Sahih al-Bukhari, hedîsa 1724
Abu Musa al-Ash'ari rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Musa al-Ash'ari hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِالْبَطْحَاءِ. فَقَالَ " أَحَجَجْتَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " بِمَا أَهْلَلْتَ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ " أَحْسَنْتَ، انْطَلِقْ فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ". ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ نِسَاءِ بَنِي قَيْسٍ، فَفَلَتْ رَأْسِي، ثُمَّ أَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ، فَكُنْتُ أُفْتِي بِهِ النَّاسَ، حَتَّى خِلاَفَةِ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ فَذَكَرْتُهُ لَهُ. فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُنَا بِالتَّمَامِ، وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى بَلَغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ.
Ebû Mûsa (rz) wiha rivayet dike: Ez hatim cem Resûlê Allah (ﷺ) dema ku ew li Bathayê bûn. Wan ji min pirsîn:
"Te niyeta Hecê kiriye?" Min got: "Erê." Wan pirsîn: "Ji bo çi te îhram girêdaye?" Min bersiv da: "Min wekî ku Pêxember (ﷺ) îhram girêdabû, ez jî wisa îhram girêdam." Wan gotin: "Te baş kir! Here û li dora Kabe'yê tawaf bike û di navbera Sefa û Merwe de sa'yê bike." Paşê ez çûm cem jineke ji qebîleya Benî Qeys û wê serê min ji kêkan paqij kir. Dûv re min ji bo Hecê îhram girêda û ez heta xelîfetiya Omer (rz) vê fetwayê didam mirovan. Dema min ev yek ji wî re vegot, wî got: "Eger em Kitêba Allah bigirin, ew ferman dide me ku em Hec û Umreyê temam bikin; û eger em Sunneta Resûlê Allah (ﷺ) bigirin, Resûlê Allah (ﷺ) heta ku qurbanî gihîşt cihê xwe ji îhramê derneketibû."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Ebu Musa niyeta ihrama ya Pêxember ﷺ şopand û derbarê qiranê de hîn bû.
Di dema xelîfetiya Omer de, Ebu Musa fatwaya xwe ya berê derbarê hecê de pêşkêşî wî kir; Omer fermanê Qur’anê yê temamkirina ayînan û nimûneya Pêxember ﷺ anî bîra wî. Pêxember ﷺ di ihramê de ma heta ku heywana qurbanê gihîşt cihê xwe.
Rewşa pîrozbûnê ye ku hecî dema dest bi hecê dike tê de dikeve û di wê rewşê de ji hin kiryaran dûr dikeve.
Awayekî hecê ye ku hecî hec û umre bi hev re, bi yek ihramê pêk tîne.
Heywanekî qurbanê ye ku di dema hecê de ber bi cihê pîroz ve tê birin û li wir tê qurban kirin.
Zanyar ji vê rivayetê derdixin ku hecî dikare niyeta Pêxember ﷺ şopîne, dema ku awayê hecê xwe bi zelalî negirtiye. Ebu Musa di destpêkê de nîşanê wekî destûrekê fam kir ku piştî tawaf û sa‘yê ji ihramê derkeve û paşê ji bo hecê dîsa bikeve ihramê. Lê Omer li şûna vê yekê girîngiya temamkirina hec û umreyê û nimûneya Pêxember ﷺ tekez kir; Pêxember ﷺ di ihramê de ma heta ku qurban gihîşt cihê xwe. Ji ber vê yekê, rivayet di derbarê cihê cudahiya di navbera temettu‘ û qiranê de ye; fuqeha li ser sepandina wê ya rastîn nîqaş dikin û metnên derbarê awayên hecê de bi hev re digirin.
- Heke di derbarê awayê hecê de dudilî hildigî, berî diyarkirina niyeta xwe ji kesekî pispor rêberî bixwaze.
- Rêzikên temettu‘ û qiranê ji hev cuda bizane û ji bo rewşa xwe rêberiya fiqhê ya pêbawer bişopîne.
- Cihê cudahiya nêrînan bi rêz pêşkêşî zanyaran bike û Qur’an û Suneta pêbawer bi hev re binirxîne.
Ev rivayet jî behsa awayê diyarkirina ihram û awayê hecê ji aliyê hecîyan ve dike.
Sahih al-Bukhari · #1725 (Sahih)Hefsa ji Pêxember ﷺ dipirse ka çima yên din dikarin ji ihramê derkevin lê ew dernakeve; ev cudahiya girêdayî qurbanê zelal dike.
Sahih al-Bukhari · #1726 (Sahih)Ibn Omer awayê ku Pêxember ﷺ hec kir û di ihramê de ma vedibêje.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.