَعِدَا بِي الشَّجَرَةَ فَأَدْخَلاَنِي دَارًا هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ، فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ‏.‏ قُلْتُ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ، فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ‏.‏ قَالاَ نَعَمْ، أَمَّا الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ، فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الآفَاقَ، فَيُصْنَعُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ، فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ، وَلَمْ يَعْمَلْ فِيهِ بِالنَّهَارِ، يُفْعَلُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمُ الزُّنَاةُ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُو الرِّبَا‏.‏ وَالشَّيْخُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلاَدُ النَّاسِ، وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ‏.‏ وَالدَّارُ الأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ، وَأَنَا جِبْرِيلُ، وَهَذَا مِيكَائِيلُ، فَارْفَعْ رَأْسَكَ، فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ‏.‏ قَالاَ ذَاكَ مَنْزِلُكَ‏.‏ قُلْتُ دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي‏.‏ قَالاَ إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمْرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ، فَلَوِ اسْتَكْمَلْتَ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ ‏"‏‏.‏

Werger

Mûsa bin Ismaîl ji me re vegot, Cerîr bin Hazim ji me re vegot, Ebû Reca ji me re vegot, ji Semure bin Cundeb, wî got: Pêxember ﷺ gava ku nimêjek dikir, rûyê xwe li me vedigerand û digot:

«Kî ji we şeva borî xewnek dîtiye?» Got: Eger yekî xewnek bidîta, wê ew qal dikir, û Pêxember ﷺ digot: «Maşa'ellah». Rojekê ji me pirsî û got: «Gelo yek ji we xewnek dîtiye?» Me got: Na. Got: «Lê min şeva borî xewnek dît; du mêr hatin ba min, destên min girtin û ez derxistim erda pîroz (Quds). Li wir min mêrekî rûniştî dît û mêrekî din li ser piyan bû û di destê wî de çengekî hesinî hebû. Hin hevalên me ji Mûsa vegotin ku ew wî çengî dixe nav devê wî heta ku digihîje stûyê wî, paşê heman tiştî bi aliyê din ê devê wî jî dike; lê aliyê yekem saxlem dibe û ew dîsa heman karî dubare dike. Min got: Ev çi ye? Wan got: Bimeşe. Em meşiyan heta em gihîştin mêrekî ku li ser pişta xwe razayî bû û mêrekî din li ser serê wî sekinîbû û di destê wî de kevir an parçeyek zinar hebû; pê serê wî dişikand. Gava lê dixist, kevir dûr diket; ew diçû da ku wî bîne û heta vedigeriya, serê wî yê şikestî dîsa saxlem dibû û ew vedigeriya û dîsa lê dixist. Min got: Ev kî ye? Wan got: Bimeşe. Em meşiyan heta em gihîştin çalekî mîna tenûrê; devê wê teng bû û binê wê fireh bû û di binê wê de agir dişewitî. Gava agir bilind dibû, ew jî bilind dibûn hema hema derdiketin; gava agir kêm dibû, ew vedigeriyan nav wê û tê de mêr û jinên tazî hebûn. Min got: Ev kî ne? Wan got: Bimeşe. Em meşiyan heta em gihîştin çemekî ji xwînê; mêrekî di nava çem de sekinîbû û mêrekî din li ber wî bû û li pêşiya wî kevir hebûn. Mêrê di çem de ber bi pêş ve dihat, lê gava dixwest derkeve, mêrê din kevirekî davêt devê wî û wî vedigerand cihê wî; her carê ku dixwest derkeve, kevirekî davêt devê wî û ew vedigeriya rewşa xwe ya berê. Min got: Ev çi ye? Wan got: Bimeşe. Em meşiyan heta em gihîştin baxçekekî kesk û xweşik; darekî mezin tê de bû û li binê darê pîremêrek û zarok hebûn. Mêrekî nêzîkî darê bû û li pêşiya wî agir hebû û wî agir pêdixist. Wan ez birim ser darê û ez xistim malekê ku min qet mîna wê nedîtibû; tê de pîremêr, ciwan, jin û zarok hebûn. Paşê ez ji wê derxistim û ez birim ser darê û ez xistim malekê ku ji ya yekem xweşiktir û çêtir bû; tê de pîremêr û ciwan hebûn. Min got: We şeva borî ez gerandim, niha ji min re vebêjin ka min çi dîtiye. Wan got: Erê. Ewê ku te dît devê wî tê dirandin, ew kesekî derewîn e ku derewan diaxivt û gotinên wî heta asoyan belav dibûn; ew ê heta Roja Qiyametê wiha were cezakirin. Ewê ku te dît serê wî tê şikandin, ew kesekî ye ku Allah Qur'an fêrî wî kiribû, lê şevê pê re radiza (wê naxwend) û rojê jî bi wê amal nedikir; ev ceza dê heta Roja Qiyametê berdewam be. Ewên ku te di çalê de dîtin, zinakar in. Ewên ku te di çem de dîtin, faîzxwar in. Pîremêrê li binê darê Îbrahîm e — silav lê bin — û zarokên li dora wî, zarokên mirovan in. Ewê ku agir pêdixe, Malik e, xwediyê Dojehê ye. Mala yekem a ku tu ketî, mala giştî ya bawermendan e; lê ev mala duyem, mala şehîdan e. Ez Cebraîl im û ev jî Mîkaîl e; serê xwe bilind bike. Min serê xwe bilind kir û min tiştekî mîna ewran li ser xwe dît. Wan got: Ew cihê te ye. Min got: Bila ez bikevim cihê xwe. Wan got: Hîn temenekî te maye ku te temam nekiriye; gava tu wî temam bikî, tuyê bikevî cihê xwe.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Xewn encamên derewan, paşguhkirina Quranê, zînayê û ribayê nîşan dide.

Wateya peyvên dijwar
riba

Faîz an zêdebûneke qedexekirî di hin danûstandinên darayî de.

zîna

Têkiliya cinsî ya li derveyî zewaceke derbasdar.

şehîd

Bawermendên ku li gorî çavkaniyên îslamî pileya şehîdiyê hene.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk tekez dikin ku xewn hişyariyên zelal dihewîne: belavkirina derewan, paşguhkirina zanîna Quranê, li gorî wê nekarîn tevgerîn, zîna û bikaranîna ribayê tiştên giran in. Divê behsa devjêberdana xwendina şevê bi nekarîna li gorî Quranê tevgerîn re bê xwendin; ders ne ew e ku her kesê ku radizê guneh dike. Ev sahne wekî wehyê wan rave dike, ji alemê nedîtî ne, û divê xwezaya wan a rastîn li gorî nêrîna kesane neyê diyarkirin. Zanyar herwiha derdixin ku xewna Pêxember ﷺ dikare wateyeke rast hebe û hînkirina bi wêneyên balkêş dikare têgihiştinê kûrtir bike.

Dersên ji bo îro
  1. Berî ku nûçeyan belav bikî, wan kontrol bike û îdiayên bênpiştrastkirî belav neke.
  2. Her roj ji bo Quranê dem veqetîne û hewl bide hînkirinên wê di hilbijartinên xwe de bicîh bînî.
  3. Ji ribayê û têkiliyên derveyî zewacê dûr bikeve; ji bo pirsan, şêwirmendiya olî ya pêbawer bigere.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.