Sahih al-Bukhari, hedîsa 3081
Ali ibn Abi Talib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Ali ibn Abi Talib hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ الطَّائِفِيُّ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ، عُثْمَانِيًّا فَقَالَ لاِبْنِ عَطِيَّةَ وَكَانَ عَلَوِيًّا إِنِّي لأَعْلَمُ مَا الَّذِي جَرَّأَ صَاحِبَكَ عَلَى الدِّمَاءِ سَمِعْتُهُ يَقُولُ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ، فَقَالَ " ائْتُوا رَوْضَةَ كَذَا، وَتَجِدُونَ بِهَا امْرَأَةً أَعْطَاهَا حَاطِبٌ كِتَابًا ". فَأَتَيْنَا الرَّوْضَةَ فَقُلْنَا الْكِتَابَ. قَالَتْ لَمْ يُعْطِنِي. فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ. فَأَخْرَجَتْ مِنْ حُجْزَتِهَا، فَأَرْسَلَ إِلَى حَاطِبٍ فَقَالَ لاَ تَعْجَلْ، وَاللَّهِ مَا كَفَرْتُ وَلاَ ازْدَدْتُ لِلإِسْلاَمِ إِلاَّ حُبًّا، وَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ وَلَهُ بِمَكَّةَ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ، وَلَمْ يَكُنْ لِي أَحَدٌ، فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَّخِذَ عِنْدَهُمْ يَدًا. فَصَدَّقَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ عُمَرُ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَهُ، فَإِنَّهُ قَدْ نَافَقَ. فَقَالَ " مَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ، فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ ". فَهَذَا الَّذِي جَرَّأَهُ.
Se'd bin Ubeyde ragihand: Ebû Ebdur-Rehman ê ku ji alîgirên Usman bû, ji Îbn Ettiye yê ku ji alîgirên Elî bû re got:
"Ez baş dizanim ka çi tişt cesareta serokê te (Elî) da ku xwînê birijîne. Min bihîst ku digot: Pêxember ﷺ ez û Zubejr şandin û got: 'Herin filan Rewdayê, hûn ê li wir jinekê bibînin ku Hatib nameyek daye wê.' Em çûn wê Rewdayê û me name ji wê xwest. Wê got: 'Wî tu name nedaye min.' Me got: 'Ya nameyê derxe ya jî em ê cilên te ji te bikin.' Hingê wê ji navbera kembera xwe derxist. Paşê Pêxember ﷺ bal kişand ser Hatib û got: 'Di der barê min de lez neke! Sond be bi Xwedê, min kufr nekiriye û evîna min a ji bo Îslamê zêdetir bûye. Di nav hevalên te de kesek tunebû ku li Mekkeyê xizmên wî yên ku malbat û milkê wî biparêzin tunebin, lê belê yê min tunebû. Loma min xwest ku ez xizmetekê bikim da ku ew jî malbat û milkê min biparêzin.' Pêxember ﷺ ew rastdar dît. Umer got: 'Destûrê bide min ku ez stûyê wî jê bikim, çimkî wî nîfaq kiriye.' Pêxember ﷺ got: 'Tu çi dizanî? Belkî Allah li ehlu Bedrê mêze kiribe û gotibe: Hûn çi dixwazin bikin, bêguman min we efû kiriye.' Ebû Ebdur-Rehman got: 'Vaye ev tiştê ku cesaret da wî.'
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ ravekirina dilpak a Hatib pejirand û Omer ji dayîna biryareke lezgîn asteng kir.
Hatib ibn Abi Balta'a di dema amadekariyên sefera leşkerî ya ber bi Mekkeyê de nameyek ji bo Mekkiyan şand. Pêxember ﷺ Alî û ez-Zubeyr şandin ku nameyê bigirin, paşê ji Hatib xwest ku sedema kirina xwe rave bike. Hatib got ku mebesta wî dev ji îmanê berdan nebû, lê hêvî dikir bi vî awayî ewlehiya malbata xwe ya li Mekkeyê biparêze. Pêxember ﷺ ravekirina wî pejirand û beşdarbûna Hatib di Bederê de bi bîr anî.
Veşartina bêbaweriyê dema ku kesek li derve xwe wekî bawermend nîşan dide.
Sahabeyên ku beşdarî şerê Bedrê bûn, yek ji şerên destpêkê yên girîng û biryarder.
Avakirina têkiliyeke baş an kirina xêrê di berdêlê de; di rewşa Hatib de, ji bo alîkariya parastina malbat û milkê wî.
Zanyar ji vê rivayetê derdixin ku xeletiyeke giran bi xwe nayê wateya ku kesek bêbawer an munafiq e: divê niyet, rewş û ravekirineke zelal bên berçavgirtin. Hedîs herwiha hîn dike ku desthilatdar berî dayîna cezaeke giran divê mijarê bi baldarî lêkolîn bikin û ku xizmet û kiryarên baş ên berê girîng in, lê ev tişt kesî ji hemû berpirsiyariyan azad nakin. Gotina derbarê yên Bedrê de wekî lêborîna taybet a Xwedayî tê fêmkirin, ne wekî destûreke giştî ji bo kirina gunehan.
- Berî ku rastiyan û ravekirina kesekê bi baldarî lêkolîn nekî, li ser îmana wî biryareke giran nede.
- Heke tu xeletiyeke giran bikî, niyeta xwe bi dilpakî rave bike û berpirsiyariya encaman bigire ser xwe.
- Kiryarên baş ên berê yên kesekî li ber çavan bigire, lê wan wekî behaneyekê ji bo pejirandina tevgera zirardar bikar neîne.
Ev rivayet dibêje ku piştî Fetha Mekkeyê hicret bi dawî bû, lê hewldan û niyet hîn jî girîng in; ev yek bi girîngiya niyeta Hatib ve girêdayî ye.
40 Hadith van an-Nawawi · #39 (Sahih)Ev hedîs dibêje ku Allah şaşiyên ummetê dibexşîne; ev bi girîngiya cudakirina bi baldarî ya xeletiyê ji bêbaweriyê re têkildar e.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.