Sahih al-Bukhari, hedîsa 2168
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ جَاءَتْنِي بَرِيرَةُ فَقَالَتْ كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ وَقِيَّةٌ، فَأَعِينِينِي. فَقُلْتُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ. فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا، فَقَالَتْ لَهُمْ فَأَبَوْا عَلَيْهَا، فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِهِمْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ، فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَأَبَوْا، إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ. فَسَمِعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْ عَائِشَةُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ، وَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ".
Ebdullah kurê Yûsif ji me re ragihand; Malik ji me re xeber da; ew ji Hişam kurê Urwe, ew jî ji bavê xwe, ew jî ji Ayişe (razî be Allah jê) ragihandin: Ayişe (razî be Allah jê) got:
"Berîre hat cem min û got: 'Min bi xwediyên xwe re li ser neh uqiyyeyan (zêr) li hev kir ku her sal yek uqiyye bidim; ji kerema xwe alîkariya min bike.' Min got: 'Heke xwediyên te qebûl bikin, ez amade me ku hemû pereyan niha bidim, lê divê welaya te ji bo min be.' Berîre çû cem xwediyên xwe û ev pêşniyar ji wan re got, lê wan red kir. Dema ku ew ji cem wan vegeriya, Resûlê Allah ﷺ rûniştibû. Berîre got: 'Min ev pêşniyar pêşkêşî wan kir, lê wan red kir û israr kirin ku wela tenê ji bo wan be.' Pêxember ﷺ ev bihîst. Ayişe (razî be Allah jê) bûyer ji Pêxember ﷺ re vegot. Wî ferman da: 'Wê bikire û şertê welayê ji bo xwe deyne, çimkî wela tenê ji bo kî azad dike ye.'" Ayişe (razî be Allah jê) wiha kir. Paşê Resûlê Allah ﷺ di nav xelkê de rabû ser piyan, Allah hamd û sena kir û paşê got: "Amma ba'd! Çima hinek kes şertan datînin ku di Kitêba Allah de nînin? Her şertekî ku di Kitêba Allah de tune be batil e, her çend sed şert bin jî. Qezaya Allah rasttir e û şertê Allah zexmtir e. Wela tenê ji bo yê ku azad dike ye."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Wela ji kesê ku azad dike re ye, û şertên peymanê yên li dijî wê ne derbasdar in.
Berîre ji Aişeyê alîkarî xwest da ku peymana xwe ya azadbûnê bide. Xwediyên wê dixwestin mafê welayê biparêzin, herçend Aişe dixwest pereyan bide. Pêxember ﷺ eşkere kir ku wela ji kesê ku wê azad dike re ye.
Peymanek ku li gorî wê kesekî di koletiyê de dikare li hember pere azadî bi dest bixe.
Têkiliyek qanûnî ya taybet ku di navbera kesê azadker û kesê azadkirî de çêdibe.
Yekîneke dîrokî ya pîvandina giraniya zîvê; hatibû lihevkirin ku pere bi qestan bê dayîn.
Zanyarên klasîk ji vê yekê digihîjin ku şertên peymanê yên ku li dijî hukmekî girêdar ê Allah bin, ne derbasdar in. Azadkirin mafê wela ji kesê ku azadî dide re tîne; şertê dijber nikare vî mafî bide kesekî din. Mezhebên fiqhê derbarê şertan de sînorê rast ê gotinê nîqaş dikin, lê qebûl dikin ku şertê li dijî qaîdeya qanûnî ya Xwedayî ne girêdar e.
- Peymanan bi baldarî bixwîne û şertên ku li dijî qaîdeyên eşkere yên hiqûqa Îslamê ne red bike.
- Di peymanê de eşkere bike ku kê kîjan pere û berpirsiyariyê distîne ser xwe.
- Çavkaniyên xwe ji bo alîkariya kesên hewcedar bi kar bîne û mafên wan biparêze.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.