Sahih al-Bukhari, hedîsa 2333
Abdullah ibn Umar rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Ibrahim ibn al‑Mundhirji al‑Bukhari re vegotإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ
- 2Abu Damraأَبُو ضَمْرَةَ
- 3Musa ibn Uqbaمُوسَى بْنُ عُقْبَةَ
- 4Nafi'نَافِعٍ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَمَا ثَلاَثَةُ نَفَرٍ يَمْشُونَ أَخَذَهُمُ الْمَطَرُ، فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ فِي جَبَلٍ، فَانْحَطَّتْ عَلَى فَمِ غَارِهِمْ صَخْرَةٌ مِنَ الْجَبَلِ فَانْطَبَقَتْ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْظُرُوا أَعْمَالاً عَمِلْتُمُوهَا صَالِحَةً لِلَّهِ فَادْعُوا اللَّهَ بِهَا لَعَلَّهُ يُفَرِّجُهَا عَنْكُمْ. قَالَ أَحَدُهُمُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَ لِي وَالِدَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، وَلِي صِبْيَةٌ صِغَارٌ كُنْتُ أَرْعَى عَلَيْهِمْ، فَإِذَا رُحْتُ عَلَيْهِمْ حَلَبْتُ، فَبَدَأْتُ بِوَالِدَىَّ أَسْقِيهِمَا قَبْلَ بَنِيَّ، وَإِنِّي اسْتَأْخَرْتُ ذَاتَ يَوْمٍ فَلَمْ آتِ حَتَّى أَمْسَيْتُ، فَوَجَدْتُهُمَا نَامَا، فَحَلَبْتُ كَمَا كُنْتُ أَحْلُبُ، فَقُمْتُ عِنْدَ رُءُوسِهِمَا، أَكْرَهُ أَنْ أُوقِظَهُمَا، وَأَكْرَهُ أَنْ أَسْقِيَ الصِّبْيَةَ، وَالصِّبْيَةُ يَتَضَاغَوْنَ عِنْدَ قَدَمَىَّ، حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُهُ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا فَرْجَةً نَرَى مِنْهَا السَّمَاءَ. فَفَرَجَ اللَّهُ فَرَأَوُا السَّمَاءَ. وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنَّهَا كَانَتْ لِي بِنْتُ عَمٍّ أَحْبَبْتُهَا كَأَشَدِّ مَا يُحِبُّ الرِّجَالُ النِّسَاءَ، فَطَلَبْتُ مِنْهَا فَأَبَتْ حَتَّى أَتَيْتُهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ، فَبَغَيْتُ حَتَّى جَمَعْتُهَا، فَلَمَّا وَقَعْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتْ يَا عَبْدَ اللَّهِ اتَّقِ اللَّهَ، وَلاَ تَفْتَحِ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ، فَقُمْتُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُهُ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا فَرْجَةً. فَفَرَجَ. وَقَالَ الثَّالِثُ اللَّهُمَّ إِنِّي اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقِ أَرُزٍّ، فَلَمَّا قَضَى عَمَلَهُ قَالَ أَعْطِنِي حَقِّي. فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ، فَرَغِبَ عَنْهُ، فَلَمْ أَزَلْ أَزْرَعُهُ حَتَّى جَمَعْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرَاعِيهَا فَجَاءَنِي فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ. فَقُلْتُ اذْهَبْ إِلَى ذَلِكَ الْبَقَرِ وَرُعَاتِهَا فَخُذْ. فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَسْتَهْزِئْ بِي. فَقُلْتُ إِنِّي لاَ أَسْتَهْزِئُ بِكَ فَخُذْ. فَأَخَذَهُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ مَا بَقِيَ، فَفَرَجَ اللَّهُ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ ابْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ فَسَعَيْتُ.
Ji Ebdullah kurê Umer (Xwedê jê razî be) hatiye vegotin: Pêxember ﷺ got:
"Dema sê kes di rê de diçûn, baran dest pê kir û ew ketin şikefteke li çiyayekî da ku xwe biparêzin. Kevirekî mezin ji çiyê gêr bû û devê şikeftê girt. Wan ji hev re got: 'Li wan kiryarên xwe yên baş binerin ku we tenê ji bo raziya Xwedê kirine û bi wan kiryaran dua bikin, dibe ku Xwedê vî kevirî ji ser we rake.' Yekî ji wan got: 'Ya Ellah! Dê û bavên min ên pîr hebûn û zarokên min ên biçûk hebûn. Ez ji bo wan pez diçêrandim. Dema ez êvarê vedigeriyam, min pez didoşand û berî zarokên xwe, destpêkê min dida dê û bavên xwe. Rojekê ez dereng mam û şev hatim, min dît ku ew razane. Min wekî her car dozand û li serê wan sekinîm. Min nexwest ez wan şiyar bikim û min nexwest ez berî wan bidim zarokan, her çend zarok ji ber birçîbûnê li ber lingên min digiriyan heta sibehê. Ya Ellah! Heke tu dizanî ku min ev yek tenê ji bo raziya te kiriye, ji me re qulikekê veke ku em esman jê bibînin.' Hingê Xwedê kevir hinekî rakir û wan esman dît. Yê duyemîn got: 'Ya Ellah! Keç-xaleke min hebû, min ew qas jê hez dikir ku mêrek herî zêde ji jinekê hez dike. Min xwest bi wê re zina bikim, lê wê red kir heya ku min sed dînar anîn. Min ew pere bi zehmetî kom kirin. Dema ez çûm cem wê û di navbera lingên wê de rûniştim, wê got: "Ey bendeyê Xwedê! Ji Xwedê bitirse û vê morê bi neheqî veneke." Ez rabûm. Ya Ellah! Heke tu dizanî ku min ev yek tenê ji bo raziya te kiriye, kevirî ji ser me rake.' Kevir hinekî din jî tevgeriya. Yê sêyemîn got: 'Ya Ellah! Min karkerek bi miqdarekî birincê girtibû. Dema karê xwe qedand û mafê xwe xwest, min ew birinc nîşanî wî da, lê wî red kir. Min ew birinc çand û ji berhemê wê ga û şivanek kom kir. Paşê ew hat cem min û got: "Ji Xwedê bitirse." Min got: "Here wan gayan û şivanê wan bistîne." Wî got: "Ji Xwedê bitirse û bi min tinazî neke." Min got: "Ez bi te tinazî nakim, wan bistîne." Wî ew standin. Ya Ellah! Heke tu dizanî ku min ev yek tenê ji bo raziya te kiriye, ya mayî jî rake.' Hingê Xwedê kevir bi temamî rakir."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Kiryarên dilsoz dikarin bibin wesîleya ku em ji Allahê re daxwaza rehetiyê bikin.
Bi armanca lêgerîna razîbûna Allah, ne ji bo pesn an berjewendiya ji mirovan.
Miqdarek mezin bi pereyên zêr.
Miqdarek diyarkirî ya birinc; faraq pîvaneke qebareyê bû.
Zanyarên klasîk, di nav wan de imam en-Newewî, ji vê yekê derdixin ku mirov dikare bi navkirina kiryarên xwe yên baş û dilsoz ji Allah re dua bike. Sê zilaman behsa kiryarên ku tenê ji bo razîbûna Allah kiribûn kirin: lênêrîna dê û bav, dûrketina ji têkiliya zayendî ya qedexekirî, û bi dilsozî parastin û dayîna mûçeya kesekî. Mînaka wan herwiha destnîşan dike ku dilsozî, paqijiya exlaqî û pêkanîna mafan formên girîng ên îbadetê ne. Di vê rivayetê de di derbarê hukmeke hiqûqî ya cuda de nakokiya di navbera çar mezhebên fiqihê de nayê gotin.
- Bi sebir û baldarî lênêrîna dê û bav bike, tewra dema ku ev xebatê dixwaze.
- Ji bo rêzgirtina Allah têkiliya qedexekirî red bike û sînorên kesên din biparêze.
- Hemû mafê xebatkaran bide wan û bi milkê wan re bi rastî û dilsozî tevbigerre.
Ev rivayet tekezê dike ku kiryar li gorî niyetan tên nirxandin; zilam bi kiryarên ku bi dilsozî ji bo Allah kirine alîkarî dixwazin.
Sahih al-Bukhari · #2334 (Sahih)Ev rivayet ji heman beşa pirtûkê bi mijara bi baldarî reftar kirin bi milk û mafê mirov li ser dahatê jî têkildar e.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.