Sahih al-Bukhari, hedîsa 3059
Umar ibn al-Khattab rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Bavê wî, Aslam
- 1Isma'ilji al‑Bukhari re vegotإِسْمَاعِيلُ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Bavê wî, Aslamأَبِيهِ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ اسْتَعْمَلَ مَوْلًى لَهُ يُدْعَى هُنَيًّا عَلَى الْحِمَى فَقَالَ يَا هُنَىُّ، اضْمُمْ جَنَاحَكَ عَنِ الْمُسْلِمِينَ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ مُسْتَجَابَةٌ، وَأَدْخِلْ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ، وَإِيَّاىَ وَنَعَمَ ابْنِ عَوْفٍ، وَنَعَمَ ابْنِ عَفَّانَ، فَإِنَّهُمَا إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَرْجِعَا إِلَى نَخْلٍ وَزَرْعٍ، وَإِنَّ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَأْتِنِي بِبَنِيهِ فَيَقُولُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. أَفَتَارِكُهُمْ أَنَا لاَ أَبَا لَكَ فَالْمَاءُ وَالْكَلأُ أَيْسَرُ عَلَىَّ مِنَ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ، وَايْمُ اللَّهِ، إِنَّهُمْ لَيَرَوْنَ أَنِّي قَدْ ظَلَمْتُهُمْ، إِنَّهَا لَبِلاَدُهُمْ فَقَاتَلُوا عَلَيْهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَأَسْلَمُوا عَلَيْهَا فِي الإِسْلاَمِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلاَ الْمَالُ الَّذِي أَحْمِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا حَمَيْتُ عَلَيْهِمْ مِنْ بِلاَدِهِمْ شِبْرًا.
Îsmaîl ji me re vegot: Malik ji Zeyd bîn Eslem, ew jî ji bavê xwe vegot ku Omer bîn Xettab (radyallahu anh) azadkiriyekî xwe yê bi navê Hune li ser Himayê (çergeha parastî) wek rêveber tayîn kir. Wî jê re got:
"Ey Hune! Baskê xwe ji bo Misilmanan nerm bike û ji dua ya mazlûman bitirse, çimkî dua ya mazlûm tê qebûlkirin. Xwediyên hinek deveyan û xwediyên hinek pezên destûrê bide da ku ajelên xwe biçerînin, lê hişyar be ku tu ajelên Îbn Awf û Îbn Efan têxê wir. Çimkî eger ajelên wan helak bibin, hurma û zeviyên wan hene. Lê eger ajelên xwediyên hinek deve û pezên belengaz helak bibin, ew ê zarokên xwe bînin cem min û bibêjin: 'Ey Emîrê Muminan! Ey Emîrê Muminan!' Ez ê wan tenê bihêlim? Na, sond be! Av û giya ji bo min ji zêr û zîv hêsantir in. Bi Xwedê sond! Ew wisa difikirin ku min zulm li wan kiriye. Ev welatê wan e; di dema Cahiliyetê de şer ji bo kirin û di dema Îslamê de jî ev welat di destê wan de bû dema ku bûn Misilman. Sond be bi Wî yê ku canê min di destê Wî de ye! Eger ne ji ber wan ajelan bûya yên ku ez ji bo rêya Xwedê amade dikim, min ê qasî tiliyekê jî ji erdê wan nekiriba Hima."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Umer şivanên xurtîbûyî parast û bikaranîna çêrxaneyên hevpar sînordar kir.
Herêmeke çêrxaneyê ya diyarkirî ku hin heywan dikaribûn tê de biçêrin.
Daxwazeke alîkariyê ya ji aliyê kesekî ku zulm lê hatiye kirin ve; Umer hişyar dike ku Allah bersiva wê dide.
Şivanekî ku milkê wî kêm e û heke heywanên xwe winda bike, çavkaniyên din ên jiyanê yên wî kêm in.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku rêvebir divê çavkaniyên giştî bi dadperwerî rêve bibin û bi taybetî xema kesên ku milkê wan kêm e bikin. Umer destûr da şivanên piçûk ku çêrxaneyê bikar bînin û eşkere kir ku parastina heywanan ji bo şer ne divê bibe hincet ku mirov bêyî sedem ji axa xwe bê derxistin. Her weha, rivayetê tekez dike ku kesên xwedî çavkaniyên din ên dahatê bê sedemeke maqûl divê li hember malbatên xurtîbûyî pêşî neyên xistin.
- Dema li ser çavkaniyên hevpar biryaran distînî, bala taybet bidê kesên ku piştgiriyên wan kêm in.
- Rêgez û îstîsnayan li gorî bandora wan li ser malbatên xurtîbûyî binirxîne, ne li gorî dewlemendî an bandora kesên têkildar.
- Giliyên li ser zulmê bi baldarî lêkolîn bike û zirarê berî ku mezin bibe rast bike.
Ev rivayeta sahih li ser berpirsiyariyê û encamên serkirdayetiyê ye; ev mijar bi rêvebirina bi baldarî ya çêrxaneyê ji aliyê Umer ve girêdayî ye.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Ev rivayeta sahih girîngiya parastina jiyana mirovan destnîşan dike û bi pêşîgirtina li zulm û zirarê ve girêdayî ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.