Sahih al-Bukhari, hedîsa 2494
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Urwa
- 1Abd al‑Aziz ibn Abdullah al‑Amiri al‑Uwaysiji al‑Bukhari re vegotعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَامِرِيُّ الأُوَيْسِيُّ
- 2Ibrahim ibn Sa'dإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3Salihصَالِحٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةُ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَامِرِيُّ الأُوَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى {وَإِنْ خِفْتُمْ} إِلَى {وَرُبَاعَ}. فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ، فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا، فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا، فَيُعْطِيهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ، فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنَ الصَّدَاقِ، وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ. قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ هَذِهِ الآيَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ} إِلَى قَوْلِهِ {وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ} وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ أَنَّهُ يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ الآيَةُ الأُولَى الَّتِي قَالَ فِيهَا {وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ} قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الآيَةِ الأُخْرَى {وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ} يَعْنِي هِيَ رَغْبَةُ أَحَدِكُمْ لِيَتِيمَتِهِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ، حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ، فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلاَّ بِالْقِسْطِ مِنْ، أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ.
Urwe bîn Ez-Zubeyr (reh) wiha ragihand: Wî ji Aişe (rez) pirsî û got: Li ser gotina Xwedê ya bilind
«Heke hûn bitirsin ku hûn ê nikaribin bi dadperwerî tevli keçên sêwî bibin» heta «çar». Her wiha Leys (reh) ji Yûnis (reh), ew jî ji Îbn Şîhab (reh) ragihand: Urwe bîn Ez-Zubeyr (reh) ji Aişe (rez) pirsî, wê jî got: "Ey lawê xwişka min! Ev ayet li ser keça sêwî ye ku di bin parastina weliyê xwe de ye û di malê wî de şirîk e. Mal û bedewiya wê bala wî dikişîne û ew dixwaze bêyî ku mehrê wê yê tam bide, wê mar bike; yanî kêmtirî ya ku kesekî din dê bidaya. Loma hatine qedexekirin ku wan mar bikin heya ku bi dadperwerî tevnegerin û mehrê herî bilind ê sunnetê nedin wan; û ferman lê hatiye kirin ku ji bilî wan, jinên ku dilê wan dixwaze mar bikin." Urwe (reh) got: Aişe (rez) wiha domand: "Paşê xelkê piştî vê ayetê ji Resûlullah ﷺ fetwa xwestin, hingê Xwedê ev ayet nazil kir: «Ji te der barê jinan de fetwayê dixwazin» heta gotina Wî «û hûn dixwazin wan mar bikin». Ya ku Xwedê behs kiriye û dibêje 'di Kitêbê de li ser we tê xwendin', ew ayeta yekem e ku tê de fermûye: «Heke hûn bitirsin ku hûn ê nikaribin bi dadperwerî tevli keçên sêwî bibin, hingê jinên ku dilê we dixwaze mar bikin» (4:3). Aişe (rez) got: Gotina Xwedê di ayeta din de «û hûn dixwazin wan mar bikin», tê wateya meyla yekî ji we bo keça sêwî ya di bin destê wî de, dema ku mal û bedewiya wê kêm be. Loma hatine qedexekirin ku keçên sêwî yên ku ji ber mal û bedewiya wan meyla wan li ser heye mar bikin, heya ku bi dadperwerî tevnegerin; ji ber ku ew bi gelemperî ji mar kirina wan a bêyî mal û bedewiyê dûr disekinin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Divê welî bi keçên sêwî re bi dadperwerî tevbigere û mehriya guncan bide wan.
Keçek ku bavê wê berî gihîştina temenê mezinbûnê dimire.
Kesê ku lênêrîna sêwiyeke temen biçûk dike û berjewendiyên wê diparêze.
Diyariyeke zewacê ya mecbûrî ku mafê bûkê ye.
Şiroveya Aîşeyê Quran 4:3 bi 4:127 ve girêdide: welî nikare ji pozîsyona xwe sûdê werbigire da ku bi keçek sêwî re bizewice û mehriyek pir kêm bide wê, an jî bi awayekî din zirarê bide berjewendiyên wê. Şirovekarên klasîk tekez dikin ku divê welî di warê milk û mafên zewacê yên wê de bi dadperwerî tevbigere; ger nikare bi wê re bi dadperwerî tevbigere, divê dev ji zewacê berde. Çar mezhebên hiqûqî yên sunnî mehr wek mafê bûkê dipejirînin û rêgezên derbarê razîbûn û welîtiyê di zewacê de, li gor şertên xwe yên hiqûqî, bi hûrgulî diyar dikin.
- Welî an endamê malbatê divê piştrast bike ku mehr û şertên zewaca keça sêwî bi awayekî serbixwe û dadperwerane bên nirxandin.
- Milk û mafên zewacê yên sêwiyan biparêzin; berjewendiya kesane qet divê ji berjewendiyên wan girîngtir nebe.
- Kesê ku nikare li hember kesekî di bin lênêrîna xwe de bi dadperwerî tevbigere, divê dev ji zewacekê berde ku dê tê de pozîsyona xwe bi kar bîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.