Sahih al-Bukhari, hedîsa 1834
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Uthman ibn Abu Shaybaji al‑Bukhari re vegotعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ
- 2Jarirجَرِيرٌ
- 3Mansurمَنْصُورٍ
- 4Mujahidمُجَاهِدٍ
- 5Tawusطَاوُسٍ
- 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 7Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ افْتَتَحَ مَكَّةَ " لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ، وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا، فَإِنَّ هَذَا بَلَدٌ حَرَّمَ اللَّهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، وَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ الْقِتَالُ فِيهِ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلَمْ يَحِلَّ لِي إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، فَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لاَ يُعْضَدُ شَوْكُهُ، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهُ، وَلاَ يَلْتَقِطُ لُقَطَتَهُ إِلاَّ مَنْ عَرَّفَهَا، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا ". قَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّهُ لِقَيْنِهِمْ وَلِبُيُوتِهِمْ. قَالَ قَالَ " إِلاَّ الإِذْخِرَ ".
Îbn Ebbas (rz) ragihand: Di roja fetihkirina Mekkeyê de, Pêxember ﷺ got:
"Êdî hicret tune ye, lê cîhad û niyet hene; gava hûn ji bo cîhadê werin gazîkirin, yekser derkevin. Bêguman Allah ev bajar ji roja afirandina ezmanan û erdê ve wekî herêmeke pîroz diyar kiriye û ew ê bi fermana Allah heta Roja Qiyametê pîroz bimîne. Beriya min şer di vê derê de ji kesekî re ne helal bû, û ji min re jî tenê di saetekê ji rojekê de helal bû. Loma, ev der bi hurmeta Allah heta Roja Qiyametê herêmeke pîroz e. Divê strîyên wê neyên birîn, nêçîra wê neyê revandin, û tiştên windabûyî yên li wir nayên hilanîn ji bilî yê ku wan îlan bike da ku xwediyê wan bibîne, û giyayê wê nayê çinîn." Ebbas got: "Ey Resûlê Allah! Ji bilî giyayê Îzxir, ji ber ku ew ji bo hesinkarên wan û malên wan tê bikaranîn." Pêxember ﷺ got: "Ji bilî giyayê Îzxir."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Mekke pîroz dimîne; xwezaya wê û heywanên kovî têne parastin.
Pêxember ﷺ ev gotin di roja fetha Mekkeyê de got. Al-Abbas ji bo giya idhkhir, ku ji bo hesinkaran û karên malê pêwîst bû, îstîsnayek xwest; Pêxember ﷺ qebûl kir.
Piştî fetha Mekkeyê, bawermend neçar nebûn ku ji bo parastina baweriya xwe Mekkeyê bihêlin; cîhad û niyeta dilpak berdewam bûn.
Tiştekî hatî dîtin ku xwediyê wê nayê zanîn; li Mekkeyê dikare bê hildan bi mebesta eşkerekirina tiştê hatî dîtin.
Cureyek giya ya bi bîhnxweş e ku Pêxember ﷺ bi daxwazê îstîsnayek ji bo wê destûr da.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku pîroziya Mekkeyê mayînde ye û kuştina heywanên kovî, revandina wan û birîna riwekên xwezayî li wir qedexe ye, ji bilî îstîsnaya ku ji bo idhkhirê hatiye destnîşankirin. Rêgezên derbarê tiştên hatine dîtin de milkê mêvanan diparêzin: divê dîtin were ragihandin û tişt wek milkê kesane neyê girtin. Gotinên derbarê cîhad û niyetê de eşkere dikin ku rawestandina hicretê ji Mekkeyê piştî fetihê nayê wê wateyê ku hewldana ji bo Allah û bersivdana bangewaziyeke rewa qediya ye. Zanyar di nav mezhebên hiqûqî de sepandina rast a van rêgezan nîqaş dikin.
- Pîroziya Mekkeyê bi rêz bigire: heywanan nerevîne û riwekan zirarê nedê.
- Dîtina tiştekî ragihîne û derfetê bide xwediyê wê ku tiştê xwe bistîne.
- Dema ji te tê xwestin ku hewl bidî, bizane bi rastî çi tê xwestin û bi niyeta dilpak tevbigere.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.