Sahih al-Bukhari, hedîsa 1572
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
وَقَالَ أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ مُتْعَةِ الْحَجِّ، فَقَالَ أَهَلَّ الْمُهَاجِرُونَ وَالأَنْصَارُ وَأَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَأَهْلَلْنَا، فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اجْعَلُوا إِهْلاَلَكُمْ بِالْحَجِّ عُمْرَةً إِلاَّ مَنْ قَلَّدَ الْهَدْىَ ". فَطُفْنَا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَتَيْنَا النِّسَاءَ، وَلَبِسْنَا الثِّيَابَ وَقَالَ " مَنْ قَلَّدَ الْهَدْىَ فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لَهُ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ ". ثُمَّ أَمَرَنَا عَشِيَّةَ التَّرْوِيَةِ أَنْ نُهِلَّ بِالْحَجِّ، فَإِذَا فَرَغْنَا مِنَ الْمَنَاسِكِ جِئْنَا فَطُفْنَا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَدْ تَمَّ حَجُّنَا، وَعَلَيْنَا الْهَدْىُ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى {فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ} إِلَى أَمْصَارِكُمْ. الشَّاةُ تَجْزِي، فَجَمَعُوا نُسُكَيْنِ فِي عَامٍ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ، فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى أَنْزَلَهُ فِي كِتَابِهِ وَسَنَّهُ نَبِيُّهُ صلى الله عليه وسلم وَأَبَاحَهُ لِلنَّاسِ غَيْرَ أَهْلِ مَكَّةَ، قَالَ اللَّهُ {ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ} وَأَشْهُرُ الْحَجِّ الَّتِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى شَوَّالٌ وَذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحَجَّةِ، فَمَنْ تَمَتَّعَ فِي هَذِهِ الأَشْهُرِ فَعَلَيْهِ دَمٌ أَوْ صَوْمٌ، وَالرَّفَثُ الْجِمَاعُ، وَالْفُسُوقُ الْمَعَاصِي، وَالْجِدَالُ الْمِرَاءُ.
Ebû Kamil Fudeyl bin Huseyn el-Besrî got: Ebû Meşer ji me re ragihand, Usman bin Xiyas ji me re ragihand, ji Îkrime, ji Îbn Ebbas (razîyallahu anhuma) ku jê hat pirsîn li ser Temetu'a Hecê, wî got: Muhacir û Ensar û jinên Pêxember ﷺ di Heca Xatirxwestinê de ihrâm girêdan û me jî ihrâm girêda. Gava em gihîştin Mekkeyê, Resûlullah ﷺ got:
"Îhrâma xwe ya hecê veguherînin umreyê, ji bilî yê ku heywana qurbaniyê bi gerdenebend kiriye." Loma me li dora Beytê tawaf kir û di navbera Sefa û Merweyê de sa'y kir, em hatin ba jinên xwe û me cilên asayî li xwe kirin. Wî ﷺ got: "Kî heywana qurbaniyê bi gerdenebend kiribe, ew nikare ji ihrâmê derkeve heta ku heywan bigihîje cihê xwe." Paşê, êvara roja Terviye (8'ê Zilhicceyê) ferman da me ku em ji bo hecê ihrâmê girê bidin. Gava me merasîmên hecê qedandin, em hatin û li dora Beytê tawaf kirin û di navbera Sefa û Merweyê de sa'y kirin; bi vî awayî heca me temam bû û diviyabû em qurbanî bikin, wekî ku Allah Teala fermûye: "...ew heywanekê ku karibe bibîne qurban bike; lê eger nikaribe bibîne, bila di hecê de sê rojan û gava vegerin heft rojan rojî bigire" heta ku vegerin bajarên xwe. Mî bes e. Wiha wan du îbadet (hec û umre) di salekê de cem kirin, çimkî Allah Teala ev di Kitêba xwe de nazil kiriye û Pêxemberê wî ﷺ ew sunnet kiriye û ji bo xelkê ji bilî xelkê Mekkeyê helal kiriye. Allah dibêje: "Ev ji bo kesê ku malbata wî ne li cem Mescida Heram in e." Mehên hecê yên ku Allah Teala di Kitêba xwe de behs kiriye ev in: Şewwal, Zilqe'de û Zilhice. Kî van mehan de temetu' bike, divê qurbanî bike an rojî bigire. Er-Refe's tê wateya têkiliya zayendî, El-Fusûq tê wateya gunehan, û El-Cidal tê wateya nîqaşkirinê.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Tamattu' umre û heccê digihîne hev û qurbankirin an rojiya wek erkê pêwîst dike.
Rîwayet Heca Xatirxwestinê û rêberiyên Pêxember ﷺ ji bo hevalên wî dema ku gihîştin Mekkeyê vedibêje.
Cureyekî heccê ye ku pêşî umre tê kirin, ji ihramê derdikevin û paşê ji bo heccê dîsa dikevin ihramê.
Rewşeke pîroz e ku di wê de hacî ji hin kiryar û tiştan dûr dikeve.
Heywanek e ku di dema hecê de wek qurbanî tê pêşkêşkirin; kesê ku nikare qurbanî bike, li gorî rêberiya hatî gotin rojî digire.
Zanyar ji vê rîwayetê derdixin ku tamattu' ji bo haciyên ji derveyî Mekkeyê hatine destûr e û kesê ku heccê bi vê awayî dike qurbanî dike; kesê ku nikare vê bike, di dema heccê de sê roj û piştî vegerê heft roj rojî digire. Hedîs dibêje ku mih ji bo qurbanîkirinê bes e. Mezhebên fiqhê şert û hûrguliyên din jî nîqaş dikin, di nav de hukmên kesê ku heywana qurbanî nîşan kiriye û bi xwe re aniye; ihrama wî heta ku qurbanî bigihîje cihê xwe naxwaze.
- Berî rêwîtiyê fêr bibin ka hûn ê kîjan cureyê heccê bikin û ew çi erk dihewîne.
- Kesê ku nikare erkê qurbankirina tamattu' pêk bîne, divê rojiyên destnîşankirî bigire.
- Ger di derbarê ihramê û hukmên qurbanî de dudilî hebe, ji kesên pispor û pêbawer rêberiyê bistînin.
Ev rîwayet ji Sahih al-Bukhari jî behsa kiryarên hecê dike û alîkarî dike ku çarçoveya rêberiyên derbarê tamattu' de zelal bibe.
Sahih al-Bukhari · #1571 (Sahih)Ev rîwayeta sahih ji heman pirtûkê çavkaniyeke têkildar e derbarê ayîn û rêberiyên di dema heccê de.
Sahih al-Bukhari · #1573 (Sahih)Ev rîwayeta ji Ibn Umar re tê girêdan bi hukm û kiryarên hecê.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.