Sahih al-Bukhari, hedîsa 3053
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ يَوْمُ الْخَمِيسِ، وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى خَضَبَ دَمْعُهُ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ يَوْمَ الْخَمِيسِ فَقَالَ " ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا ". فَتَنَازَعُوا وَلاَ يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا هَجَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَ " دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ ". وَأَوْصَى عِنْدَ مَوْتِهِ بِثَلاَثٍ " أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ، وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ ". وَنَسِيتُ الثَّالِثَةَ. وَقَالَ يَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ سَأَلْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ. فَقَالَ مَكَّةُ وَالْمَدِينَةُ وَالْيَمَامَةُ وَالْيَمَنُ. وَقَالَ يَعْقُوبُ وَالْعَرْجُ أَوَّلُ تِهَامَةَ.
Qebîse ji me re vegot, Îbn Uyejne ji me re vegot, ji Silêman Ehewl, ji Seîd bîn Cubeyr, ji Îbn Ebbas (rezayê Xwedê li ser wan be) ku got:
"Pênşem! Çi bû di pênşemê de!" Paşê dest bi giriyê kir heta ku hêsirên wî kevirên erdê şil kirin. Paşê got: "Di roja pênşemê de êşa Resûlê Xwedê ﷺ gelek giran bû û wî got: 'Tiştên nivîsandinê bînin da ku ez tiştekî ji we re binivîsim ku piştî wê hûn qet winda nebin.' Lê mirovên li wir di vê mijarê de nakok bûn û li ber pêxemberekî divê mirov nakok nebin. Wan got: 'Resûlê Xwedê ﷺ gelek nexweş e.' Pêxember ﷺ got: 'Min bihêlin, rewşa ku ez niha tê de me, ji ya ku hûn gazî min dikin çêtir e.' Û dema mirina xwe sê tişt wesiyet kirin: 'Muşrikan ji Nîvgirava Erebistanê derxînin û ji şandeyên biyanî re mîna ku min dikir rêz bigirin û diyariyan bidin wan.' Min ya sêyemîn ji bîr kir." Yeqûb bîn Muhemmed got: "Min ji Muğîre bîn Ebdur-Rehman li ser Nîvgirava Erebistanê pirsî. Wî got: 'Mekke, Medîne, Yemame û Yemen in.' Yeqûb zêde kir: 'Û Erj, destpêka Tihame ye.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ rêberiyên girîng hiştin û bang li yekîtiyeke bi rêz kirin.
Vegotin daxwaza amûrên nivîsînê di roja Înê de, di dema nexweşiya dawî ya Pêxember ﷺ de datîne. Ibn Abbas xemgîniya xwe ji ber nakokiya ku wê demê derketibû diyar dike.
Tiştên pêwîst ji bo nivîsandina peyamekê, wek amûra nivîsînê û tişta ku li ser tê nivîsîn.
Şandeyên ku li ser navê koman an civakan serdanê dikin.
Herêma ku di vegotinê de bi fermana çûnê re tê gotin; sînorên wê yên rastîn di şîrovekirinê de tên nîqaşkirin.
Zanyarên klasîk daxwaza nivîsandinê ligel nakokiya ku paşê derketiye dinirxînin: sehabeyan li ser awayê bicihanîna daxwaza Pêxember ﷺ ê ku giran nexweş bû, cihê nêrînê hebû. Ibn Hecer û şîrovekarên din destnîşan dikin ku xemgîniya Ibn Abbas giraniya wê kêliyê nîşan dide. Fermana derbarê şandeyan de mêvandostî û pêkanîna peymanan tekez dike. Zanyar herwiha li ser firehiya erdnîgariyî ya Nîvgirava Erebî nîqaş dikin; bê şîroveya zêde, divê sînorên hatine gotin bi sînorên dewletên îroyîn re neyên yekgirtin.
- Dema nakokî derdikeve, aramî û rêzê biparêze, bi taybetî di kêliyeke hestiyar de.
- Mêvan û şandeyan bi mêvandostî pêşwazî bike û bi wan re bi baldarî tevbigerê.
- Rêberiyên Pêxember ﷺ fêr bibe û wan bi berpirsiyarî veguhezîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.