Sahih al-Bukhari, hedîsa 2780
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
وَقَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَرَجَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَهْمٍ مَعَ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ وَعَدِيِّ بْنِ بَدَّاءٍ فَمَاتَ السَّهْمِيُّ بِأَرْضٍ لَيْسَ بِهَا مُسْلِمٌ، فَلَمَّا قَدِمَا بِتَرِكَتِهِ فَقَدُوا جَامًا مِنْ فِضَّةٍ مُخَوَّصًا مِنْ ذَهَبٍ، فَأَحْلَفَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ وُجِدَ الْجَامُ بِمَكَّةَ فَقَالُوا ابْتَعْنَاهُ مِنْ تَمِيمٍ وَعَدِيٍّ. فَقَامَ رَجُلاَنِ مِنْ أَوْلِيَائِهِ، فَحَلَفَا لَشَهَادَتُنَا أَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا، وَإِنَّ الْجَامَ لِصَاحِبِهِمْ. قَالَ وَفِيهِمْ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ}
Îbn Ebbas (rz) got:
"Mêrekî ji qebîleya Benî Sehm ligel Temîm ed-Darî û Edîyê kurê Bedda derket rê. Wî mêrê Sehmî li welatekî ku tê de Misilman tunebûn wefat kir. Dema wan herduyan mîrata wî anîn, kaseke zîvîn a bi zêr xemilandî winda bûbû. Loma Resûlullah (ﷺ) sond da wan herduyan. Paşê ew kas li Mekkeyê hat dîtin û hinekan gotin me ew ji Temîm û Edîyê kurê Bedda kirîye. Hingê du zilamên ji xizmên mirî rabûn û sond xwarin: 'Şahidiya me ji şahidiya wan rasttir e û ev kas ya hevalê me ye.' Îbn Ebbas got: Ev ayet di derbarê vê bûyerê de nazil bûye: 'Ey yên ku îman anîne! Gava yek ji we nêzîkî miranê bibe...' (Maîde: 106)."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Şehadeta û sond mîrasê ji neheqiyê diparêzin.
Hadîs sedemê bi eşkereyî dibêje: zilamek ji Benu Sehmê di dema rêwîtiyê de li welatekî bê misilman mir. Piştî vegerê, tasêkî zîvîn ê xemilandî bi zêr winda bû. Piştî ku tas li Mekkeyê hate dîtin, du xizmên miriyê sond xwarin. Rivayetê ev bûyer bi Qurana 5:106 ve girêdide, ku derbarê şahidiyê de di peymannameyê de ye.
Mala û mafên ku kesek piştî mirina xwe dihêle.
Gotineke bi ciddî ku kesek tê de Allah wek şahid bang dike.
Daxuyaniyek li ser tiştê ku kesek bi xwe dîtiye an dizane.
Şîrovekarên klasîk vê rivayetê bi Qurana 5:106–108 û rêgezên şahidiyê ve girêdidin, dema ku kesek di rêwîtiyê de dimire û şahidên misilman tune ne. Ew ji vê yekê derdixin ku divê mîras bi baldarî bê parastin û dadger şahidî û sondan li gorî rêgezên delîlan ên derbasdar binirxîne. Mezhebên fiqhê di çarçoveya hînkirinên xwe yên derbarê şahidiyê, sondan û wesiyetnameyan de, sepandina rast a vê rêbaza taybetî nîqaş dikin.
- Di dema rêwîtiyê an nexweşiyeke giran de, mal û daxwazên xwe bi eşkereyî binivîse û kesên pêbawer agahdar bike.
- Di nakokiyeke li ser mîrasê de bi rastî şahidiyê bike û ji bo berjewendiya xizmê xwe daxuyaniyên derewîn çêneke.
- Delîl û sondan bi baldarî binirxîne; sepandina rêgezan bihêle dadger an pisporê destûrdar bike.
Ev rivayeta sahih a ji heman pirtûkê jî li ser mîrasê ye û girîngiya amadekirina bi baldarî ya wesiyetnameyê piştrast dike.
Sahih al-Bukhari · #2781 (Sahih)Ev rivayet jî li ser wesiyetnameyan e û dike ku rêberiyên firehtir ên rêkxistina karên têkildarî mirinê baştir bên têgihiştin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.