Sahih al-Bukhari, hedîsa 2215
Abdullah ibn Umar rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Ya'qub ibn Ibrahimji al‑Bukhari re vegotيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 2Abu Asimأَبُو عَاصِمٍ
- 3Ibn Jurayjابْنُ جُرَيْجٍ
- 4Musa ibn Uqbaمُوسَى بْنُ عُقْبَةَ
- 5Nafi'نَافِعٍ
- 6Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 7Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَرَجَ ثَلاَثَةٌ يَمْشُونَ فَأَصَابَهُمُ الْمَطَرُ، فَدَخَلُوا فِي غَارٍ فِي جَبَلٍ، فَانْحَطَّتْ عَلَيْهِمْ صَخْرَةٌ. قَالَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ادْعُوا اللَّهَ بِأَفْضَلِ عَمَلٍ عَمِلْتُمُوهُ. فَقَالَ أَحَدُهُمُ اللَّهُمَّ، إِنِّي كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَرْعَى، ثُمَّ أَجِيءُ فَأَحْلُبُ، فَأَجِيءُ بِالْحِلاَبِ فَآتِي بِهِ أَبَوَىَّ فَيَشْرَبَانِ، ثُمَّ أَسْقِي الصِّبْيَةَ وَأَهْلِي وَامْرَأَتِي، فَاحْتَبَسْتُ لَيْلَةً. فَجِئْتُ فَإِذَا هُمَا نَائِمَانِ ـ قَالَ ـ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُمَا، وَالصِّبِيْةُ يَتَضَاغَوْنَ عِنْدَ رِجْلَىَّ، فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ دَأْبِي وَدَأْبَهُمَا، حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا فُرْجَةً نَرَى مِنْهَا السَّمَاءَ. قَالَ فَفُرِجَ عَنْهُمْ. وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي كُنْتُ أُحِبُّ امْرَأَةً مِنْ بَنَاتِ عَمِّي كَأَشَدِّ مَا يُحِبُّ الرَّجُلُ النِّسَاءَ، فَقَالَتْ لاَ تَنَالُ ذَلِكَ مِنْهَا حَتَّى تُعْطِيَهَا مِائَةَ دِينَارٍ. فَسَعَيْتُ فِيهَا حَتَّى جَمَعْتُهَا، فَلَمَّا قَعَدْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتِ اتَّقِ اللَّهَ، وَلاَ تَفُضَّ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ. فَقُمْتُ وَتَرَكْتُهَا، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا فُرْجَةً، قَالَ فَفَرَجَ عَنْهُمُ الثُّلُثَيْنِ. وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقٍ مِنْ ذُرَةٍ فَأَعْطَيْتُهُ، وَأَبَى ذَاكَ أَنْ يَأْخُذَ، فَعَمَدْتُ إِلَى ذَلِكَ الْفَرَقِ، فَزَرَعْتُهُ حَتَّى اشْتَرَيْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرَاعِيَهَا، ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَعْطِنِي حَقِّي. فَقُلْتُ انْطَلِقْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ وَرَاعِيهَا، فَإِنَّهَا لَكَ. فَقَالَ أَتَسْتَهْزِئُ بِي. قَالَ فَقُلْتُ مَا أَسْتَهْزِئُ بِكَ وَلَكِنَّهَا لَكَ. اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا. فَكُشِفَ عَنْهُمْ ".
Îbn Omer (razî Allahû anhuma) ragihand: Pêxember ﷺ got:
"Sê kes di rê de diçûn, baran dest pê kir û ew neçar man ku bikevin şikefteke li çiyayekî. Kevirekî mezin gêr bû û devê şikeftê girt. Wan ji hev re got: 'Bi baştirîn kiryara xwe ya ku we kiriye, dua bikin da ku belkî Allah vê kevirê rake.' Yekî ji wan got: 'Ya Allah! Dê û bavê min ên pîr hebûn. Ez derdiketim pez dida ber çêre, vedigeriya û şîrê wan didoşim. Şîr pêşî dibirim ba dê û bavê xwe, piştî ku wan vedixwarin, min dida zarok, malbat û jina xwe. Şevekê ez dereng mam, dema hatim dît ku ew razayî ne. Min nexwest ez wan hişyar bikim, lê zarok ji ber birçîbûnê li lingên min digiriyan. Ev rewş heta sibehê dewam kir. Ya Allah! Heke tu dizanibî ku min ev yek tenê ji bo raziya te kiriye, vê kevirê hinekî ji me dûr bixe da ku em ezmên bibînin.' Hingê kevir hinekî liviya. Yê duyem got: 'Ya Allah! Tu dizanibî ku ez ji keç-xalekî xwe hez dikirim, wekî ku mêrek herî zêde ji jinekê hez dike. Wê gotibû: "Heta tu sed dînar nede min, tu nagihîjî daxwaza xwe." Min ji bo wê xebitî heta ku min ew pere kom kirin. Dema ez di navbera lingên wê de rûniştim, wê got: "Ji Allah bitirse û morê (keçîniyê) biheq neşikîne." Ez rabûm û wê hiştim. Ya Allah! Heke tu dizanibî ku min ev yek ji bo raziya te kiriye, vê kevirê ji me rake.' Hingê sêyeka kevir (du ji sê parçeyan) hat rakirin. Yê sêyem got: 'Ya Allah! Tu dizanibî ku min karkerek bi ferekek (sê sa') genim girtibû ser kar. Dema min xwest heqê wî bidim, wî qebûl nekir. Min ew genim çand, û bi hilberîna wê min ga û şivanek kirîn. Paşê ew hat û got: "Ey bendeyê Allah! Heqê min bide min." Min got: "Here ba wan ga û şivan, ew hemû yên te ne." Wî got: "Ma tu tinazên xwe bi min dikî?" Min got: "Ez tinazên xwe nakim, ew bi rastî yên te ne." Ya Allah! Heke tu dizanibî ku min ev yek ji bo raziya te kiriye, vê kevirê bi temamî ji me rake.' Hingê kevir bi temamî ji devê şikeftê hat rakirin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Karên baş ên bi dilpakî hatine kirin dikarin bibe wesîle ku Allah tengasiyê sivik bike.
Gotineke ku wateya kirina tiştekî bi niyeta dilpak, ji bo lêgerîna razîbûna Allah dide.
Ravekirineke mecazî ye ji bo destpêkirina têkiliya cinsî; jinê destnîşan kir ku ev tenê bi awayekî rewa dikare were kirin.
Pîvaneke kevn ji bo genimê; karker mafê wî hebû ku qasê lihevhatî bistîne.
Zanyarên klasîk ji vê derdixin ku mirov dikare di duayan de karên baş ên bi dilpakî hatine kirin wekî wesîle bibêje, lê alîkarî û çareserî ji Allah tên. Sê mînak rêzgirtina ji dê û bav, dûrketina ji têkiliya cinsî ya qedexekirî ji tirsa Allah û bi baldarî bicihanîna mafên kesên din nîşan didin. Zanyaran herwiha li ser erkê dayîna mûçeya kar bi dadmendî û hêja bûna kesê ku bi dilxwazî mûçeya karkerekî zêde dike û tevahiya vê zêdebûnê pêşkêşî wî dike rawestiyane. Ev çîrok nayê wê wateyê ku karekî baş Allah mecbûr bike ku encameke taybetî bide: zilam bi kêmbûnê ji Wî alîkarî dixwazin.
- Bi baldarî lênihêre û guh bide dê û bavê xwe, heta ku ev yek zehmetiyê bixwaze.
- Ji kirineke qedexekirî ji tirsa Allah dûr bikeve, herçiqas tu gelekî bixwazî wê bikî.
- Mûçeya lihevhatî bi tevahî bide û bi baldarî ya kesên din biparêze.
Ev rivayet diyar dike ku kar ji bo Allah tên kirin; hedîsa derbarê niyetan de girîngiya niyeta li pişt her karekî rave dike.
Sahih al-Bukhari · #2213 (Sahih)Ev rivayeta sahih a ji heman pirtûkê derbarê pratîkên bazirganiya rast û rêzgirtina mafan de agahiyên din dide.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.